اخلاق و تمدن

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیـطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

مشروعیت‌زدایی قومی طالبان؛ خلع سلاح قومی این گروه

 نویسنده: مهرالدین مشید یکی از مهم‌ترین موانع در مسیر حل بحران…

آن کارسون، برنده نوبل ادبیات ۲۰۲۶؛ از ادبیات کلاسیک تا…

      بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  آکادمی سوئد روز پنج‌شنبه ۸ اکتبر ۲۰۲۶، جایزه نوبل…

رمانتیسم؛ عطر شانل آیدا، یا سیگار اشنو شهلا ؟

Romantik . آرام بختیاری رمانتیک، مکتبی چند وجهی؛ خردگریز، اتوپیستی، هومانیستی. رمانتیک واژه…

رساله‌ای در باب تخیل (3)

« آزادی و هراس انسان از خلوت خویش » تهیه و…

جنگ ایران، محاسبات ترامپ و بازتعریف آسیب‌پذیری در جغرافیای منطقه

وحیدالله نورزی جنگ‌ها را نمی‌توان تنها با شمار حملات، میزان خسارات…

دو یاداشت !

1-- افغانستان و اثرات موقعیت جغرفیایی ان . 2-- چاره اساسی…

تعلق بر انسانیت بجا است !

امین الله مفکر امینی              2026-08-10! بــه هر طرف مینگرم بوی تعلقات…

از قهرمان‌سازی تا نقد تاریخی؛ بازخوانی کارنامه رهبران در شش…

 نویسنده: مهرالدین مشید بزرگ‌نمایی رهبران؛ ناسپاسی به آرزو های مردم افغانستان رخدادهای…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی(بخش۲)

علی میرفطروس -« عربِ بادیه نشین را رها کن و او…

پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب سره، چې د…

پیام هستی

رسول پویان ز قلب هستی پیامی بـه گوش دل گفتند چه خوش…

افغانستان در آستانه بحران چند لایه؛ ابتکار خروج از جنگ

 نویسنده: مهرالدین مشید چه کسی باید ابتکار خروج از جنگ را…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت دوم: از هویت تا قدرت؛ چگونه یک سازمان خود…

نیهلیسم؛ محصول شکست سیاسی یا فردی؟

Nihilism. آرام بختیاری نیهلیسم یعنی پوچی، انفعال، زوال، بطالت، و فاقد هدف.  نیهلیسم…

گزیده‌ی اشعار شرمین ولی

اشعار کتاب اندوه ارغوانی یک سیب گزیده‌ی اشعار شرمین ولی مترجم: زانا کوردستانی (۱) پاییز…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت اول: مسئله فقط امیر نیست وقتی درباره طالبان صحبت می‌کنیم،…

بعد از ضربه چه می‌ماند؟

افغانستان و منطقه در عصر جنگ‌های فرسایشی Wahidullah Noorzai — Former…

دل دادن و دل بردن!

امین الله مفکر  امینی                2026-25-09 دلـــــدادن ودل بردن ودل بستن نباشد…

ایدئولوژی سایه ای سنگین برفراز اندیشه ها

 نویسنده: مهرالدین مشید              زنجیر های ناپیدای ایدئولوژی  انسان موجودی معناجو است. او…

«
»

افغانان به تر کله په اور کې سوځي؟

کلونه کېږي، چې د افغانستان د پرمختګ او سوکالۍ دښمنان په پرله پسې توګه هڅه کوي افغانان د قومي، ژبني او مذهبي تعصب د اور په لمبو کې وسوځوي.
د هیواد سیاسي او امنیتي حالت هم د روان اخ و ډب او تپل شوې جګړې له امله ورځ په ورځ د اندېښنو د ډېرېدو لامل ګرځي.

اتلس کاله کېږي، چې د ولس په کور مو د ویر ټغر خور دی، څوک خپل زامن له لاسه ورکوي، څوک خپله لور، خور، خپل ورور، میندې او پلرونه او څوک خپل کور؛ خو بیا هم ټول یوه هیله لري او هغه ده د سولې ټینګېدل، چې له پردیو یې تمه لرو.
له اتلس کلنې جګړې ورهاخوا د څلوېښت کاله کېږي، چې جګړو نور له خلکو توان، ځواک، نېکمرغي او هر بل څه اخیستې دي او ټول په تمه وو، چې د امریکا او طالبانو نهه پړاویزه خبرې به که څه هم د پردو تر شا وې او له اندېښنو سره تړلې؛ بالاخره د دوی د دردونو او غمونو ډاکټر ورته وزېږوي، خو هغه هیله هم له خارو سره خاورې شوه.

د ولس پر سر په خپل راتلونکې د ناباورۍ عذاب یوازې د حکومت د خپلمنځي اختلافاتو له امله ندی راغلی، بلکې بهرنی اړخ هم لري. ولس تل په بېلابېلو نومونو په اور کې سوځېدلی دی؛ کله د طالب په نامه، کله د حکومت پلوي نامه، کله د بهرنیانو د جاسوس په نامه او کله هم د هغه او دغه شریف قوم په نامه.

دا سمه ده، چې د افغان ولس دښمن به له ولس نه د سپر په توګه کار اخیستی وي، دا منو، چې وسله والو طالبانو به د خلکو له کورونو مورچې جوړې کړي وي او دا هم د منلو ده، چې د خلکو له کورونو به پر افغان او بهرنیو ځواکونو بریدونه شوې وي، خو که له ولس نه د سپر په توګه استفاده کېږي؛ ښکاره ده، چې اصلي قربانیان یې هم همدوی دي.
د هیواد اوسنی وضعیت داسې شوی دی، چې اوس ولس د پاڼ او پړانګ تر منځ ولاړ دی، خو که د مشرانو تر منځ اختلاف په راتلونکي پنځو کلونو کې لاینحله پاتې شي او زمونږ دښمنان هم د خپلو پلمو او موخو په خاطر ولس ته خطر پېښ کړي؛ نو اغېز به یې خامخا پر ولس پرېوځي.
تاسې ولیدل، چې د سولې نهه پړاویزو خبرو کې افغانانو ته هېڅ د نظر وړاندې کولو موکه ورنکړل شوه،هر لوري د خپلو ګټو فکر پاله او په تمه وو، چې ډېر امتیاز تر لاسه کړي، خو بالاخره فیصله په دې وشوه، چې جګړه به دوام کوي؛ دا په دې معنا ده، چې یو ځل بیا به افغانان به د پردیو د جګړې په اور کې سوځي، ځکه خپل سرنوشت په خپل لاس کې نه اخلي، نو ښکاره خبره ده، چې که د خپل ژوند، هېواد او راتلونکې په اړه بې تفاوته واوسو، قومپالنه،ژبپالنه او ډل بندۍ مو کار او بوختیا شي دا اور به لا زورور کېږي او بیا به یې مخه نیول هم ګرانه خبره وي.

لیکنه : خوشحال آصفي