محکومیت تجاوز نظامی پاکستان بر افغانستان

اعلامیه و فراخوان انجمن سراسری حقوقدانان افغانستان بنام خداوند حق و…

وزیر دفاع پاکستان؛ از ناگفته های ساختاری تا راهبرد های…

نویسنده: مهرالدین مشید سیاست ابهام استراتژیک پاکستان؛ ازاعتراف‌های تاکتیکی تا ناگفته‌های…

بمناسبت روز های جهانی عدالت اجتماعی و زبان مادری

بنام خداوند حق و عدالت هموطنان گرامی، ۲۰ و ۲۱ فبروری روز…

مارکوس تولیوس سیسرو

هغه د لرغوني روم فیلسوف، سیاستوال، وکیل، ویناوال، شاعر او…

مبانی نظری عدالت اجتماعی

نور محمد غفوری بررسی نظریه‌ها و رویکردهای معاصر چکیدهعدالت اجتماعی از بنیادی‌ترین…

اینشتین؛ جمهوری خواه، سوسیالیست احساسی

Albert Einstein (1879-1955) آرام بختیاری آلبرت اینشتین: دانشمند، فیلسوف، هومانیست، جهان وطن.  آلبرت…

آموریم خود کفایی !

امین الله مفکر امینی                    2026-16-02! هـــر که آمد در این خطه ی…

آگاهی، عدالت و دموکراسی؛ سه رکن تحول پایدار

نور محمد غفوری تحول سیاسی و اجتماعیِ پایدار، نه با شعار…

بحران روایت ملی در افغانستان؛ غلبه گفتمان‌های قومی و ایدئولوژیک

نویسنده: مهرالدین مشید  بحران داعیهٔ ملی و جست‌وجوی رهبری راستین در…

نمونه های اشعار کهن فارسی، بخش دوم با اضافهء اشعار…

******** در ادامه مطالب فبلا ارايه و نشر شده در سایتهای…

پارادوکس انرژی در افغانستان: زغال‌سنگ یا آب؟

​تحلیلی بر گذار از سوخت‌های فسیلی به توسعه پایدار ​ ​افغانستان در…

افتضاح اپستین و فروپاشی وجدان بشریت در سرمایه‌داری پسین

نویسنده: مهرالدین مشید در دهه‌های اخیر، مطالعات انتقادی قدرت و جرم…

«او با تلخی، بیهوده‌گویی و خودپسندی را تمسخر می‌کرد…»

 به مناسبت دویستمین سالگرد تولد م. ای. سالتیکوف- شچدرین برگردان: رحیم…

مرگ ارزش و اخلاق

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

از دوری ی میهن سوزم!

امین الله مفکر امینی     2026-01-02! چنان از دوری ی میهن سوزم بجان…

        یک نـامـه به تاریخ؛ و یک نـخوانـدنی ترین!

با هدیه سلام ها و احترامات قلبی و وجدانی؛ این…

افغانستان؛ از کانون تروریسم فراملی تا عرصه‌ی مانورهای ژئوپلیتیک قدرت‌های…

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در دو دهه‌ی اخیر به یکی از…

گلهای خشم کلان شهرهای بورژوایی

Baudelaire, Charles (1821-1867) آرام بختیاری شعر نو بودلر میان: نیما، هدایت، و…

                                            واقعیت چیست

واقعیت با نظریات مختلف و دید گاه ها ی متنوع…

هزیان تب آلود!

شدت تب تروریسم که بیش از نیم قرن استبلشمنت پاکستان…

«
»

عید آرزوها

عید میخواهی دلی را  شاد کن

حرمت هر عید شادیی دل است

دست مهر و پاکی وخدمت بخلق

بهترازصدها شعار ومحفل است

عید سعید فطر برای همه مؤمنین پاکنهاد مبارکباد!

عید بمثابه روز خجسته ویکی از مواهب آسمانی ومیراث تقدسات عظیم دینی میباشد که در کشورهای اسلامی همه ساله به نامهای عید فطر وهمچنان عید سعید اضحی برگزار میگردد.

هرچند علمای متقدم ومتأخر جهان؛ همچنان مورخین،تحلیلگران وسروران قلم، در رابطه به حرمت وقدسیت اعیاد اسلامی ونیز درتمام مذاهب ودیگر روزهای تاریخی بین المللی همانند عید نوروزی، جشن استقلال، روز هشتم مارچ، روز کارگر،روزمادر،روز معلم، روز پدر، روزاطفال، روز صحت وسایر روزهای تاریخی، ديد همسان داشته و از اين روزها تجلیل بعمل می آورند؛ اما در بحث حاضر به موضوع عید سعید فطر بسنده میکنیم.

طوریکه معلوم است مراسم سنتی وبعد فرهنگی تجلیل این روزهای مقدس مذهبی وتاریخی به شادی آفرینی، نمایشات جشنی،میله های مسرتبارمتمرکز بوده ومورد استقبال مردم قرار میگیرد.

اما سوال اینجاست که آیا این نمایشات جشنی شامل حال کلیه طبقات واقشارزحمتکش جوامع بشری بوده ویا صرفاً به طبقات و قشرهای قدرتمند مربوط میشود؟

آیا برپایی جشنهای متعدد نتیجه ی دستاوردهای بشری ونشانه ای از همگانی بودن آنست؛ یا صرفاً بیانگر یادبود ازخاطرات تاریخی گذشته ویا اینکه توجه به آرزوهای نوید بخش آینده میباشد.

 در حالیکه درجوامع طبقاتی برهمه چیز، مهر وخصلت طبقاتی حک شده است؛ اما در اثر سلطه اين ستم زندگی برانداز، تنديس خشن وحشتبار ساير ستم های اسارتبارهر روز خشن تر از گذشته، چهره می گشايد. 

بنابرآن، با حفظ واحترام به حرمت وقدسیت عید؛ اما دردا ودریغا که دربسا جوامع جنگ زده، بجای نجات مردم از تهلکه ،جشن عید در میان خون وآتش وقربانیان انواع ستم، بنام جشن بزرگ خوشیهای شادی آفرین، به نمایش گرفته میشود؟

چنانچه دردنیایی که ما زنده گی میکنیم در طول تاریخ وبخصوص در فاصله بین دو عید در یک سال گذشته جهان شاهد رویدادهای بزرگ سیاسی ورخداد های شدید نظامی بوده است ومعاملات پشت پرده از جانب بازیگران قدرتهای بزرگ جهان سرنوشت توده های ملیونی ومیلیاردی مردم جهان را درغیاب وبدون خواست ومنافع آنها تعيین میکنند .

که نتیجه چنین رخدادهای خونین وآتشزای مستکبرین جهان، قتل وکشتار دسته جمعی،نسل کشی انسان وتلفات سنگین انسانی بوده وبشریت را درلب پرتگاه گشانیده، هست وبود جوامع بشری وسلامتی کره خاکی را زیرسوال می برد.

 البته  باتوجه به نگرانی سراسری جهانی بیم آن میرود که دوام وتشدید چنین روند وحشتناک وتجاوزات غول آسای زورمندان وقدرتمندان جهان ،جغرافیای جهان را بخطر جدی وتغیير گسترده مواجه خواهد ساخت.

این جریان خطرناک، یعنی روند گسترش جنگها وخونریزی بذات خود نفی ارزشهای انسانی وپامال نمودن حقوق بشری بوده، مردمان مناطق جنگزده ی دور ونزدیک جهان را به قتل وکشتار، چور وغارتگری، فقر ومرض، بحران، نا امنی وبربادی همگانی تهدید نموده، بجای برپایی جشن وپایکوبی اعیاد، فرش سیاه وگلیم غم وماتم دایمی را بر روی کره خاکی هموار می سازد واین همه جنایات جنگی ومصیبت ها را جاگزین جشن وشادی و همه فضایل عید؛

( که خصایل عالی وانسانی آن عبارت از مهربانی، همکاری،همدردی، احوالگیری، صداقت، خدمت، عدالت ،همدردی با مریضان،کمک به محتاجان، نوا به بینوایان، پاکی قلبها وسایر ارکان اساسی عید می باشد)؛ مینماید.

درحالیکه فضایل عید معاونت، کومک، عدالت، خدمت،صداقت، به همنوعان را از ما میخواهد تا باشد که درقبال پاکی لباس، پاکی دل، درقبال خانه تکانی پاکی نیات، درقبال گستردن خوان طویل،کومک به بینوایان،محرومان ومظلومان،فقرا ویتیمان،گرسنگان؛غمشریکی با ماتمزده گان،احوالگیری از مریضان وسایر همکاری وهمدردی با محتاجان؛ ازعید بمثابه عید واقعی تجلیل بعمل آورده وجشن عيد به گونه سراسری و همگانی متبلور گردد. زیرا عیدهای نمایشی در طول تاریخ درد مردم رامداوا نکرده است.

بلکه درجوامع طبقاتی زورمندان ددمنش عید وهرگونه خوشی را ازدسترس دیگران تصرف نموده با نمایشات پرزرق وبرق امکانات مادی شان از لباس گرفته تا آرایش منازل، تزين قصرها، برخ کشیدن دسترخوان های طویل وعریض بافراورده های عظیم قیمتی را بنام استقبال ازروزعید نمایش میدهند.

درحالیکه درآنسوی خط غارت شده گان ستمدیده وگرو رفته گا ن قرن بیست ویکم جهان از شدت فقر ومرض درطول عمر روزه دار بوده اند. چنانچه این گرسنگان تاریخی بدلیل بیکاری وبیماری؛ فقر ومرض، در روزهای عید به جستجوی پوست ترکاری برسر خاکستر وآشقال کوچه ها رفته ویا به گدایی ودرد ناک تر از آن بافروش اجباری گرده های بدن خود وبا تحمل درد جانکاه در بدل پول نان خشک، بسختی نفس میکشند.

بآنکه روزهای خجسته ی عید با رسوم وعنعنات مختلف در تمام دنیا از طرف مسلمانان  جهان با حرمت وعزت برگزار میشود؛ اما درعین حال دیده میشودکه فقرا،مساکین،مستمندان وگرسنگان،ناداران ،مظلومان ومحرومان،مریضان،دردمندان وبینوایان بمثابه روزه داران دایمی وتاریخی با نمایشات جشنهای عید وبرات ونوروزی تا هنوز بسیار فاصله دارند.

 زیرا آنها از نعمت افطاری لازم ومهمانیهای سفره های رنگین اعیاد تا هنوزمحروم اند. آنها روزه داشتن دایمی با کار شاقه را در طول سال متحمل میشوند.

خلاصه ی کلام: به باور این قلم، هر روز تاریخی وتقدسات عقیده تی آن دارای محتوا و مضامینی میباشد، که مزید بر رگ وریشه های علمی وعقیدتی آن، در جوامع سنتی در طول تاریخ آمیخته با سنن و آداب پسندیده ی مردم، با رسم ورواجها وعنعنات جاری شکل گرفته که تجلیل از آنها انعکاس دهنده ی خواستهای انسانی وبیانگر آرزوها ی پسندیده،شریفانه ،عدالت خواه ودموکراتیک انسان میباشد.

 زیرا اگر از یکسو جشنهای نمایشی بانمایش زورمندان برگزار میشود ازدگرسوتجلیل مراسم مذهبی وجشنهای واقعی بیانگر نیات نیک ومقدس توده های عظیم مردم واهداف عالی انسانی و انسانیت است که بشریت بی وقفه در راه رسیدن به آن روزهای شادی آفرین و جشنهای واقعی باپیگری تلاش میورزند.

پس به اینترتیب راه حل چیست وچگونه بتوان عید واقعی را به تجلیل گرفت؟ 

به نظر اینجانب، عید واقعی بمعنای واقعی کلمه زمانی میسر میشود که انسانهای مسؤول ومتعهد با صفایی قلبها در فضای همدلی، رفاه، عدالت، راستی وصداقت، برابری،صلح و آشتی،همدیگر پذیری،اتحاد واتفاق،از خود گذری،صفایی دل از کینه ها وتعصبات، در راه حرمتگذاری به اعیاد واحترام به انسان وارزشهای انسانی باعدالتخواهی ورفتار عادلانه ، رفاه وآسایش همگانی،اتحاد وهمبستگی برای تحقق خواستهای برحق انسان میتوان به جشن حقیقی وسرورعید واقعی وهمگانی رسید.

باعرض حرمت

عبدالوکیل کوچی