از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

آیینۀ تاریخ

رسول پویان چه خـوش گفت توسیدیـد فیلسوف که بُد جنگ اسپارت وآتن…

زمزمه های بازگشت اشرف غنی به کابل از شایعه تا…

نویسنده: مهرالدین مشید در این روزها زمزمه‌های بازگشت اشرف غنی به…

دستاوردهای خلاق چخوف، نویسنده برجسته رئالیست روسی 

برگردان. رحیم کاکایی پیشگفتار مترجم : رئالیسم بی‌رحمانه‌ی یک راوی غمگین  نویسنده ای…

لحاف مهربان کودکی

ساجده میلاد من به گذشته می اندیشم  من شب ها  در آغوش سبز…

نقش زنان مسلمان در جامعه اسلامی !

مقدمه . بی گمان یکی از مهم ترین مباحث در تبیین…

بدخشان؛ گره کور و پاشنه آشیل حاکمیت طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید بدخشان؛ جرقه های بحران و احتمال خیزش تازه…

شیرۀ جان

رسول پویان شیرۀ جان ازدو چشم خون چکانم می چکد لـؤلــؤی لالا…

            و حدت خواهی 

در عاشقی ،  عشق   نمایی   نمیکنم گنج  ی  محبتیم…

«
»

انساني جوهر

د نثر لیکونې  : اغلې څپه پګاهي

 شاعر : سمیع الدین افغاني

یـوه ورځ پاچا، وزیر سره خـلوت کې

پلار خبر یې کړه رایاد غمجن حالت کې

 ویل : زلمی وم پلار بــه تل راتـه ویل

چې ته نــه بــه شې سړی ، تل وه رټل

اوس خو دا دی پاچا  شوی یم نامداریم

کاشکې پلار مې وای ژوندی په اقتداریم

که پلارجان مې وای ژوندی په دا جهان

اوس بــه وای پــه خپل خبرې پښیمان

اوس پاچا یم اقتدار مې شته شهرت هم

هم می زر شته هم جایداد لرم عزت هم

په جواب کــې وزیـر وویل : علی شانه

دا ارمان  بــه دې پــوره شي  مهربانه

پلار دې اوس هم لا په  کلي کې اوسیږي

 دې زوړ شوی د راتلو وس یې نه کیږي

 درباریانو سره  لاړ شه پلار تــر کلي

وزیران ځان سره بــوزه نور ښاغلي

پلار چې وګوري دا تاج د ستا په سر

درباریان هم پــه  تعظیم یې د پسر

چی بیا وګوري دا ستا شان او شوکت

شي به پوه چې اوس پاچا دی با عزت

شې پیښمانه بیا بــه  واخلي خپل خبر

بیا بــه ووایي سړی شوې اوس  پسر

شوه پاچا تــه د وزیــر خبره غوره

شو راضي د خپل وزیــر پدې خبره

  درباریان یې خپل دربار کې کړل حاضر 

پلار تر کلي د تلو امر یې کړ صادر 

پاچا سپور په قوی اسپ شو معلومدار

زین د زرو نعــل د زرو ښــه بیدار

دی شو مخکی لښکریان راتله تر شا

ټــول ولس یې  اقتدار پــه تماشا

کوم ګړۍ  چې پاچا کلي ته نژدې شو

کلي څنګ ته قرارګاه په جوړیدو شو

امر یې وکړلو سپاهیانو ته پاچاه

لاړ شئ راولئ  یې پلار تر قرارګاه

سپاهیان په منډه لاړل پلار تر کوره

په زحمت یې زوړ پلار راوسته کمزوره 

پلار چې ولیده خپل زوی په اسپ دی سپور

دی په مخ کې دی ولاړ ورته بې زور

بیا پاچا وویل  پلارته په دا شان 

زمان  تا ویل : سړی به نشم هیڅ

دادی زور لرم هم زر شته، اقتدار 

ها خبر دې بیرته واخله ګرانه پلار

تا به تل راته ویل نه سړی کیږې

اوس پاچا یم حقیقت دی که پوهیږې

پلار ویل چې مبارک دې پاچاهي شه

دا شوکت دې مقتدرهم د شاهي شه

کوم خبره چې پرې زه لرم اسرار

 چې ته نه به شې سړی وایم تکرار

که سړی واې ته راغلی به وې کور ته 

د زوړ پلار او د ځوانی د وختو لور ته

ته د اسپ په سر یې سپور درته ولاړ یم

اوس لا هم ځانله سړی وایی نامدار یم

پاچا کوز شو د خپل اس نه هغه ان

د خپل پلار پښو ته پریوت علیشان

ویل: چې پلاره تا رښتا کړی وینا ده  

انسانیت  نه په کوم تخت نه په دونیا ده

 ویل : بښنه درنه غواړم ګرانه پلاره

اوس دې پوه کړم سړیتوب په اصلي لاره

پلار یې ونیو پاچاه  محکم تر لاس

د پلار کور ته شو داخل ډیر په اخلاص 

انسانیت د سړي زیب دی هم جوهر دی

انسانیت نه په پیسو دی نه په زر دی

———————————

۲۷ – ۱ – ۲۰۲۰

م ۰ کال