وقتی ثبات به تله امنیتی تبدیل می‌شود: افغانستان، طالبان و…

نویسنده: وحیدالله نورزی افسر ارشد سابق پولیس ملی افغانستان | تحلیل‌گر…

عقاب ها پرپر می شوند؛ اما پرواز شان ادامه دارد

 نویسنده: مهرالدین مشید پرپر شدن عقاب‌ها؛ خاموشی پرواز نیست عقاب‌ های آزادی…

طلسم زمان

رسول پویان دل از طلـسـم زمان عـاشـقانـه بیرون شد قفس شکست و…

جنایات حفیظ الله امین

روایت دردی از هزاران درد بی‌درمان هم‌وطنان ما محمدعثمان نجیب نماینده‌ی مبان مکتب…

شارل دو مونتسکیو

هغه د روښانتیا په زمانه کې یو فرانسوي فیلسوف،…

جوردانو برونو (بخش نخست)

« اندیشه‌ای فراتر از مرزهای زمانه »  تهیه و تدوین :…

حضرت دوست

نوشته نذیر ظفر  شدم خراب إزا و خوب‌تر نمیگردم نهال خشک   شدم با…

 پس از پنج سال؛ آغاز شمارش معکوس برای پایان یک…

نویسنده: مهرالدین مشید پنج سال پس از بازگشت طالبان به قدرت،…

جوهر عشق

رسول پویان دلی از جـوهـر عشق آفریدند سری در پیکـر عشق آفریدند سفر…

۱۵ اگستروزی که نه‌تنها جمهوریت؛ بلکه رویاهای یک ملت فرو…

نویسنده: مهرالدین مشید ۱۵ اگست ۲۰۲۱ را نباید صرف به‌عنوان روز…

آیازبان پارسی گویشی مردم کابل و تهران  ویا گویش هزارگی …

نوشته: دکتر حمیدالله مفید در این پسین روز ها برخی ماجراجویان…

آسیب شناسی  استقلال افغانستان آن در بعد های سیاسی، اقتصادی،…

نوشته از بصیر دهزاد   روابط بین المللی و تکنالوژی معاصر…

کمدی الاهی یا کمدی انسانی؟ بالزاک و دانته

Balzak, Honore de (1799- 1850) آرام بختیاری بلبشو و شهر فرنگ جامعه…

         پنجساله گی چیره گی تاریکی درافغانستان       

    نوشته ی :اسماعیل فروغی                                                            پنجسال ازفاجعه ی تسلیم دادن…

میرزا تورسون‌زاده شاعر صلح و دوستی تاجیکستان

 برگردان. رحیم کاکایی زویا عثمانووا میهن‌دوستی پرشور که هرگز چیزی را بر…

 افغانستان ؛ در چنبره افراطیت دینی و تندروی قومی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در طول تاریخ معاصر خود، به‌ویژه در…

از دیدگاه علم سیاست !

تلاش و سعی چه به شکل مسلحانه باشد یا غیر…

افغانستان در بن‌بست؛ راه‌های برون‌رفت و چشم‌انداز آیند

نویسنده: مهرالدین مشید فردای افغانستان و چگونگی عبور از وضعیت موجود در…

فرانس مهرینگ؛ تئوریسین ژورنالیست، ژورنالیست صاحبنظر

France Mehring (1846- 1919 ) آرام بختیاری مهرینگ؛ کوشش در راه روشنگری…

افغانستان در آستانه یکخطر وبحران جدید ( تداوم بحران نیم قرنه) 

نوشته از بصیر دهزاد  آغاز جنگ ها و حملات پراگنده گروه…

«
»

طلايې فرصت؛ طالبان کولی شي ځان ثابت کړي چې ولس کې څومره ځای لري

طالبانو ته د ولسمشر غني د کمساري وړانديز چې ويلي يې و که طالبان له جنګه لاس واخلي، د سیاسي ګوند په توګه به یې په رسمیت وپېژني، بندیان به یې خوشي کړي او ګڼ نور امتیازونه به ورکړي؛ اوس يو ځل بيا غني له طالبانو غوښتي چې که غواړي ځان ثابت کړي چې په ولس کې ريښه لري نو په ټاکنو کې دې برخه واخلي. تېره ورځ په ارګ کې ټاکنو لپاره نوم ليکنه پيل شوه. غني دغلته د نوم لیکنې په پیل کې رسنیو ته وویل، دا د طالبانو لپاره مناسب وخت دی چې سیاسي فعالیت ته مخه کړي. نوموړي طالبانو ته په اشارې ويلي «که دوی باور لري چې د افغانستان په خلکو کې ریښې لري، انتخابات ورته ښه چانس دی او افغانان هم د سیاسي ګوند په توګه د طالبانو د برخلیک په توګه پرېکړه کولی شي.»

دا په داسې حال کې ده چې د ټاکنو خپلواک کمېسيون هم ويلي چې طالبان کولی شي په ټاکنو کې برخه واخلي، خپل نوماند ولري او سياسي مبارزه پيل کړي. پخواني ولسمشر حامد کرزي هم د خپلې واکمنۍ پر مهال په ټاکنو کې د ګډون لپاره وسله والو طالبانو ته بلنه ورکړې وه، خو طالبانو تراوسه هیڅکله نه دي ویلي چې په ولسواکي او انتخاباتو باور لري. اوس هم لوی باور دا دی چې ممکن طالبان به نه يواځې دا چې په ټاکنو کې برخه وانخلي بلکې لا به يې پر وړاندې خنډ جوړ کړي او خلک به په ټاکنو کې له ګډونه منع کړي.

د جګړې ژر پای ته رسولو او سولې کولو اصول دا دي چې يو لوری بايد جګړه وبايلي. که څه هم هغه څوک چې د خلکو آرامۍ او د سولې لپاره خپل ځان بايلونکی حسابوي او جګړه پايته رسوي، خو په حقيقت کې همدا لوری ګټونکی دی ځکه چې خاص د خدای رضا او د ولس د سوکالۍ لپاره يې جګړه بس کړې ده او مقابل لوري ته يې نور د جنګ لپاره بهانه نه ده پرېښي. همدا ډول د يو هيواد جګړه که هر څومره پېچلي او سخته وي خو د خلاصولو لپاره يې لومړی د جګړې ښکېلې غاړې په اوربند هوکړه کوي او سمدستي د مذاکراتو ميز ته کيني. ځکه اوربند دی چې د ښکېلو غاړو تر منځ د باور فضا رامنځته کولو ته فرصت برابروي.

دایمي او سرتاسري سوله هغه وخت راځي چې د جګړو په اصلی لاملونو باندې خبرې وشي او د هغوی د محوه کولو لپاره قانوني چوکاټ او میکانیزمونه وټاکل شي. دغه ميکانيزمونه هغه وخت ټاکل کيږي چې د جګړې ښکېلې غاړې د مذاکراتو ميز ته کيني، خبرې وکړي، يو د بل غوښتنې ومني او يو و بل ته قناعت ورکړلی شي. او په افغانستان کې د همدې فضا د رامنځته کولو لپاره يو ښه فرصت همدا ټاکنې دي چې بايد هر فرد په کې برخه واخلي. اوس تر ټولو اړينه دا ده چې وسله وال مخالفان بايد له دغه فرصته ګټه واخلي او د ټوپکي مبارزې پر ځای سياسي مبارزه پيل کړي.

اوس د طالبانو لپاره يو زرين چانس په لاس ورغلی دی چې په ټاکنو کې برخه واخلي، خپل نوماند ولري، د هغوی لپاره کمپاين وکړي، سياسي مبارزه وکړي او د ولس تر څنګ نړۍ ته هم وښيې چې دوی څومره سياسي وړتيا لري او رښتيا هم د ولس له منځه خلک دي او که د ولس په منځ کې منفور.

طالبان که رښتيا هم که د ولس له منځه خلک وي او نه غواړي چې ولس يې له دې نورې زياتې بدبختۍ وويني نو د ولسمشر غني د سولې وړانديزونه به ومني، جګړه به بنده کړي، ټاکنو کې به برخه واخلي، خپل نوماند به ولري او وحشت او وينې تويولو لار به پريږدي او يواځې د سياسي مبارزې له لارې به د هيواد، خلکو او خاورې له دښمنانو سره سيالي وکړي.

اوس نو په ټاکنو کې برخه اخيستلو او د ولسمشر غني د سولې وړانديزونو د منلو سره طالبانو ته په کار ده چې خپله ګونګه روژه ماته کړي، د حکومت د سولې په وړانديزونو کې که کوم مشکل او نيمګړتيا ويني، هغه دې له ولس سره شریکه کړي، طالبان دې خلکو ته ووايي چې موږ په دغه شرطونو له حکومت سره خبرې کوو. اوس که طالبان هر څومره د غني وړانديزونو ته چوپ کيږي نو دا چوپتيا يې سبب کېږي چې تاریخ ته دوی ملامت شي او ولس به داسې قضاوت وکړي چې رښتيا هم دوی د پرديو غلامان او د بادارنو په بند کې و ځکه يې ونشو کولی چې له ټوپکي مبارزې ځان راخلاص کړي او سياسي مبارزه وکړي.

لیکنه : خوشحال آصفي