سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری د لومړي څپرکی: سیاسي سیستم(دوهمه برخه) ۳.  د سیاسي…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (3)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...انسان تنها موجودی نیست که…

هرات؛ جغرافیایی که تاریخ را به راهبرد پیوند می‌دهد

وحیدالله نورزی بنیان‌گذار NIDA | افسر ارشد سابق ANP/ANCOP | استراتژیست…

سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری ځانګړتیاوې، داخلي جوړښت او د فعالیت څرنګوالی سریزه انسانان په…

مهاجرت سیاسی ایرانیان به افغانستان؛ روایت ورود، اسکان، زندگی و…

https://www.youtube.com/watch?v=4VlvDEplC-8 گفت‌وگوی سیزدهم رسانه ما با اسدالله کشمند، از رهبران حزب…

پا شیده گی وحدت!

امین الله مفکر امینی                      2026-04-11 ســالها رنج کشیــدیم ز پاشیده گی…

محمد بشیر دودیال

د ښاغلي پروفیسور استاد محمد بشیر دودیال د یو خوندور…

کتابی در خدمت ایمان یا ابزاری برای تحکیم قدرت

 نویسنده: مهرالدین مشید  از ادعای حقیقت دینی تا بهره‌برداری سیاسی و…

ادبیات مدرن، شعار " هنر برای هنر " نیست

Modernism . آرام بختیاری ادبیات مدرن؛ پیش از انقلاب و قبل از…

 اندیشهٔ روشن، قلم آگاه و رسالت روشنگری

داکتر سید احمد جهش؛ داکتر سید احمد جهش از نویسندگان و…

غوث الدین بهروز؛ شاعر خوش‌قریحه 

سخنی به قاضی غوث الدین بهروز ! صدای بیداری در…

عنایت پژوهان گردانی

 سمنگان گنجینه‌ای از انسان‌های فرهیخته دارد. عنایت پژوهان گردانی شاعر برخاسته…

د سیستمونو ډولونه (دوهمه برخه): اصلي او فرعي سیستمونه او…

نور محمد غفوری سریزه سیستمونه د جوړښت، فعالیت، موخې او له چاپېریال…

هرات؛ جغرافیایی که تاریخ را به راهبرد پیوند می‌دهد

Wahidullah Noorzai از میراث تمدنی خراسان تا ساختار اجتماعی، قدرت منطقه‌ای…

 ابتکار ملی؛ یگانه راه گذار به صلح پایدار و حاکمیت…

 نویسنده: مهرالدین مشید رهایی افغانستان در کرو ساز و کار ملی،…

سیاسي ګوند او داخليدموکراسي

لیکوال: نور محمد غفوری پیلامه: دا مقاله چې د ۲۰۱۶م کال د…

دومقاله

نویسنده: جمشید کو‌هستانی فرستنده: محمدعثمان نجسب Iwnd Maban Mbik ################### اول ساختار و مدلهای سیاست جنایی ! مقدمه…

ادب چیست؟

برهان الدین « سعیدی » از خدا جوییم  توفیق  ادب  ـــ …

وقتی اختلال به قدرت تبدیل می‌شود: چه کسی پس از…

Wahidullah Noorzai Noorzai International Doctrine Academy (NIDA) مقدمه: هرمز؛ میدان سنجش قدرت،…

«
»

گزیده مقالات

 افغانستان ؛ در چنبره افراطیت دینی و تندروی قومی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در طول تاریخ معاصر خود، به‌ویژه در پنج دهه اخیر، یکی از پرآشوب‌ترین دوره‌های سیاسی و اجتماعی خویش را تجربه کرده است. جنگ‌های پی‌درپی، فروپاشی نهادهای دولتی، مداخله های بیرونی، رشد جریان‌های افراطی و حالا هم تندروی های قومی بیمارگونه، این کشور را در چرخه‌ای از خشونت، بی‌ثباتی و بحران مشروعیت…

بیشتر بخوانید

از دیدگاه علم سیاست !

تلاش و سعی چه به شکل مسلحانه باشد یا غیر مسلحانه برای رسیدن به هدف بدون داشتن استراتژی معین و روشن ، تشکیلات، ابزار نبرد و قوت پیکار را نمی‌توان در جمع مبارزه سیاسی شمار کرد ، حاصل چنین تحرکات شخصی یا گروهی در ورای موازین سیاسی و اجتماعی برای دسترسی به هوسهای زود رس…

بیشتر بخوانید

افغانستان در بن‌بست؛ راه‌های برون‌رفت و چشم‌انداز آیند

نویسنده: مهرالدین مشید فردای افغانستان و چگونگی عبور از وضعیت موجود در شرایط کنونی، افغانستان در یکی از پیچیده‌ترین و سرنوشت‌سازترین مقاطع تاریخ معاصر خود قرار دارد. بن‌بست سیاسی، انزوای بین‌المللی، رکود اقتصادی، مهاجرت گسترده نخبگان، محدودیت‌های اجتماعی و کاهش سرمایه انسانی، همگی این پرسش را مطرح می‌کنند که آیا این وضعیت پایدار خواهد ماند…

بیشتر بخوانید

افغانستان در آستانه یکخطر وبحران جدید ( تداوم بحران نیم قرنه) 

نوشته از بصیر دهزاد  آغاز جنگ ها و حملات پراگنده گروه های مسلح ضد رژیم طالبان  در شمالشرق کشور را میتوان یک خطر جدید ، بحران جدید و تداوم بحران  نیم قرنه در افغانستان دانست.   خطریست که در صورت عدم پیشگیری این گونه جنگ های پراگنده،  تنها با اتخاد یک سیاست باز و متکی بر واقعیت های عینی جامعه،  که آغاز آن باب مزاکره تلقی میگردد، قدم های…

بیشتر بخوانید

قرائت های تاریخی و فراتاریخی دینی؛ از بن بست تا پادزهر

نویسنده: مهرالدین مشید در دو سده اخیر، یکی از مهم‌ترین رویکردها در فهم دین، قرائت تاریخی بوده است؛ رویکردی که می‌کوشد آموزه‌های دینی را در پرتو شرایط تاریخی، اجتماعی و فرهنگی عصر نزول تفسیر کند. این نگاه توانست بسیاری از ابهام‌های تفسیری را برطرف سازد و راه را برای گفت‌وگوی دین با جهان جدید هموار…

بیشتر بخوانید

تحولات بدخشان؛ نشانه‌های سقوط یا پایان مأموریت طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید جرقه‌ای که آتش مقاومت را در سراسر افغانستان افروخت   سقوط  جمهوریت در اگست ۲۰۲۱ و بازگشت طالبان به قدرت، نقطه عطفی در تاریخ معاصر افغانستان  بود. طالبان با تکیه بر پیروزی نظامی، کوشیدند خود را به‌عنوان تنها نیروی قادر به تامین امنیت و پایان دادن به پنج دهه جنگ معرفی کنند. کاهش…

بیشتر بخوانید

بنیادگرایی دینی و لیبرال‌دموکراسی؛ از سوخت‌رسانی تا امتم دهی به چرخه خشونت؟

نویسنده: مهرالدین مشید  رابطه متقابل افراط‌گرایی دینی، بحران‌های نظم لیبرال و بازتولید خشونت جهان پس از پایان جنگ سرد، به‌رغم امیدهای فراوان برای گسترش صلح، دموکراسی و همکاری بین‌المللی، به صحنه ظهور موج‌های تازه‌ای از افراط‌گرایی، تروریسم، جنگ‌های فراملی و قطبی‌شدن جوامع تبدیل شد. در دهه ۱۹۹۰ بسیاری از نظریه‌پردازان، به‌ویژه فرانسیس فوکویاما، پیروزی لیبرال‌دموکراسی…

بیشتر بخوانید

 افغانستان؛ در بن‌بست اعتماد و آینده ناپیدا

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان؛ میان بی‌اعتمادی و بن‌بست سیاسی افغانستان در یکی از پیچیده‌ترین و حساس‌ترین مقاطع تاریخ معاصر خود قرار دارد. با گذشت نزدیک به پنج دهه از آغاز بحران‌های پی‌درپی، نه تنها ساختارهای سیاسی و اقتصادی کشور آسیب دیده‌اند، بلکه اعتماد عمومی نیز به شدت فرسوده شده است. امروز آینده افغانستان در حالی…

بیشتر بخوانید

                                      نسل فراسو

 نویسنده: مهرالدین مشید نسلی که پیوندهای انسانی را بر مرزبندی‌های قومی و زبانی ترجیح می‌داد گاهی تاریخ، تنها در کتاب‌ ها نوشته نمی شود؛ بلکه در خاطره‌های مردم نیز نفس می‌کشد. در لبخندهای فراموش‌شده، در کوچه‌هایی که کودکان بی‌آنکه از قوم و زبان یکدیگر بپرسند، بازی می‌کردند؛ در مکتب‌هایی که هم‌صنفی بودن از هر هویت…

بیشتر بخوانید

افغانستان؛ بن‌بست مشروعیت و بازی قدرت‌ها

 نویسنده: مهرالدین مشید           فغانستان؛ از انزوای سیاسی تا بحران اجتماعی و امنیتی افغانستان در دهه‌های اخیر با بحران‌های چندلایه سیاسی، اجتماعی و اقتصادی مواجه بوده است؛ اما پس از فروپاشی نظام جمهوری در سال ۲۰۲۱ و بازگشت طالبان به قدرت، مسئله مشروعیت سیاسی به یکی از بنیادی‌ترین چالش‌های دولت و جامعه افغانستان تبدیل شده است.…

بیشتر بخوانید

 جوان افغانستان؛ از فروپاشی امید تا ضرورت رستاخیز فکری و فرهنگی

 نویسنده: مهرالدین مشید در تاریخ ملت‌ها، گاهی فاجعه تنها در ویرانی شهرها، سقوط حکومت‌ها یا جنگ‌های آشکار دیده نمی‌شود؛ بلکه عمیق‌ترین فاجعه زمانی شکل می‌گیرد که روح یک جامعه، امید یک نسل و توان اندیشیدن آن آسیب ببیند. افغانستان در چند دهه گذشته نه تنها میدان رقابت‌های سیاسی و نظامی بوده، بلکه با بحران‌های پنهان‌تری…

بیشتر بخوانید

کودتای داوود؛ آغاز فصل پرآشوب تاریخ معاصر افغانستان

نویسنده: مهرالدین مشید کودتای  ۲۶ سنبله ۱۳۵۵ سرآغاز تراژدی نیم‌قرن افغانستان کودتای ۲۶ سرطان ۱۳۵۲ که به رهبری محمد داوود خان انجام شد، از دیدگاه بسیاری از پژوهشگران تاریخ‌، یکی از مهم‌ترین نقاط عطف تاریخ معاصر افغانستان است. اهمیت این رویداد تنها در سقوط نظام سلطنتی و تأسیس جمهوری خلاصه نمی‌شود؛ بلکه در این است…

بیشتر بخوانید

         وحدت خواست مبرم زمان است

هرکه دورافتاده شد ازاصل خویش  باز جوید روز گاری وصل خویش اصالت وماهیت انسان درازشهای انسانی ،حیاتی وجاودانی آن است که از ایجاد وخلقت تا پرورش دردامان محبت ومرتبط با طبیعت ،اموزه های ملهم از ارزشهای انسانی در وجود انسان عجین شده ورشد می یابد . زیرا همزمان با رشد جسمی، اثر گذاری خانواده گی…

بیشتر بخوانید

بدخشان در محراق کارزار تبلیغات

سیاسی — نظامی پاکستان ! ولایت بدخشان در شمالشرق ترین قسمت افغانستان موقعیت داشته باکشورهای پاکستان ، چین ، تاجکستان و 102 کیلومتر مرز مشترک با کشمیر دارد که به هند وصل می‌شود، سطح مرتفع پامیر یا بام دنیا آخرین قسمت شمال‌شرقی این ولایت است . سلسله کوههای هندوکش در سطح مرتفع پامیر با کوههای…

بیشتر بخوانید

دموکراسی در بستر سرمایه‌داری؛ فرصت‌ها، محدودیت‌ها و تناقض‌ها

نویسنده: مهرالدین مشید  رابطه دموکراسی و سرمایه داری؛ از همگرایی تا تعارض دموکراسی و سرمایه‌داری از مهم‌ترین دستاوردهای تمدن مدرن به شمار می‌آیند؛ دو نظامی که طی سه قرن اخیر مسیر تاریخ سیاسی و اقتصادی جهان را به‌گونه‌ای عمیق دگرگون کرده‌اند. در نگاه نخست، این دو چنان درهم تنیده به نظر می‌رسند که گویی یکی…

بیشتر بخوانید