فرهنگ کتاب و کتابخوانی
نویسنده: دکتور شهیرنثاری
بیایید همه با هم فرهنگ کتاب و کتابخوانی را از خانه و خانواده های خود آغاز نماییم !
به گفته نویسنده بزرگ بیهقی : بهترين سخن گويان و ياران، كتاب است و آن گاه كه دوستان تنهايت نهند، مي تواني به آن سرگرم شوي. اگر او را هم راز خويش قرار دهي، سرّ تو را فاش نميكند . . .
هفته قبل در بزرگترین نمایشگاه کتاب جهان در فرانکفورت بودم . به یقین که شرکت کردن در نمایشگاهی به این بزرگی و دید و وادید با نویسندگان وفرهنگیان و رو در رو شدن با تنوع از زبان ها و فرهنگ های دنیا ، خود یک تجربه فراموش ناشدنی و ماندگار است.
یک فکتور عمده رشد، توسعه و پیشرفت فرهنگی در یک جامعه عبارت از میزان مطالعه ، تعلیم و کتابخوانی مردم است. ترویج مطالعه و فرهنگ کتابخوانی یکی از راه های مهم توسعه فرهنگی در یک کشور محسوب میگردد.
اگرچه نظر به آمار اعلام شده در سال کنونی ، میزان کتابخوانی در کشور های انکشاف یافته به صورت جدی رو به کاهش است ولی با تاسف این وضعیت در کشور ما افغانستان نظر به دلایل مختلف به مراتب وخیمتر است.
بگونه مثال کتابخانه عامه کابل که روزی زبانزد اهل کتاب و فرهنگ بوده و هزاران کتاب و رساله معتبر ملی و بین المللی در خود جا داده بود ، به اثر جنگ ، نابودی و کم توجه یی دولت مردان دارد به مشکل نفس های خود را میکشد.
به گزارش دویچه وله {کتاب خانه عامه کابل که زمانی معروف ترین مرکز کتاب و مرجعی برای خوانندگان بود، تقریباً به یک محل متروکه تبدیل شده و روزانه تنها چند نفر محدود در جستجوی منابع به منظور تکمیل پایان نامه های شان از این کتابخانه سر می زنند..
سکوت در فضای کتاب خانه حاکم است. دلیل این سکوت رعایت محیط مطالعه نیست، بلکه در این جا کسی نیست که برای کتاب خواندن بیاید. در برخی سالون ها یکی دو نفر دیده می شوند و برخی دیگر، خالی اند..
کتاب ها و اسناد این کتاب خانه پوش های تکه ای و بعضا فرسوده ای دارند که از سال ها پیش دست نخورده باقی مانده و برای تجدید چاپ آن ها اقدامی نشده است.
کتابخانه عامه با فقر کتاب روبروست و کتاب هایی که بتواند نیازمندی های نسل امروز را رفع کند، در این کتاب خانه بسیار کم اند. اما این کتابخانه هنوز منابع معتبر و کتاب های تاریخی زیادی دارد که پیدا کردن آن در کتابخانه های شخصی میسر نیست.
آثاری زیادی در کتابخانه عامه وجود دارند که می شود از آن به حیث منبع استفاده کرد.
عبدالرحمان نصرتی از مسوولان کتابخانه عامه می گوید بی توجهی دولت دلیل اصلی فراموشی این مرکز فرهنگی است: متاسفانه دولت تاکنون هیچ کمکی برای کتابخانه عامه نکرده است}.
به گفته مراجعین کتابخانه مذکور با آن عظمت و بزرگی قبلی اش ، دیگر حتی معیارات حد اقل یک کتابخانه ملی را ندارد. این مشکل صرف به شهر کابل خلاصه نگردیده بلکه دامنگیر تمام کتابخانه ها در سایر شهر ها و ولایات کشور میگردد.
عدم موجودیت کتاب به اندازه کافی ، نبودن کتابخانه ها ، فقر ، ادامه جنگ و ویرانی در کشور ، نبود فرهنگ و علاقمندی به مطالعه و ده ها دلیل دیگر دست بدست هم داده و باعث بحران کنونی در عرصه کتاب و کتابخوانی گردیده است.
جهت مبارزه با این چالش بزرگ بنده و تیم همکارم در تحصیلات عالی و بانک جهانی سال پار افتخار برگزاری یک برنامه وسیع آموزشی و تریننگ کتابداری را به سطع کشور داشتیم .
مسولین کتابخانه ها و کتابدار های مذکور با شرکت در تریننگ ذکر شده شیوه ها و میتود های جدید کتابداری و مدیریت کتابخانه را کسب نمودند . برای اولین در کشور تیم بزرگی گرد آمده و همه با هم مدیریت کتابخانه و کتابداری را فراگرفتند.
به امید موفقیت همه مسولین کتابخانه ها و کتابدارها ، و به امید رفاه و پیشرفت هموطنان ما در همه عرصه های زندگی بویژه کتاب و کتابخوانی!
بیایید همه با هم فرهنگ کتاب و کتابخوانی را از خانه و خانواده های خود آغاز نموده و با ایجاد یک قفسه کوچک از کتاب در خانه هایمان در نشر و گسترش مطالعه سهیم شده فرهنگ کتابخوانی را همگانی سازیم !
به گفته ویکتور هوگو:
{خوشبخت، کسی است که به یکی از این دو چیز دست رسی دارد، یا کتاب های خوب یا دوستانی که اهل کتاب باشند}
تا باد چنین بادا
