دو یاداشت !

1-- افغانستان و اثرات موقعیت جغرفیایی ان . 2-- چاره اساسی…

تعلق بر انسانیت بجا است !

امین الله مفکر امینی              2026-08-10! بــه هر طرف مینگرم بوی تعلقات…

از قهرمان‌سازی تا نقد تاریخی؛ بازخوانی کارنامه رهبران در شش…

 نویسنده: مهرالدین مشید بزرگ‌نمایی رهبران؛ ناسپاسی به آرزو های مردم افغانستان رخدادهای…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی(بخش۲)

علی میرفطروس -« عربِ بادیه نشین را رها کن و او…

پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب سره، چې د…

پیام هستی

رسول پویان ز قلب هستی پیامی بـه گوش دل گفتند چه خوش…

افغانستان در آستانه بحران چند لایه؛ ابتکار خروج از جنگ

 نویسنده: مهرالدین مشید چه کسی باید ابتکار خروج از جنگ را…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت دوم: از هویت تا قدرت؛ چگونه یک سازمان خود…

نیهلیسم؛ محصول شکست سیاسی یا فردی؟

Nihilism. آرام بختیاری نیهلیسم یعنی پوچی، انفعال، زوال، بطالت، و فاقد هدف.  نیهلیسم…

گزیده‌ی اشعار شرمین ولی

اشعار کتاب اندوه ارغوانی یک سیب گزیده‌ی اشعار شرمین ولی مترجم: زانا کوردستانی (۱) پاییز…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت اول: مسئله فقط امیر نیست وقتی درباره طالبان صحبت می‌کنیم،…

بعد از ضربه چه می‌ماند؟

افغانستان و منطقه در عصر جنگ‌های فرسایشی Wahidullah Noorzai — Former…

دل دادن و دل بردن!

امین الله مفکر  امینی                2026-25-09 دلـــــدادن ودل بردن ودل بستن نباشد…

ایدئولوژی سایه ای سنگین برفراز اندیشه ها

 نویسنده: مهرالدین مشید              زنجیر های ناپیدای ایدئولوژی  انسان موجودی معناجو است. او…

علم ګل سحر

له ګران علم ګل سحر سره، چې د علم او…

فاصله میان قدرت و اثر

Wahidullah Noorzai — Former Senior ANP/ANCOP Officer | Field Strategist…

چند شعر کوردی با ترجمه 

چوون خەم و پەژارە  وڵاتمی داگیرکرد دەسوری داکوو دڵخۆشیان خەسان. ◇ در این سرزمین  غم حاکم…

نورستان؛ از خاطره یک جنگ تا آغاز یک دوره تاریخ

 نویسنده: مهرالدین مشید آغاز دوباره درگیری‌ها در منطقه کامدیش نورستان، خاطره…

افغانستان میان مهندسی قدرت و بازی امنیتی طالبان و پاکستان

 نویسنده: مهرالدین مشید درگیری طالبان  با مردم؛ فرار از حل بحران…

اتهامات جرایم جنگی توسط بریتانیا

طرح دوسیه ۹۷ ملیونی اتهامات جرایم جنگی توسط بریتانیا شامل…

«
»

طلايې فرصت؛ طالبان کولی شي ځان ثابت کړي چې ولس کې څومره ځای لري

طالبانو ته د ولسمشر غني د کمساري وړانديز چې ويلي يې و که طالبان له جنګه لاس واخلي، د سیاسي ګوند په توګه به یې په رسمیت وپېژني، بندیان به یې خوشي کړي او ګڼ نور امتیازونه به ورکړي؛ اوس يو ځل بيا غني له طالبانو غوښتي چې که غواړي ځان ثابت کړي چې په ولس کې ريښه لري نو په ټاکنو کې دې برخه واخلي. تېره ورځ په ارګ کې ټاکنو لپاره نوم ليکنه پيل شوه. غني دغلته د نوم لیکنې په پیل کې رسنیو ته وویل، دا د طالبانو لپاره مناسب وخت دی چې سیاسي فعالیت ته مخه کړي. نوموړي طالبانو ته په اشارې ويلي «که دوی باور لري چې د افغانستان په خلکو کې ریښې لري، انتخابات ورته ښه چانس دی او افغانان هم د سیاسي ګوند په توګه د طالبانو د برخلیک په توګه پرېکړه کولی شي.»

دا په داسې حال کې ده چې د ټاکنو خپلواک کمېسيون هم ويلي چې طالبان کولی شي په ټاکنو کې برخه واخلي، خپل نوماند ولري او سياسي مبارزه پيل کړي. پخواني ولسمشر حامد کرزي هم د خپلې واکمنۍ پر مهال په ټاکنو کې د ګډون لپاره وسله والو طالبانو ته بلنه ورکړې وه، خو طالبانو تراوسه هیڅکله نه دي ویلي چې په ولسواکي او انتخاباتو باور لري. اوس هم لوی باور دا دی چې ممکن طالبان به نه يواځې دا چې په ټاکنو کې برخه وانخلي بلکې لا به يې پر وړاندې خنډ جوړ کړي او خلک به په ټاکنو کې له ګډونه منع کړي.

د جګړې ژر پای ته رسولو او سولې کولو اصول دا دي چې يو لوری بايد جګړه وبايلي. که څه هم هغه څوک چې د خلکو آرامۍ او د سولې لپاره خپل ځان بايلونکی حسابوي او جګړه پايته رسوي، خو په حقيقت کې همدا لوری ګټونکی دی ځکه چې خاص د خدای رضا او د ولس د سوکالۍ لپاره يې جګړه بس کړې ده او مقابل لوري ته يې نور د جنګ لپاره بهانه نه ده پرېښي. همدا ډول د يو هيواد جګړه که هر څومره پېچلي او سخته وي خو د خلاصولو لپاره يې لومړی د جګړې ښکېلې غاړې په اوربند هوکړه کوي او سمدستي د مذاکراتو ميز ته کيني. ځکه اوربند دی چې د ښکېلو غاړو تر منځ د باور فضا رامنځته کولو ته فرصت برابروي.

دایمي او سرتاسري سوله هغه وخت راځي چې د جګړو په اصلی لاملونو باندې خبرې وشي او د هغوی د محوه کولو لپاره قانوني چوکاټ او میکانیزمونه وټاکل شي. دغه ميکانيزمونه هغه وخت ټاکل کيږي چې د جګړې ښکېلې غاړې د مذاکراتو ميز ته کيني، خبرې وکړي، يو د بل غوښتنې ومني او يو و بل ته قناعت ورکړلی شي. او په افغانستان کې د همدې فضا د رامنځته کولو لپاره يو ښه فرصت همدا ټاکنې دي چې بايد هر فرد په کې برخه واخلي. اوس تر ټولو اړينه دا ده چې وسله وال مخالفان بايد له دغه فرصته ګټه واخلي او د ټوپکي مبارزې پر ځای سياسي مبارزه پيل کړي.

اوس د طالبانو لپاره يو زرين چانس په لاس ورغلی دی چې په ټاکنو کې برخه واخلي، خپل نوماند ولري، د هغوی لپاره کمپاين وکړي، سياسي مبارزه وکړي او د ولس تر څنګ نړۍ ته هم وښيې چې دوی څومره سياسي وړتيا لري او رښتيا هم د ولس له منځه خلک دي او که د ولس په منځ کې منفور.

طالبان که رښتيا هم که د ولس له منځه خلک وي او نه غواړي چې ولس يې له دې نورې زياتې بدبختۍ وويني نو د ولسمشر غني د سولې وړانديزونه به ومني، جګړه به بنده کړي، ټاکنو کې به برخه واخلي، خپل نوماند به ولري او وحشت او وينې تويولو لار به پريږدي او يواځې د سياسي مبارزې له لارې به د هيواد، خلکو او خاورې له دښمنانو سره سيالي وکړي.

اوس نو په ټاکنو کې برخه اخيستلو او د ولسمشر غني د سولې وړانديزونو د منلو سره طالبانو ته په کار ده چې خپله ګونګه روژه ماته کړي، د حکومت د سولې په وړانديزونو کې که کوم مشکل او نيمګړتيا ويني، هغه دې له ولس سره شریکه کړي، طالبان دې خلکو ته ووايي چې موږ په دغه شرطونو له حکومت سره خبرې کوو. اوس که طالبان هر څومره د غني وړانديزونو ته چوپ کيږي نو دا چوپتيا يې سبب کېږي چې تاریخ ته دوی ملامت شي او ولس به داسې قضاوت وکړي چې رښتيا هم دوی د پرديو غلامان او د بادارنو په بند کې و ځکه يې ونشو کولی چې له ټوپکي مبارزې ځان راخلاص کړي او سياسي مبارزه وکړي.

لیکنه : خوشحال آصفي