۶.۴.د اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونو متقابل اغېز

نور محمد غفوری (اتمه برخه) که څه هم پورته درې اړیکې (د…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (5)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی "...انسان باید با یکی از…

افغانستان؛ از رؤیای دولت-ملت تا واقعیتِ گسست ملی

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان؛ فاصله‌ای به درازای تاریخ تا دولت-ملت تأملی بر…

در غیبت ما چه گذشت؛ ادبیات مدرن غرب

Impressionism.  آرام بختیاری ایمپرسیونیسم ادبی؛ زشتی کلان شهر، زیبایی طبیعت. ایمپرسیونیست های ادبی…

ماتریالیسم دیالکتیکی و ماتریالیسم تاریخی

(بخش۳ و پایانی) ماتریالیسم تاریخی نوشته: جوزف استالین برگردان: آمادور نویدی ۳) ماتریالیسم تاریخی اکنون…

۶. د سیاسي سیستم اړیکې له اقتصادي، ټولنیز او کلتوري…

نور محمد غفوری (اوومه برخه)  سیاسي سیستم (یا سیاسي نظام) د ټولنې…

انعکاس هستی در هستی

رسول پویان هست وخواهدبودوژرفای شدن عریان کنید دانـش و انـدیـشـه و تحـقـیـق…

افغانستان؛ جایی که خطاهای راهبردی از مرزها عبور می‌کنند

ناهم‌زمانی تصمیم‌های سیاسی، رقابت قدرت‌ها و پیامدهای امنیتی در نظم…

فریتس هابر؛ دانشمندی میان نجات زندگی و صنعتی‌کردن مرگ

بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  مقدمه تاریخ علم، تاریخ پیشرفت‌های بزرگ انسانی است؛ اما در…

که سیاست نه کوئ، سیاست به درباندې کېږي!

نور محمد غفوري یادونه: دا مقاله د لومړي ځل لپاره د…

 تونل‌های زیرزمینی، دکترین دفاعی یا گسترش زیرساخت‌های پنهان؟

 نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و گسترش شبکه‌های زیرزمینی؛ پیامدهای منطقه‌ای و…

پوهاند محمد بشیر دودیال

د نړېوال او پښتو داستاني ادبیاتو په تړاو له پوهاند…

      اسرار هوش طبیعی یا خالق طبیعت

نوشته : کریم پوپل مورخ ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶ مقالهٔ علمی ـ فلسفی…

۵. د سیاسي سیستم د غبرګون او اصلاح بهیر

نور محمد غفوری  (د لومړي څپرکي، سیاسي سیستم- شپږمه برخه) سیاسي سیستم…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (4)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...عشق و نفرت گاهی به…

د سیاسي سیستم د فعالیت څرنګوالی

نور محمد غفوری (پنځمه برخه) ۴.  د سیاسي سیستم (د سیاسي نظام)…

جهان در آستانهٔ سرنوشت ساز ترین و بی ثباتی بزرگ

 نویسنده: مهرالدین مشید  آیندهٔ انسان در گرو رقابت قدرت‌ها و بحران…

پَسیخانیان؛صدای «اصالت انسان»

علی میرفطروس اَسْتَعِنْ بِنَفْسِكَ الَّذِي لَا إِلٰه إِلَّا هُوَ از خویشتن یاری…

د سیاسي سیستم سرچينې او اداري وړتیا

نور محمد غفوری (د سیاسي سیستم په تیر پسې- څلورمه برخه) ۳.۴.…

!  (   K   ) چگونگی اتخاذ سیاست جنایی…

چکیده : استفاده از مواد مخدر تحت نام تابلیت (k )…

«
»

طلايې فرصت؛ طالبان کولی شي ځان ثابت کړي چې ولس کې څومره ځای لري

طالبانو ته د ولسمشر غني د کمساري وړانديز چې ويلي يې و که طالبان له جنګه لاس واخلي، د سیاسي ګوند په توګه به یې په رسمیت وپېژني، بندیان به یې خوشي کړي او ګڼ نور امتیازونه به ورکړي؛ اوس يو ځل بيا غني له طالبانو غوښتي چې که غواړي ځان ثابت کړي چې په ولس کې ريښه لري نو په ټاکنو کې دې برخه واخلي. تېره ورځ په ارګ کې ټاکنو لپاره نوم ليکنه پيل شوه. غني دغلته د نوم لیکنې په پیل کې رسنیو ته وویل، دا د طالبانو لپاره مناسب وخت دی چې سیاسي فعالیت ته مخه کړي. نوموړي طالبانو ته په اشارې ويلي «که دوی باور لري چې د افغانستان په خلکو کې ریښې لري، انتخابات ورته ښه چانس دی او افغانان هم د سیاسي ګوند په توګه د طالبانو د برخلیک په توګه پرېکړه کولی شي.»

دا په داسې حال کې ده چې د ټاکنو خپلواک کمېسيون هم ويلي چې طالبان کولی شي په ټاکنو کې برخه واخلي، خپل نوماند ولري او سياسي مبارزه پيل کړي. پخواني ولسمشر حامد کرزي هم د خپلې واکمنۍ پر مهال په ټاکنو کې د ګډون لپاره وسله والو طالبانو ته بلنه ورکړې وه، خو طالبانو تراوسه هیڅکله نه دي ویلي چې په ولسواکي او انتخاباتو باور لري. اوس هم لوی باور دا دی چې ممکن طالبان به نه يواځې دا چې په ټاکنو کې برخه وانخلي بلکې لا به يې پر وړاندې خنډ جوړ کړي او خلک به په ټاکنو کې له ګډونه منع کړي.

د جګړې ژر پای ته رسولو او سولې کولو اصول دا دي چې يو لوری بايد جګړه وبايلي. که څه هم هغه څوک چې د خلکو آرامۍ او د سولې لپاره خپل ځان بايلونکی حسابوي او جګړه پايته رسوي، خو په حقيقت کې همدا لوری ګټونکی دی ځکه چې خاص د خدای رضا او د ولس د سوکالۍ لپاره يې جګړه بس کړې ده او مقابل لوري ته يې نور د جنګ لپاره بهانه نه ده پرېښي. همدا ډول د يو هيواد جګړه که هر څومره پېچلي او سخته وي خو د خلاصولو لپاره يې لومړی د جګړې ښکېلې غاړې په اوربند هوکړه کوي او سمدستي د مذاکراتو ميز ته کيني. ځکه اوربند دی چې د ښکېلو غاړو تر منځ د باور فضا رامنځته کولو ته فرصت برابروي.

دایمي او سرتاسري سوله هغه وخت راځي چې د جګړو په اصلی لاملونو باندې خبرې وشي او د هغوی د محوه کولو لپاره قانوني چوکاټ او میکانیزمونه وټاکل شي. دغه ميکانيزمونه هغه وخت ټاکل کيږي چې د جګړې ښکېلې غاړې د مذاکراتو ميز ته کيني، خبرې وکړي، يو د بل غوښتنې ومني او يو و بل ته قناعت ورکړلی شي. او په افغانستان کې د همدې فضا د رامنځته کولو لپاره يو ښه فرصت همدا ټاکنې دي چې بايد هر فرد په کې برخه واخلي. اوس تر ټولو اړينه دا ده چې وسله وال مخالفان بايد له دغه فرصته ګټه واخلي او د ټوپکي مبارزې پر ځای سياسي مبارزه پيل کړي.

اوس د طالبانو لپاره يو زرين چانس په لاس ورغلی دی چې په ټاکنو کې برخه واخلي، خپل نوماند ولري، د هغوی لپاره کمپاين وکړي، سياسي مبارزه وکړي او د ولس تر څنګ نړۍ ته هم وښيې چې دوی څومره سياسي وړتيا لري او رښتيا هم د ولس له منځه خلک دي او که د ولس په منځ کې منفور.

طالبان که رښتيا هم که د ولس له منځه خلک وي او نه غواړي چې ولس يې له دې نورې زياتې بدبختۍ وويني نو د ولسمشر غني د سولې وړانديزونه به ومني، جګړه به بنده کړي، ټاکنو کې به برخه واخلي، خپل نوماند به ولري او وحشت او وينې تويولو لار به پريږدي او يواځې د سياسي مبارزې له لارې به د هيواد، خلکو او خاورې له دښمنانو سره سيالي وکړي.

اوس نو په ټاکنو کې برخه اخيستلو او د ولسمشر غني د سولې وړانديزونو د منلو سره طالبانو ته په کار ده چې خپله ګونګه روژه ماته کړي، د حکومت د سولې په وړانديزونو کې که کوم مشکل او نيمګړتيا ويني، هغه دې له ولس سره شریکه کړي، طالبان دې خلکو ته ووايي چې موږ په دغه شرطونو له حکومت سره خبرې کوو. اوس که طالبان هر څومره د غني وړانديزونو ته چوپ کيږي نو دا چوپتيا يې سبب کېږي چې تاریخ ته دوی ملامت شي او ولس به داسې قضاوت وکړي چې رښتيا هم دوی د پرديو غلامان او د بادارنو په بند کې و ځکه يې ونشو کولی چې له ټوپکي مبارزې ځان راخلاص کړي او سياسي مبارزه وکړي.

لیکنه : خوشحال آصفي