رازهای سر به مهر جنگ افغانستان
گذارش محفل روگشایی کتاب «رازهای سر به مهر جنگ افغانستان- مطابق اسناد محرم کمیته مرکزی حزب کمونیست اتحاد شوروی» و نقدی که برای من و ناشر بسیار مثبت واقع شد.
بروز سه شنبه گذشته محفل وداعیه ام با اکادمی علوم و روگشایی کتاب بازگردان کرده ام «رازهای سر به مهر جنگ افغانستان- مطابق اسناد محرم کمیته مرکزی حزب کمونیست اتحاد شوروی» در تالار کنفرانسهای اکادمی علوم ج.ا.ا. تدویر یافت.
در این مجلس حدود صد نفر اشتراک ورزیده بودند. در میان حاضران برعلاوهء فرهنگیان، استادان، پژوهشگران، همکاران دانشمندم از اکادمی علوم، دانشجویان مؤسسات عالی تحصیلی و کارمندان ارشد برخی وزارتخانه ها (مانند محترم محمد داوود پنجشیری، شفیع خاوری و محمد اسلام دره یی از وزارت امور خارجه) و نهادهای علمی (مانند محترمه معصومه نظری ریس آرشیف ملی و همکارانش) و یاران دیرینه و عزیزم بصیر حمیدی رییس بنیاد رسانه یی اورانج و سید محمد مل گروهی از خویشاوندان فرهیخته ام (چون برادرم نصیر احمد نشاط و جمعی از عمو زادگان، خواهرزادهها و برادرزادگانم)، شتراک ورزیده بودند.
محفل با تلاوت آیاتی از قران کریم آغاز شد. سپس محترم سر محقق بختیار رییس علوم اجتماعی اکادمی بطور کوتاه در مورد من، کار سه ماهه ام در اکادمی علوم ( که از طریق دفتر سازمان بین المللی مهاجرت صورت گرفته است) روشنی انداخته و از کارم و منجمله ترجمهء کتابم که برای امور تحقیقی خیلی مفید واقع خواهد شد، کلماتی را بیان داشت. سپس وی گفت که او مرا از سازمان دموکراتیک جوانان که هردو همکار هم بودیم، میشناسد و اضافه کرد که من تحصیلاتم را در مسکو در رشته تاریخ به سطح دوکتورا بپایان رسانده ام و از هالند آمده و مدتی مهمان آنها در اکادمی علوم بودم. وی از کارم در اکادمی و کمک به شعبه تاریخ و اتنوگرافی و تدویر کورسهای هفته وار و ارائه لکچرها پیرامون موضوعات مشخص تاریخی یاد آوری کرده از من از نام ریاست علوم اجتماعی سپاسگذاری نمود. او همچنان گفت که در این مدت من یک ترجمه ام را دوباره چاپ نموده و امروز یک ترجمهء دیگرم را پیشکش علاقمندان مینمایم. وی سپس از محترم سرمحقق افضلی معاون ریاست اکادمی علوم خواهش کرد که رشته ء سخن را بدست گرفته و پیرامون کتابی که قبلاً در دسترسش قرار گرفته دیدگاهش را با حاضران شریک سازد.
آقای افضلی ضمن سپاس ازهمکاری ام با اکادمی علوم در مورد برگردانی کتاب گفت که این مجموعه یک منبع باارزش تاریخی و مأخذی مهم برای نوشته ها، تحقیقها و مقالات سیاسی، اجتماعی و اقتصادی برای نویسندگان، ژورنالیستان و پژوهشگران افغانی میباشد.
او درضمن به یک نکته نیز اشاره کرده گفت که از ورای این اسناد که زمانی محرم و یا اشد محرم بودند، خواننده به چگونگی پس منظر لشکر کشی اتحاد شوروی و همچنان مداخلهء کشورهای دیگر در امور افغانستان و تقاضاهای پیهم رهبران رژیم آنوقت برای گسیل نظامیان شوروی به افغانستان بوضاحت پی میبرد. او گفت که متن اسناد طوری برگردان شده اند که خواننده با علاقه سند بعدی و بعدی را به خوانش میگیرد تا به یک واقعیت تاریخی برسد.
او همچنان خواهان همکاریهای آتی ام با اکادمی و پیروزیهایم در کار های پژوهشی و ترجمه شد.
سپس نوبت به محترم سر محقق صافی کارمند ارشد انستیتوت تاریخ و اتنوگرافی رسید که بنوبهء خود از همکاری ام با آن شعبه و بویژه ارائه لکچرهای مشخص تاریخی- پژوهشی پیرامون میتولوژی تاریخی و تاریخ نگاری (هیستوریوگرافی) به همکاران تشکری کرد.
پس از آن نوبت به خودم رسید. من نیز بنوبهء خود از همه کارمندان اکادمی از مستخدمان و محافظان امنیتی تا رییسان بخشها و ریس عمومی اکادمی علوم سپاسگذاری کرده از همکاری شان با من ابراز امتنان کردم.
همچنان کوتاه از پس منظر آمدنم به اکادمی یادآوری کرده و اینکه چرا به برگردان اسناد قبلاً محرم کمیته مرکزی ح. ک.ا.ش. پیرامون افغانستان دست یازیدم، روشنی انداختم.
همچنان یاداوری نمودم که من ضمن تدویر یازده کنفرانس به همکاران اکادمی علوم خود نیز از اندوخته های گرانبهای استادان و پژوهشگران همکارم آموخته ام که برایم در آینده خیلی مفید خواهند بود.
مگر لحظه ایکه به پایان صحبتم رسیدم، چیز جالبی رخ داد: یکی از محققان اکادمی علوم بدون اینکه رییس جلسه برایش وقت داده باشد و یا بدهد با احساسی مملو از خشم و در حالیکه صدایش بیشتر به فریاد میماند، ایستاده و خطاب به من گفت:
« گرچه من کتاب تانه نخوانده ام ولی میتوانم همین حالا بگویم که امپریالیزم جهانخوار شما را اجیر کرده و پوله معاش تانه میپردازه تا چنین کتابهایی را که خلاف وحدت نیروهای ملی ومترقی اند، ترجمه و نشر کنید و به اینترتیب وحدت ملی را ضربه بزنید!».
من در همان لحظه گفتم: «همو امپریالیزم معاش، خودت، اکادمی علوم و همههء افغانستانه میپردازه، لطفاً آنرا نگیر و کار نکن». مگر رییس جلسه مرا به سکوت واداشته و آقای افضلی معاون رییس اکادمی علوم رشته سخن را گرفته، گفت:
بدبختی بزرگ ما اینست که ما و حتی دانشمندان ما مطابق خواسته های زمان خودرا تغییر نمیدهیم. ما فکر میکنیم اگر من گویا در گذشته خلقی بودم، فرزند و نواسه ام نیز چنین باید باشد و اگر من اخوانی و یا پرچمی بودم فرزندم و نواسه ام نیز باید چنین باشد، در حالیکه زمان تغییر خورده و ما هم باید خودرا تغییر بدهیم. مگر متأسفانه بعضاً هرقدر سن و سال و مقام علمی ما بالا میرود، تنگنظرتر و خودخواهتر میشویم. چنانچه در مورد بعضیها همان ضرب المثل وفق میکنه که میگه « دنیا اگر دگرگون شوه سعدالله خان و اسپش تغییر نمیخورن».
پروفیسور افضلی کارمند متنقد مذکور را گفت، که کتاب را اول بخوانید اگر سوالی داشتید آقای وداد بحیث مترجم پاسخگوی است. باید شما بدانید که او مترجم اسناد است و نه مؤلف کتاب، آنهم کتابی مربوط به نظامی که سالها ست ازبین رفته.
او بازهم از من و کارم در اکادمی علوم بویژه برگردان اسناد محرم حزب کمونیست شوروی سپاسگذاری نموده و ختم جلسه را اعلام کرد.
چون ناشر در محفل روگشایی مقداری از کتاب نامبرده را آورده بود، علاقمندان توانستند در برابر 250 افغانی «رازهای سر بمهر جنگ افغانستان» را ازوی بدست آورند.
محفل با صرف عصریه و گرفتن عکسها و نوشتن دستخطهای یادگاری ام در کتابهایی که دوستان بدست آورده بودند، پایان یافت. جالب است که در اکادمی علوم ریاست علوم اسلامی نیز است که برخی از همکاران این شعبه در محفل حضور داشته و در پایان از ترجمه ام به نیکویی و قدردانی مراتب سپاس شان را طور انفرادی بمن ابراز نمودند که من نیز از آنها برای اشتراک شان در محفل سپاسگذاری نمودم.
5 مارچ 2015، کابل
