افغانستان در مدار واگرایی؛ تراژیدی‌های اجتماعی، سیاسی و رسانه‌ای

نویسنده: مهرالدین مشید با ادعا های فراتر از « پنج چاریک»…

آیا طالبان دروغ می گویند یا وزارت خارجه ی روسیه؟ …

  نوشته ی : اسماعیل فروغی       بتاریخ بیست و سوم…

د سعوديانو او تر دوی بر لاسونه هم بيا د…

عبدالصمد ازهر                 …

چهل و یکمین سالگرد وفات مولانا داکتر استاد محمد سعید…

روز پنجشنبه مورخ « هفت حوت سال ۱۴۰۴ هجری شمسی…

محکومیت تجاوز نظامی پاکستان بر افغانستان

اعلامیه و فراخوان انجمن سراسری حقوقدانان افغانستان بنام خداوند حق و…

وزیر دفاع پاکستان؛ از ناگفته های ساختاری تا راهبرد های…

نویسنده: مهرالدین مشید سیاست ابهام استراتژیک پاکستان؛ ازاعتراف‌های تاکتیکی تا ناگفته‌های…

بمناسبت روز های جهانی عدالت اجتماعی و زبان مادری

بنام خداوند حق و عدالت هموطنان گرامی، ۲۰ و ۲۱ فبروری روز…

مارکوس تولیوس سیسرو

هغه د لرغوني روم فیلسوف، سیاستوال، وکیل، ویناوال، شاعر او…

مبانی نظری عدالت اجتماعی

نور محمد غفوری بررسی نظریه‌ها و رویکردهای معاصر چکیدهعدالت اجتماعی از بنیادی‌ترین…

اینشتین؛ جمهوری خواه، سوسیالیست احساسی

Albert Einstein (1879-1955) آرام بختیاری آلبرت اینشتین: دانشمند، فیلسوف، هومانیست، جهان وطن.  آلبرت…

آموریم خود کفایی !

امین الله مفکر امینی                    2026-16-02! هـــر که آمد در این خطه ی…

آگاهی، عدالت و دموکراسی؛ سه رکن تحول پایدار

نور محمد غفوری تحول سیاسی و اجتماعیِ پایدار، نه با شعار…

بحران روایت ملی در افغانستان؛ غلبه گفتمان‌های قومی و ایدئولوژیک

نویسنده: مهرالدین مشید  بحران داعیهٔ ملی و جست‌وجوی رهبری راستین در…

نمونه های اشعار کهن فارسی، بخش دوم با اضافهء اشعار…

******** در ادامه مطالب فبلا ارايه و نشر شده در سایتهای…

پارادوکس انرژی در افغانستان: زغال‌سنگ یا آب؟

​تحلیلی بر گذار از سوخت‌های فسیلی به توسعه پایدار ​ ​افغانستان در…

افتضاح اپستین و فروپاشی وجدان بشریت در سرمایه‌داری پسین

نویسنده: مهرالدین مشید در دهه‌های اخیر، مطالعات انتقادی قدرت و جرم…

«او با تلخی، بیهوده‌گویی و خودپسندی را تمسخر می‌کرد…»

 به مناسبت دویستمین سالگرد تولد م. ای. سالتیکوف- شچدرین برگردان: رحیم…

مرگ ارزش و اخلاق

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

از دوری ی میهن سوزم!

امین الله مفکر امینی     2026-01-02! چنان از دوری ی میهن سوزم بجان…

        یک نـامـه به تاریخ؛ و یک نـخوانـدنی ترین!

با هدیه سلام ها و احترامات قلبی و وجدانی؛ این…

«
»

افغانستان سرزمین متعلق به بیست قوم وملیت است

درین کشور بنابر همزیستی تاریخی اقوام وقبایل ان هیپگونه برتری اتنیکی نمیتواند جاداشته باشد واگر به چنین برتری خواهی ها که عمدتآ از جانب افراد مغرض وبرخی منابع معلوم الحال خارجی دامه زده میشود مجال داده شود کشور یکبار دیگر داخل فاز جدید اختلافات میگردد واین در حالی میباشد که همه مسلح اند ونتیجه ان  مبتواند قابل پیشبینی باشد .

افغانستان معبر وگذرگاهی بوده برای همه کشور کشیان شرقی وغربی که خواسته اند به سرزمین افسانوی هند دست یابند .

دو عامل باعث کثرت قومی شده است ؛ یکی کوچ وکوچ کشی ها که در طول تاریخ دررهمه سرزمینها معمول بوده ودیگری عبور لشکر کشان وجهانکشایان ازین مرزوبوم .

درین معبر تاریخی بقایای جهانکشایان از اثر ایجاد پایگاه های وضع الجیشی غرض تامین امنیت راههاویا حفظ سلطه بر مناطق مفتوح زندگی کرده اند  که به مرور زمان با مردمان محل درهم امیخته اند ، روابط خویشاوندی برقرار کرده اند ، ازدواجها صورت گرفته ،  به داد وستد تجارتی وزراعت ومالداری وباغداری پرداخته شده است وبالاخره جزء نفوس همین سرزمین گردیده اند .

بقایای یونانیها از اثر لشکر کشی وفتوحات سکندر کبیر با تشکیل دولت یونان باختری واختلاط تمدن یونان بودایی ( گریکو بودیک ) درینجا وجود دارد که تا هنوز بعضی مناطق با همان نامهای یونانی یاد میشوند .

به اثر فتوحات اعراب ومقیم شدن پنجاه هزار خانواده عرب در ولایاتی چون فاریاب وجوزجان وقسمتهای از  مناطق دیگر انها با بهم درامیزی با افغانها زندگی میکنند .

بقایای لشکر چنگیز درینجا مانده است ، بازماندگان لشکر کشی ها وفتوحات امیر تیمور کورگانی بحیث یک قوم بنام تیموری ها درینجا زندگی میکنند دولت  تیموری های هرات موسس یک تمدن جدید درین سرزمین بوده است .

اثار پادشاهی بابر که تا هند شتافت واولاده اش درانجا تمدن وسلطنت باعظمت مغولیه را ایجاد نمود در افغانستان باقی است باغ بابر وچار باغ ننگرهار با درختان مثمریکه از بخارا وسمرقند اورده شده بود نمونه های ان زمان است وامروز جزء تاریخ کشورما میباشد .

ازاثر سلطه ترکها بقایای اقوام ترک جزء ملت افغانستان شده اند نام محلاتی چون دهبوری ودهمزنگ که پهلوانان وقوماندانان ترک بودند جزء نامگذاری های شاروالی کابل است .

بقایای لشکر  نادر افشار وتاسیس محلات نظامی چون افشار سیلو ، افشار دارالامان وچنداول با مردمان جا به جا شده ان ازجمله اقوام سرزمین ما است وتا امروز نامگذاری برخی کوچه ها وگذرهای شهر کهنه کابل با همان قدامت ان حفظ است شخصیت های این قوم در امور نظامی ، دفتر داری ، شعر وادب ونویسندگی جزء غنای فرهنگی وادبی کشورماست .

این اقوام در دوره های مختلف تاریخی افغانستان با شرایط اجتماعی ، اقتصادی ، سیاسی وحتی حالات جنگی ودفاعی افغانستان خودرا تطابق داده اند ودر خدمت وطن بوده اند .

قرغزها ، کازاخها ، چینایی ها ، وخانواده های تاجک وازبیک که از اثر نا ارامی های وتحولات سیاسی وجنگی ازان طرف امو به اینجا امده اند ازجمله اقوام این ملت شده اند . نام برخی محلات با همان قوم محفوظ است مثل قریه ختایان (چینایی ها)  در تخار  وغیره .

زمانی یهود ها درین سرزمین زیسته وتجارت کرده اند انها بازرگانان پوست قره قل بودند که از اندخوی تا بخارا رفت وامد داشتند .

سکها وهندو ها ازفرون گذشته در پهلوی مسلمانان افغانستان زیست باهمی داشته اند زمانی کار اسعار خارجی بدست همینها بود ، تجارت ودکانداری میکردند ، در منطقه صنعتی پلچرخی کابل سرمایگذاری صنعتی داشتند ، خدمت عسکری میکردند ، مانند همه اتباع افغانستان ازحق تحصیل رایگان برخوردار بودند ، داکتران طب بودند وامور طب یونانی را پیش میبردند انها طی گذشت قرون جزء این ملت بودند وهستند .

با حفظ تمام روشنی های تاریخی درامر زیست باهمی اقوام کشور جایی برای ایجاد تفرقه وتخدیر ذهنیتها نسبت بیکدیگر باقی نمی ماند .

وظیفه دولت است تا به حکم قانون اساسی کشور از ایجاد تفرقه وتفتین ضد وحدت ملی  جلوگیری نموده فرصتهای مساوی را برای همه مساعد سازد  تا نشود کشور به گذشته بیست سال قبل رجعت داده شود .موقع بسیار حساس است غفلت درین مورد نتایج جبران نا پدیر به بار خواهد اورد .