شرحی بر شعر اخلاق و تمدن

شرحی بر شعر اخلاق و تمدن

زورا سورونبایوا  شاعر، نویسنده و نمایشنامه‌نویس قرقیزی شوروی

برگردان. رحیم کاکایی زورا سورونبایوا  نخستین نویسنده زن در قیرقیزستان شوروی،…

افغانستان؛ وقتی دخالت خارجی سرنوشت یک انقلاب را تغییر داد

https://www.youtube.com/watch?v=cX5Rlj8weaA از ورود شوروی تا فاجعه نجیب‌الله؛ چه بر سر افغانستان…

خاطرات امین الله مفکر

خاطرات اینجانت امین الله مفکر امینی شاعر و نویسنده درچـــاربــــــخش مختصرا…

افغانستان در دوراهی تاریخ؛ تداوم بحران یا گذار به حاکمیت…

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان امروز در نقطه‌ای حساس از تاریخ معاصر…

بی تفاوتی جهان در برابر تروریزم جهادی در افغانستان!

القاعده و طالبان دو رویی یک سکه اند! جهان در برابر…

اخلاق و تمدن

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیـطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

مشروعیت‌زدایی قومی طالبان؛ خلع سلاح قومی این گروه

 نویسنده: مهرالدین مشید یکی از مهم‌ترین موانع در مسیر حل بحران…

آن کارسون، برنده نوبل ادبیات ۲۰۲۶؛ از ادبیات کلاسیک تا…

      بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  آکادمی سوئد روز پنج‌شنبه ۸ اکتبر ۲۰۲۶، جایزه نوبل…

رمانتیسم؛ عطر شانل آیدا، یا سیگار اشنو شهلا ؟

Romantik . آرام بختیاری رمانتیک، مکتبی چند وجهی؛ خردگریز، اتوپیستی، هومانیستی. رمانتیک واژه…

رساله‌ای در باب تخیل (3)

« آزادی و هراس انسان از خلوت خویش » تهیه و…

جنگ ایران، محاسبات ترامپ و بازتعریف آسیب‌پذیری در جغرافیای منطقه

وحیدالله نورزی جنگ‌ها را نمی‌توان تنها با شمار حملات، میزان خسارات…

دو یاداشت !

1-- افغانستان و اثرات موقعیت جغرفیایی ان . 2-- چاره اساسی…

تعلق بر انسانیت بجا است !

امین الله مفکر امینی              2026-08-10! بــه هر طرف مینگرم بوی تعلقات…

از قهرمان‌سازی تا نقد تاریخی؛ بازخوانی کارنامه رهبران در شش…

 نویسنده: مهرالدین مشید بزرگ‌نمایی رهبران؛ ناسپاسی به آرزو های مردم افغانستان رخدادهای…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی(بخش۲)

علی میرفطروس -« عربِ بادیه نشین را رها کن و او…

پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب سره، چې د…

پیام هستی

رسول پویان ز قلب هستی پیامی بـه گوش دل گفتند چه خوش…

افغانستان در آستانه بحران چند لایه؛ ابتکار خروج از جنگ

 نویسنده: مهرالدین مشید چه کسی باید ابتکار خروج از جنگ را…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت دوم: از هویت تا قدرت؛ چگونه یک سازمان خود…

«
»

پس از ویتنام دومین شکست امریکا در اسیا

وقتی از جنگ و امریکا نام برده شود عمر بیش از ۲۰۰ سال ان کشور در ذهن تداعی میکند که چگونه از ۲۴۲ سال عمرش ۲۲۰ ان در جنگ سپری شده است .

جنگ و تجاوز بر افغانستان در  آغاز قرن ۲۱ زیر بهانه ۱۱ سپتمبر پیوند به خصلت جنگی امریکا خورده اهداف دور و نزدیک ان ارتباط به همان بهانه میگیرد ، شرق میانه را پایمال تروریسم نمود ، عراق را به خاک وخون کشید و در افغانستان ۲۰ سال به جنگ پرداخت .

بعد از حادثه ۱۱ سپتمبر علاوه بر تجاوز مستقیم‌ و جنگ بیش از ۲۴۰ هزار نظامی امریکا در ۱۷۲ کشور جهان جای به جای شده ۳۷۸۱۳ نظامی خاص ان مصروف ماموریت های مخفی در نقاط مختلف جهان گردید . کاندولیزا رایس مشاورامنیتی قصر سفید بی جهت ان حادثه رافرصت بزرگ برای کشورش تعریف نکرده بود .

اما در افغانستان  :

شکست امریکا در روز خروج ان از افغانستان رقم نمیخورد ، این شکست از زمانی آغاز گردید که ان کشور حاضر شد در دوحه با طالبان به مذاکره بنشیند  و در نتیجه موافقتنامه ای را بنام‌” موافقتنامه دوحه ” امضاء کند و ثبت ملل متحد نماید .

نظامی ها و برخی تحلیلگران‌امریکا در استانه یکسالگی خروج امریکا از افغانستان انرا بدترین موافقتنامه خواندند که خود نمایانگر ناکامی ایشان می باشد .

جنگ طالبان در مقابل امریکا ‌جنگ جبهوی نبود که ان کشور به یکبارگی در جبهات شکست بر میداشت . در جنگهای فرسایشی  و طولانی جانب مقابل با حفظ حالت جنگی برای پوشاندن ناکامی ، به مذاکرات آغاز میکند  وبا رسیدن به برخی توافقات دوجانبه حاضر به ختم جنگ شده جا برای جانب مقابل خالی مینماید .این نوع سکست برای امریکا در ویتنام رخ داد ، امریکا برای خروج از ویتنام مذاکرات پاریس را آغاز کرد و بر طبق یک توافق ویتنام را ترک گفت ، نتیجه ان‌ازادی ووحدت دو ویتنام گردید .

اتحاد شوروی در افغانستان با عین تعامل داخل اقدامات شده مذاکرات ژنیو را آغاز کرد و با یک توافقنامه باحامی خارجی مجاهدین حاضر‌به ترک افغانستان گردید .

اشاغلگران  با چنین پروسیجر ها وانمود میسازند که شکست نخورده اند ولی حاضراند   کشور تحت اشغال را ترک‌ گویند .

امریکا افغانستان را در ۲۵ اگست سال ۲۰۲۱ با قبول یک افتضاح جهانی ترک کرد اما از خود چه به جا گذاشت ؟

امور تعلیم و تربیه و تحصیلات عالی و صحت عامه طی ۲۰ سال نسبت به گذشته ها انکشاف کرد اما از کیفیت لازم برخوردار نبود ، شبکه های مختلف نشراتی صوتی ، تصویری و نوشتاری ایجاد شد که عمدتآ در خدمت حقانیت سازی اشغال بودند و با رفتن انها نسبت قطع پول یکی پی دیگر سقوط نمودند ، بیس از ۱۰۰ حزب ایجاد شد ، سفارت خانه های هر کشور برای شان زیر نام‌جامعه مدنی مبلغین و مدافعین تاسیس کردند ، درین راه هم مصارف زیاد نمودند ولی با‌قطع پرداختها گویی همه اب شدند و زیر زمین رفتند.

باقی از لحاظ مادی و معنوی کشور در منجلاب مفاسدی گیر انداخته شد که تلافی ان یک نسل را در بر خواهد گرفت .

انچه امریکا بدست اورد از دیدگاه داخل افغانستان و منطقه ارزش ان همه مصارف و لشکر کشی را نداشت ، امریکا دیگر ان کشور صاحب عظمت و طلسم‌شکست نا پذیری نیست ، ماهیت دموکراسی و اصلیت حقوق بشر ان برای افغانها و جهان افتابی و رسوا گردید . امحای تروریسم صرف به حالت شعار باقی ماند ه بر خلاف به اثر فجایع امریکا زمینه رشد و عرصه بیشتر مانور پیدا کرد . عدم صداقت ان در مبارزه با تروریسم بیشتر از هر زمان دیگر نمایان گردیده معلوم شد که امریکا به این سلاح بخصوص در ممالک اسلامی اشد نیاز دارد که حالا پلان ارایش جدید و تجدید سازماندهی ترکیبی شبکه های مختلف انرا برای شرق میانه روی دست دارد .

امریکا که میخواست افغانستان گارنیزیون‌عملیات نظامی و تروریستی علیه چین و روسیه باشد ان موقعیت را بدست نیاورد بلکه دو کشور رقیبش منافذ نفوذی در شبکه های مختلف جنگی را دریافتند و توانستند از یکتایی نقش امریکا برای نفوذبه سرزمین های شان جلو گیرند .

امریکا چه کرد و نتایج ان چه بود ؟

پروفیسور ( الون بن مایر ) استاد امور بین المللی در مرکز امور جهانی نیویارک در مقاله تحلیلی مورخ ۲۱ جولای سال۲۰۱۷ زیر عنوان ” جنگ فاسد و غیر اخلاقی در افغانستان ” برخی ارقام را نگاشته و خواهان خروج عساکر امریکا از افغانستان شده بود ارقام ازین قرار بود :

— درین جنگ تا کنون ۲۰۰۴ سرباز امریکایی کشته شده است .

— بصورت مجموع تلفات شهروندان افغانستان ۲۲۵ هزار نفر بوده حدود دو ملیون و شسصد هزار نفر مهاجر و بیش از یک‌ملیون‌بیجا شدگان‌بجا مانده است .

نویسنده گفته بود این جنگ تا کنون یک ترلیون دالر مصرف داشته است اما مافیای امریکا ازین جنگ سالانه ۲۵۰ ملیارد دالر وارد امریکا میکنند . پس این جنگ از جمله کم‌مصرفترین جنگهای امریکا در جهان است .

مرکز مطالعات ( نورس ) در ترکیه رقم تفصیلی تلفات امریکا را چنین ثبت کرده بود :

امریکا در افغانستان از اکتوبر ۲۰۰۱ تا اکتوبر ۲۰۱۸ متحمل این تلفات شده است :

— ۲۴۰۱ نیروی نظامی وزارت دفاع ، شش نفر نیروی ِغیر نظامی ،  ۳۹۷۳ پیمان کار امریکایی ، ۵۸۵۹۶ نفر نیروی نظامی افغانستان ، ۱۱۴۱ نفر نیروی کشورهای ائتلاف برهبری امریکا ، ۴۳۱۰۰ نفر نیروی مخالف از گروه تروریستان ، ۵۴ نفر خبرنگاران ، ۴۰۹ نفر نیروهای ارگانهای بشر دوستانه جان شانرا از دسته داده اند .

این اعداد و ارقام‌بی جان نیست خون لکها انسان ریخته شده است تا امریکا به امیال شوم‌و غیر انسانی اش دست یابد ، اما به کدام‌سرنوشت مبتلا شد ؟

شکست ، افتضاح جهانی ، ناکامی مراکز استراتژی سازی ان‌برای جنگ با افشای دروغها و جعلیات ساخته و بافته شده در قصر سفید ، پنتاگون ، سی.آی.ای. و سائر مراجع سیاستگذار جنگ و تباهی.

افغانستان پس از ویتنام‌افتخار شکست ننگین و مفتضح امریکا را ثبت تاربخ ان کشور نمود .

روز ۱۵ اگست سال ۲۰۲۱ همچون سال ۱۹۱۹ باید در تقویم سیاسی کشور بحیث روز ازادی از قید استعمار نو برگزار گردد تا خاطراتش نسل در نسل زنده بماند .

امریکا از لحاظ نظامی افغانستان را تخلیه کرد اما از لحاظ استخباراتی شبکه های وسیع جاسوسی رادر افغانستان بجا گذاشت ، قوماندانی مرکزی امریکا ( سنتکوم) اعلان کرده بود که امریکا جنگ با تروریسم را از دور اداره میکند و توانست با ادعای قتل ایمن الظواهری در شیر پور کابل این قدرتش را به نمایش بگذارد .

اگر امریکا حضور فزیکی نظامی در کشور  ندارد اما اشباح مرموز ان حضور مخفی داشته از کابل تا سنتکوم فعال اند . این شبکه از هر قشر و طبقه  به شمول زنان و مردان را شامل میباشد . تفاوت ویتنام و افغانستان در همین است که امریکا مجال دخالت ها از نوع دیگر را در ویتنام نداشت اما در افغانستان بنابر نفوذیکه میان روحانیون و روشنفکرا و سائر اقشار کشور دارد میتواند با اِعمال فشار های گوناگون نقش  ونشان اثر گزاری موثر در افغانستان داشته باشد .