وحدت ملی و حکومت مشروع؛ میان امیدهای فردا و چالش‌های…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان بر سر دو راهی؛ وحدت ملی یا…

بیان ابراهیم

خانم بیان ابراهیم (به کُردی: بەیان ئیبراهیم) شاعر کُرد زبان…

کیف آزادی

رسول پویان لباس غـم برون از قـامت شـادی کنید هردم بـرای شادخـواری…

زنان وجهاد سیاسی علیه ظلم واستبداد

مقدمه  از دید قرآن کریم وسنت نبوی ، زنان دارای شآن…

خیزش زنان هرات؛ آزمون مردانگی فراقومی  و تجلی همبستگی ملی

نویسنده: مهرالدین مشید هتک حرمت به زنان هرات؛ پرده از سیمای…

         چه باید کرد 

چه  با ید  کرد  ها  بسیا  ر گشته  از ینکه  راه …

باسط محمد غریب

آقای "باسط محمد غریب" (به کُردی: باست حەمە غەریب) شاعر…

طالبان نماد خشونت، تبعیض و سرکوب علیه زنان و دختران

شباهنگ راد یکی از مهم‌ترین روایت‌ها در تبیین پدیدهٔ طالبان این…

دیار حلبچه‌ای

شاعر کُرد زبان "دیار حلبچه‌ای" (به کُردی: دیار هه‌له‌بجه‌یی) با…

ایدئولوژی ستیزان؛ خود ایدئولوژی گرایند

ideologie . آرام بختیاری ایدئولوژی انسانی؛ ضروری، مفید و رهایی بخش است.  ایدئولوژی؛…

 پری قره‌داغی

بانو "پری قره‌داغی" (به کُردی: پەری قەرەداخی) شاعر معاصر کُرد،…

از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

«
»

علمی و معلوماتی

  دوری عاشوراازعقلانیت به جنبه های عاطفی وظاهری

                                                           نویسنده : –  محمد عوض نبی زاده برخی از مورخین  با رفتن حضرت «یحیى» بن زید ، نواده امام زین‏‌العابدین (ع) را از عراق به خراسان، حضور شیعیان درافغانستان  کنونی می‌داند.ولی اکثر مورخان بر این باورند که مردم هزارستان وغور در زمان خلافت امام على مسلمان شده وجزءقلمرو اسلامى گردیده است و شیعیان افغانستان را…

بیشتر بخوانید

الگو های رشد اقتصادی به هدف فقر زدایی

نویسنده : مهرالدین مشید دانشمندان تا کنون چندین الگو های رشد اقتصادی چون؛ بازتوزیعی، رشد رمزی، هارود- دومار، الگوی سولو، الگوی رومر، رشد كلاسيك و نئوكلاسيك، الگوی درون زا را برای رشد اقتصادی به هدف فقر زدایی پیشکش کرده اند. رشد  اقتصادی عبارت از افزایش مادی درآمد مجموعی ملی یا تولید ناخالص ملی یک جامعه…

بیشتر بخوانید

   فلسفه،- علوم انسانی یا علوم اجتماعی؟

Wilhelm Dilthey 1833-1911 آرام بختیاری                            ویلهلم دیلتای، تئوریسین علوم انسانی ویلهلم دیلتای (1911-1833م)،فیلسوف آلمانی، یکی از نظریه پردازان “علوم انسانی” است. مارکسیستها برای این رشته، عنوان “علوم اجتماعی” را پیشنهاد میکنند. در ایران، رهبر مذهبی کشور، کوشید تا برای این شاخه از علوم، عنوان “علوم انسانی اسلامی” را جا بیندارد،چون هر دو عنوان قید شده…

بیشتر بخوانید

«ترس از دانستن» هر فرد و ملتی را بیچاره می سازد!

  محمد عالم افتخار برای مقابله با بیماری های کمر درد و زانو درد و گرفتگی های عضلات؛ پی دارو میگشتم.  صاحب دواخانه؛ قسم غیر عادی از جا بلند شده و مرا در آغوش کشید و به آرام چوکی کنارش به نشستن وادارم کرد. خلاصه؛ آشناهای دیرین بر آمدیم.  در جریان گفت و شنودیکه پیش…

بیشتر بخوانید

اثبات زمان ازدیدگاه کُد مدنی افغانستان:

۲۵ / ۸ / ۲۰۱۹  *** با احکام کُد مدنی افغانستان آشنا شوید:  *** مادهٔ سوم(۳) قانون مدنی یا « نظام حقوقی» کشور: ***   (۱) آنچه به زمان ثابت می گردد تا وقتیکه دلیل مخالف آن موجود نشود، مدار اعتبار شناخته می شود. (۲) الغای حکم قانون جز توسط قانون بعدی که صراحتاً به الغا…

بیشتر بخوانید

فلسفه چه میگوید،چه میخواهد،چه میتواند ؟

آرام بختیاری موضوعات تحصیل فلسفه، در دانشگاههای غرب.   یکی از جذابیت های مطالعه و تحصیل فلسفه در دانشگاههای غرب،ادعای” توضیح معنا و تفسیر متون” است.  از جمله انگیزههای تفکر فلسفی، میتواند کنجکاوری، علائق و منافع شخصی، ویا دسترسی به پروسه و مقوله شناخت باشد. رشته فلسفه را از زمان کانت به دو بخش فلسفه…

بیشتر بخوانید

    اقتصاد افغانستان طی سالهای بعداز ۲۰۱۴

  مورخ ۱۷ اگست ۲۰۱۹ نوشته : کریم پوپل نویسنده وکیپیدیا دانشنامه آزاد افغانستان کشوریست که اکنون نظام بازار آزاد در آن جاری است . درنظام بازار ازاد سیستم مالیه دهی با اخذ ۲۰ فیصد , عدم مداخله دولت جاری است . ولی به نسبت اینکه ۵۰ فیصد ولسوالی ها بدست طالبان افتاده مالیه دهی…

بیشتر بخوانید

  اخلاق سکولار بجای ادیان خشونت گرا

آرام بختیاری  دالایی لاما، قدیمی ترین تبعیدی فعال سیاسی Dalai Lama 1935- ؟   دالایی لاما، رهبر استقلال طلبان کشور تبت از زیر سلطه کشور چین، خود را گاهی یک بودیست کمونیست و گاهی یک کمونیست بودیست می نامد. پیرامون خشونت گرایی ادیان و اهمیت اخلاق میگوید- ما نیاز به اخلاقی سکولار داریم که ورای…

بیشتر بخوانید

جنبش‌های مدنی و مبارزه طبقاتی

نویسنده: فریبرز مسعودی نمی‌توان شكل مبارزه طبقاتی را تنها در مبارزه سندیكایی و طرح شعارهای مجزا برای كارگران محدود كرد. ضمن این كه كارگران نیز هم‌پای رشد جامعه و تغییر اشكال مبارزه، به شیوه‌های تازه‌تری روی آورده‌اند، تلفیق جنبش کارگری با جنبش مدنی یا اجتماعی که در جامعه به شکل‌های گوناگون در جریان است چالشی…

بیشتر بخوانید

آنّا زگرز: انسان‌دوستی در حال گذر

برگرفته از : روزنامه اومانیته ـ ٢٦، ٢٧ و ٢٨ ژوئیه ٢٠١٩ ‬ آنّا زگرز، با نام مستعار نتی ریلینگ (١) زنی آلمانی، کمونیست ونویسنده‌ای بود که با گزینش این نام مستعار بهتر توانست وحشی‌گری‌های نازیسم را در طول مهاجرت خود افشاء نماید. در این راه، سلاح او ادبیات بود. در سال ١٩٤٢ در مکزیک و…

بیشتر بخوانید

قربانی و ریشه اسطوره یی اش

من در سفر تازه یی که با هالند داشته ام، میزبان آقای زرشوی، دوست مجازی که درب دیدار حقیقی را با مهر باز نمود، گردیدم. ۱۷ مارچ ۲۰۱۹ع. او در جریان گردشی که در شهر امستردام می نمودیم، از من پرسید که کجای این شهر را برای دید، مناسب می دانید؟ در همان لحظه در…

بیشتر بخوانید

   معلم تابش جاودانگی هاست 

در پرورش جسم  پدر نانم داد  درس  معلم   پرورش جانم  داد درعرصه عشق خردعلم وکمال احساس غرور وعزم وایمانم داد  معلم ، رهبر ، رهنما ، پیشوا ، رهیاب ، رهنورد ، راهپوه ، راهگشا ،مربی ، استاد ،تعلیم دهنده ،آموزگار، خردمند ،هدفمند ،اندیشمند ، گرداننده جامعه ،انسان متعهد ومسُول وصاحب هزاران وصف بزرگ…

بیشتر بخوانید

 از «نظام اسلامی» تا «21 درس برای قرن 21»

محمد عالم افتخار سلام و سلامتی! پری هفته؛ عرایضی خدمت تقدیم کرده بودم که نام داشت: “«نظام اسلامی»؛ چه هست و چه نیست؟” البته؛ اگر یک آدم از مخاطبان طرف امید من؛ آنرا خوانده و دریافته باشد؛ من بختیارم که از «هیچ بودن» و بیهوده زیستن رسته ام و مصداق «پس؛ من هستم!» شده ام…

بیشتر بخوانید

فرمان خداج

سخی صمیم ۲۵ / ۷ / ۲۰۱۹ من عمِل صالحاً فلنفسه و من اَساء فعلیها  سور‌ة الجاثیه آیه (۱۴ و ۱۵)  سود و زیان اعمال خیر و شر به عامل آن بر میگردد  ***  شخصیت و حیثیت انسان درعملکرد های مثبت و منفی او متبارز و افراد بشر در اعمال خیرعُلو مقام ودر دنائتِ عمل،…

بیشتر بخوانید

بشر به سوی رشد تمدن میرود ویا افول تمدن!

پنجاه قرن از اولین تمدن گیلگمش درسومر میگذرد ، دراین گذر زمان انسانها از توحش وچادر نشینی به سوی شهرنشینی ویابه تمدن بالای بشری امروز رسیدند. ارزشهای بزرگ معنوی مادی پی درپی از سومر ،مصر، ایران ،هند ،چین وبعدن دریونان باستان وایتالیا و سپس دراینجا جوان و به بلوغت رسید وازاین طریق جهان گیر شد…

بیشتر بخوانید