افغانستان زخمی؛ نیازمند همدلی و همگرایی

نویسنده: مهرالدین مشید تنوع قومی و مدیریت آن در چارچوب هویت…

شکسپیر 

« آن ‌جا که انسان برای نخستین ‌بار خود را…

وحدت نیروهای مترقی در روشنی  اصول و بدون آن

وحدت، یکی از نیازهای اساسی و اجتناب‌ناپذیر نیروهای مترقی، ملی…

دین و دموکراسی؛ از سازگاری ها تا چالش ها

نویسنده: مهرالدین مشید پرسش سازگاری دین و دموکراسی یکی از مهم‌ترین…

سه‌ شعر کوتاه از لیلا طیبی

انسان کلام سبز ترحم، جاری از گلوی خدا بود.  از یاد برده…

شب

شب همین نزدیک‌هاست و  ستارگان  گیسویشان را بر صورت ماه افشانده‌اند، در سکوتی…

پیامد های منفی ،تثبیت رتبه نظامی در ساختار های کشفی…

مقدمه . خداوند ( ج) در قرآن کریم چنین می فرماید…

چند شعر کوتاه از لیلاطیبی

انسان کلام سبز ترحم، جاری از گلوی خدا بود.  از یاد برده…

افغانستان؛ سرزمین فرصت‌های از دست‌رفته

نویسنده: مهرالدین مشید از اصلاحات امان‌الله خان تا چالش‌های پس از…

بیست سال امریکا غرب و ناتو درین سرزمین بساط خون…

افغانستان از تنگناهای خونین و ویرانگر عبور داده شده و…

تمنای رهایی

رسول پویان تبسـم حال خـوش در خاطر دل می کند جاری ولی…

بیکس محمد قادر

استاد "بیکس محمد قادر" (بێکەس حەمە قادر) شاعر و نویسنده‌ی…

عشق بود آن !

امین الله مفکر امینی                        2026-22-!06 در ایــن دهری ِ مجاز مجوییـــد ومگویید…

اسلام‌گرایی؛ از رستاخیز ضد استعمار تا چالش افراطیت و امکان…

نویسنده: مهرالدین مشید مطالعه‌ای در اندیشه متفکران مسلمان و تجربه افغانستان،…

لرمانتوف نابغه سرکش ادبیات روسیه

برگردان. رحیم کاکایی «خانه من هر جا که آسمانی باشد، آنجاست...» مترجم: همپای…

افغانستان در چهار راۀ رقابت های ژیوپلیتیک و ا ستراتیژی…

نویسنده: مهرالدین مشید از عمق استراتژیک پاکستان و هند تا عمق…

جنگ های فناورانه وفکری در عصر جدید ، بررسی جایگاه…

مقدمه . إِنْ يَنْصُرْكُمُ اللَّهُ فَلا غالِبَ لَكُمْ وَ إِنْ يَخْذُلْكُمْ…

خطر متافیزیگ نادیده گرفته شد

Metaphisiker. آرام بختیاری فلسفه متافیزیک؛ رونق دین، اعتراض سکولاریسم.  نوع تفکر متافیزیکی در…

مرگ چیست؟

برهان الدین « سعیدی »  به روز مرگ چو تابوت من…

وحدت ملی و حکومت مشروع؛ میان امیدهای فردا و چالش‌های…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان بر سر دو راهی؛ وحدت ملی یا…

«
»

گزیده مقالات

طالبان؛ پیامد فساد ساختاری و سازمان یافته حکومت‌های کرزی و غنی

نویسننده: مهرالدین مشید از امید تا انحطاط؛ فساد ساختاری و بازگشت طالبان ظهور دوباره‌ی طالبان را نمی‌توان صرف به عنوان یک بازگشت نظامی یا پروژه‌ای بیرونی و‌ محصول مداخله های خارجی تحلیل کرد؛ بلکه این پدیده، در لایه‌ای عمیق‌تر، بازتاب شکست درونی نظام سیاسی‌ای است که پس از سال ۲۰۰۱ در افغانستان شکل گرفت. نظامی…

بیشتر بخوانید

از ترور میر اکبر خیبر تا کودتای ثور؛ بهای سنگین یک اشتباه تاریخی

نویسننده: مهرالدین مشید تروریکه هنوز هم مردم افغانستان بهای آن را می پردازند امروز تصویر میر اکبر خیبر را  در صفحه فیسبوک دیدم که به مناسبت ترور او در ۱۷ اپریل ۱۹۷۸ به نشر رسیده بود و با دیدن آن درست ۴۸ سال پیشتر از امروز در ذهنم تداعی شد که دانشجوی سال دوم فاکولته…

بیشتر بخوانید

اهمیت و ضرورت آسیب شناسی تاریخی ، برای امروز و فردا های جامعه افغانی ما 

نوشته از بصیر دهزاد   این  مقاله که در کنفرانس علمی انجمن سراسری حقوقدانان افغانستان ارائه گردید است، روی  موضوع  آسیب‌ شناسی تاریخی،  مفهوم، اهمیت و ضرورت آن برای بررسی، تعین اهداف  ملی فراقومی، فرا گروهی ، برای امروز و فردا های جامعه پر آسیب افغانی ما متمرکز گردیده است. جامعه  که در طی بیش از یک قرن در انقطاب های سیاسی، اجتماعی، مذهبی ، قومی وزبانی  قرار داشته ، جامعه را به آسیب های بزرگ مواجه و راه های انکشاف، ثبات دایمی، استحکام نظام قانونمند دولتی ، شکل گیری اندیشه ملی و فراراه های ترقی اجتماعی را در وجود یک ملت واحد، سرزمین واحد و وفاق ملی به چالش  و موانع، یکی پی دیگری،  قرار داده است. در تداوم این انقطابها و بحرانها  نه جامعه ملی ما در وجود  یک کشور کثیرالقومی  و هم هیچ یک از این اقوام از این آسیب ها در امان  بوده اند.  برای یک مدخل و باز ساختن موضوع باید در قدم نخست تعریفی از آسیب شناسی تاریحی ارائه نمود.  «آسیب‌ شناسی تاریخی یکی از بخش های از علوم بشری است که به بررسی و تحلیل مشکلات، انحرافات، ضعف‌ها و بحران‌های جوامع در جریان تاریخ می‌پردازد. این در واقعیت  مطالعه، بررسی و نقد سالم  رویدادهای گذشته، علل شکل‌گیری ناکامی‌ها، فروپاشی‌ها، رکودها و بحران‌های اجتماعی، سیاسی و فرهنگی میباشد که  از آن‌ها برای  درس  ها ، تجارب ودرک بهتر وضعیت حال و پیش‌بینی آینده استفاده موثر و مثبت  صورت گیرد.»  آسیب شناسی تاریخی افغانستان هم متکی برهمین  تعریف ،  یک تحلیل نقادانه از تاریخ  پر رنج  افغانستان با تمرکز بر نقاط ضعف، خطاها و چالش‌های است که در مسیر تحولات تاریخی جامعه ما رخ…

بیشتر بخوانید

از  روح الله خمینی تا هبت الله؛ دو گلوله، دو سرنوشت؛ از رهایی تا فاجعه

نویسنده: مهرالدین مشید هبت الله گلوله ای از اعماق تاریخ؛ اما بی خبر از تپش های زمان ملاهبت الله مردی است؛ البته نه از صدر اسلام؛ بلکه از صدر بدویت و تحجر گویی گلوله ای بوده که از اعماق گذشته، زیر چتر انتحار، انفجار و تروریسم، بی خبر از تپش های زمان، با افکار بدوی…

بیشتر بخوانید

مذاکرات هیئت های افغانستان

و پاکستان با پا در میانی چین یک روز قبل از آغاز این مذاکرات وزیر خارجه پاکستان غرض ذهنیت سازی قبلی برای ملاقات یک روزه با وزیر خارجه چین به آن کشور سفر کرد وبا وزیر خارجه چین ملاقات نمود . قبلآ عربستان سعودی ، قطر و ترکیه برای مذاکره بین افغانستان و پاکستان میزبانی…

بیشتر بخوانید

جنگ‌های ژئوپلیتیک و فروپاشی عقلانیت سیاسی در جهان معاصر

نویسنده: مهرالدین مشید فاجعهٔ فکری و سیاسی در پرتو منطق ساختاری و تاریخی قدرت در جهان معاصر، جنگ‌های ژئوپلیتیک دیگر صرف منازعاتی بر سر قلمرو یا منابع طبیعی نیستند؛ بلکه به بازتابی از رقابت‌های پیچیدهٔ قدرت در سطوح ساختاری و تاریخی بدل شده‌اند. در پرتو منطق تاریخی قدرت، همواره دولت‌ها برای بقا، گسترش نفوذ و…

بیشتر بخوانید

آمریکا و سیاست بیطرفی افغانستان

سیاست بی‌طرفی افغانستان برخاسته از موقعیت جغرافیایی آن است ، این موقعیت میان امپراطوری هند برتانوی و امپراطوری روسیه تزاری ، بعدآ اتحاد شوروی و هند برتانوی تا جاگزینی امر یکا بحیث میراث خوار استعمار انگلیس پادشاهان و حکومت‌های افغانستان را جبرآ به اتخاد چنین سباسی واداشته بود . کشور سومی که در نظر داشت…

بیشتر بخوانید

جمهوریت در افغانستان؛ پروژهٔ گذار یا قربانی فساد و بی‌کفایتی رهبران

نویسنده: مهرالدین مشید زوال جمهوریت؛ پروژه های زیربنایی و بازی های استخباراتی پس از سال ۲۰۰۱ و در پی فروپاشی رژیم طالبان، افغانستان وارد مرحله‌ای از نوسازی و دولت‌ سازی شد که در ظاهر با حمایت گسترده جامعه جهانی همراه بود و کمک های میلیارد دالری کشور های غربی به افغانستان سرازیر شد؛ اما این…

بیشتر بخوانید

از هیولای ساخته‌شده تا دشمن مقدس؛ روایت قدرت از تروریسم

نویسنده: مهرالدین مشید تروریسم سایه ای که قدرت ها می سازند و سپس با آن می جنگند تروریسم در جهان معاصر تنها یک پدیدهٔ امنیتی یا نظامی نیست؛ بلکه مفهومی فراتر از آن است که در تقاطع سیاست، قدرت و گفتمان شکل می‌گیرد. در بسیاری از موارد، آنچه «تروریسم» نامیده می‌شود، نه‌تنها بیانگر واقعیتی از…

بیشتر بخوانید

از شکست دکترین عمق استراتژیک تا طلوع رقابت نیابتی هند

نویسنده: مهرالدین مشید شکست عمق استراتژیک  و جنایات نظامیان تروریست پرور افغانستان در چهار دهه اخیر نه‌تنها به‌عنوان یک دولت-ملت شکننده، بلکه به‌مثابه میدان تقاطع منافع قدرت‌های منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای عمل کرده است. در این میان، دکترین «عمق استراتژیک» پاکستان یکی از مهم‌ترین چارچوب‌های نظری برای تبیین رفتار امنیتی اسلام‌آباد در قبال افغانستان بوده است.…

بیشتر بخوانید

فقدان روایت آشتی ملی و بحران گفتمان در افغانستان

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در دوراهیِ آشتی و منازعه افغانستان طی پنج دهه گذشته در چرخه‌ای از منازعه ساختاری، مداخله خارجی و بحران مشروعیت سیاسی گرفتار بوده است. در چنین وضعیتی آشتی ملی نه یک مطالبه اخلاقی، بلکه ضرورتی حیاتی و نهادی برای بازسازی دولت و تثبیت نظم سیاسی در این کشور است. با توجه به…

بیشتر بخوانید

چهار و نیم سال پس از برپایی امارت اسلامی سرمایه؛ فقدان اجماع و بحران تحلیل

فهیم آزاد مقدمه فقدان اجماع تحلیلی پیرامون بازگشت طالبان به قدرت سیاسی و برپایی امارت اسلامی سرمایه، بازتاب بحران نظری عمیق‌تری در میان نیروهای موسوم به سوسیالیست، چپ و پیش‌رَو افغانستان است؛ بحرانی که ریشه در گسست از تبیین طبقاتی و تحلیل ماتریالیستی تاریخ و جایگزینی آن با روایت‌های اخلاقی، هویتی و لیبرالی دارد. در…

بیشتر بخوانید

از کابل تا تهران؛ مهار افراطیت یا مهندسی قدرت و بازی استخباراتی؟

نویسنده: مهرالدین مشید زورگویی یا ژئوپلیتیک ضربه؛ بازی با آتش تحولات امنیتی از کابل تا تهران در سال‌های اخیر، پرسشی بنیادین را برجسته ساخته است: آیا فشارهای نظامی و اطلاعاتی علیه طالبان و جمهوری اسلامی ایران در راستای مهار افراطیت تعریف می‌شود، یا بخشی از یک پروژه بزرگ‌تر برای مهندسی موازنه قدرت منطقه‌ای است؟ این…

بیشتر بخوانید

مارهای آستین؛ بازگشت هیولاهای جنگ نیابتی به دامان پاکستان

نویسنده: مهرالدین مشید از عمق استراتیژی تا عمق بحران؛ چرخش شمشیر های نیابتی این نوشته به بررسی پدیده «بازگشت تهدید نیابتی» در سیاست امنیتی پاکستان پرداخته است؛ پدیده‌ای که طی آن استفاده ابزاری از گروه‌های مسلح غیردولتی برای اهداف ژئوپلیتیکی، در بلندمدت به تهدیدی علیه امنیت داخلی همان دولت تبدیل می‌شود. این به معنای آن…

بیشتر بخوانید