چه باید کرد 

چه  با ید  کرد  ها  بسیا  ر گشته  از ینکه  راه …

باسط محمد غریب

آقای "باسط محمد غریب" (به کُردی: باست حەمە غەریب) شاعر…

طالبان نماد خشونت، تبعیض و سرکوب علیه زنان و دختران

شباهنگ راد یکی از مهم‌ترین روایت‌ها در تبیین پدیدهٔ طالبان این…

دیار حلبچه‌ای

شاعر کُرد زبان "دیار حلبچه‌ای" (به کُردی: دیار هه‌له‌بجه‌یی) با…

ایدئولوژی ستیزان؛ خود ایدئولوژی گرایند

ideologie . آرام بختیاری ایدئولوژی انسانی؛ ضروری، مفید و رهایی بخش است.  ایدئولوژی؛…

 پری قره‌داغی

بانو "پری قره‌داغی" (به کُردی: پەری قەرەداخی) شاعر معاصر کُرد،…

از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

آیینۀ تاریخ

رسول پویان چه خـوش گفت توسیدیـد فیلسوف که بُد جنگ اسپارت وآتن…

زمزمه های بازگشت اشرف غنی به کابل از شایعه تا…

نویسنده: مهرالدین مشید در این روزها زمزمه‌های بازگشت اشرف غنی به…

«
»

مسایل تاریخی

اگر پیشنهادات زنده یاد ببرک کارمل پذیرفته میشد! 

کنون با گذشت روزها و سالها  غبار تهمت دروغ و ناروا  غبار حرفها و گفته ها  ز چهره های دوستان و دشمنان  به آب آزمون زدوده شد  هر چه بود آزموده شد  (فانی) محترم عبدالوکیل وزیر خارجه دوران حاکمیت حزب وطن در صحفه ۵۴۰ کتاب از پادشاهی مطلقه الی سقوط جمهوری دموکراتیک افغانستان نوشته است.…

بیشتر بخوانید

دکتوریس اناهیتا راتبزاد بنیاد گذار آزادی زن و مبارزه بر ضد خشونت علیه زنان

یاد آن مادر مهربان و دانای وطن یاد آن جنبش رزمنده در راه وطن  رفتی وازتو بجا ماند جهان روشن  نام تو زنده وجاوید به دلهای وطن بخث خاضر در باره ی شخصیتی است که ماندگار ترین زن قهرمان در تاریخ افغانستان ومنطقه میباشد . داکتر اناهیتا راتبزاد نخستین محصل آزادی  وحقوق زن در افغانستان…

بیشتر بخوانید

ببرک کارمل ومبارزه سیاسی در محور یک حزب تحول طلب

قرن بیست قرن اندیشه های ازادیخواهی ، ناسیونالیستی ، مبارزه برای بهبود زندگی مردمان رسته از بند استعما بود . ازدهه چهل به بعد این قرن به قرن مبارزه دو سیستم متضاد جهانی سرمایداری و سوسیالیستی مبدل گردید ، در جریان این جنگ غیر مسلحانه میان دو سیستم که انرا جنگ سرد وجنگ منافع قدرت…

بیشتر بخوانید

دستاوردهای حکومت شوروی

به‌مناسبت سالگرد پیروزی انقلاب کبیر اکتبرنویسنده: ایوان ایگناتیویچ نی کیت چوک، ریاست شورای مرکزی انجمن «دانشمندان با گرایش سوسیالیستی روسیه »مترجم: سایت «۱۰ مهر» برگرفته از : سایت حزب کمونیست فدراسیون روسیه با نگاهی به تاریخ روسیه در دوره حکومت شوراها، نباید از فهم این حقیقت خودداری کرد که این دوران، دوران قهرمانی خلق‌های ما بود. غرور و…

بیشتر بخوانید

گرامی باد اهداف انقلاب اکتوبر

یکصد سومین سال قبل به تاریخ 25اکتوبر(7نومبر به تقویم جدید)   1917ترسایی انقلاب در روسیه تزاری با قیام مسلحانه کارگران،دهقانان ،سربازان انقلابی ارتش وسایر روشنفکران،، بر شالوده یی پیکار خستکی ناپذیر انقلابی زیر رهبری داهیانه ولادیمیر ایلیچ لینن رهبر حزب بلشویک به پیروزی  رسید . با سرنگونی تزار روس واشغال قدرت توسط کارگران ومتحدین ان…

بیشتر بخوانید

به پیشواز صدوسومین سالروز انقلاب ظفرمند اکتبر!

سوسیالیسم: شروعی بر آغاز حاکمیت شورایی یعنی چه؟ و. ای. لنین -… برای نخستین بار در جهان قدرت دولتی در میهن ما روسیه به این نحو ایجاد شد، که فقط کارگران، فقط دهقانان زحمتکش، با کنار زدن استثمارگران و تشکیل سازمان‌های توده‌ای- شوراها، و این شوراها تمام قدرت دولتی را بدست گرفتند. ما بسیار خوب می‌دانیم،…

بیشتر بخوانید

زندگینامه محمد رحیم خان پنجشیری

یادداشت: دکتر خلیل وداد تاریخ کشور ما سرزمینی که اکنون افغانستان نام دارد، کژ و جعلی نیست بلکه تاریخنگاری یا هیستوریوگرافی آن سرکاری، جعل شده و غلط نگاشته شده است.  دراین امر عقده های یک دسته و گروه حاکم، خوشخدمتی برای بیگانه گان و یا هم ردِ پذیرش تاریخ و فرهنگ بومی و اصیل این…

بیشتر بخوانید

به بهانۀ یادآوری بیست و چهارمین سال جنایت بزرگ

بهترین تجلیل از یادبود داکتر نجیب‌الله، دریافت قاتلان و سازماندهندگان این جنایت و مجازات آنهاست  بی‌شک و شبه پنجم میزان روز سیاهی است در تاریخ جنایات طالبان و حامیان خارجی و وطنی آنها. اما تنها با یادآوری صوری و شکلی از این جنایت و نپرداختن به مسائل اصلی و اساسی در مورد افشای آن، آیا…

بیشتر بخوانید

بعضی کشورها در روند تاریخ گاهی امپراتور بودند وگاهی مستعمره !

روند رشد وتکامل بشری درازمنه تاریخی نشان میدهد، کشمکشها وجنگهای  طولانی میان دولتهای بزرگ و کوچک قدرتمند وکم زوربرای گسترش پایه های قدرت وهژمونی درجهان  صورت گرفته که گاه غالب وگاه مغلوب  علیه یکدیگرشده اند. این جنگها برعلاوه رویکردهای خرابکارانه   خونبار باعث رشد وتبادل فرهنگها و اقتصاد  ازجمله اموال بازرگانی و کشاورزی وصنایع دستی …

بیشتر بخوانید

اعصار قدیم افغانستان

مختصر اعصار قدیم افغانستان تا پنجصد سال اخیر برای دوستانی که وقت کافی برای مطالعه کتب قطور تاریخ را ندارند ونیز برای وضاحت انانیکه افغانستان را جزء تاریخ ایران ویا با کلمات جدید حوزه تمدنی ایران باستان تبلیغ میکنند به رویت ،کتاب افغانستان در مسیر تاریخ نوشته زنده یاد غبار. (قابل یادآوری است که ذکر…

بیشتر بخوانید

حقیقت نهضت نوروزی سال1329 خورشیدی

نویسنده – حفیظه زوری نخست جهت آگاهی نسل جوان میخواهم به معرفی نهضت نوروزی بپردازم. نهضت نوروزی نام حرکتی است که قرار بود بتاریخ اول حمل سال1329 هجری شمسی توسط فرزندان سربه کف و فداکار وطن به نمایندگی از تمام ملیت ها واقشار بلا کشیده وطن ما عملی گردد. اهدا ف حرکت شامل سرنگونی رژیم…

بیشتر بخوانید

دافغانستان دخپلواکی دبیرته اخیستلو دشهیدانواوغازیانو په یاد

نصیراحمد – مومند                                  ترقی های عالم روبه بالا میرود×× ما ازبالا به پایین می ترقیم۰ غواړم دهرڅه دمخه دګران هیواد لرغونی افغانستان دخپلواکی او آزادی دبیرته اخیستلو دلاری  شهیدانواوغازیانو روح ته اوهغو کسانوته چی په دغه دینی او ملی جهاد او مبارزه کی په صدlقت وایمانداری او ایثار سره په ښکاره برخه درلوده زیات درود…

بیشتر بخوانید

هیتلر در تدارک ایجاد «ترکستان بزرگ» بود

نویسنده: ولادیسلاو گولِویچ مترجم: ک. رادین برگرفته از : سایت روسی «بنیاد فرهنگ استراتژیک» تا سال ۱۹۴۱ شمار شبه‌نظامیان باسماچی که آماده یورش به قلمرو شوروی بودند در مقایسه با سال ۱۹۳۹ دو برابر افزایش یافت. دیپلمات‌های آلمانی در افغانستان وظیفه تأمین اسلحه و اسب برای آنها را به‌عهده گرفتند. برای یاری و کمک به باسماچی‌ها، هواپیمایی آلمان…

بیشتر بخوانید

رشد صنعت در زمان شاه امان الله ! 

)دردمند) شاه امان الله توسط جنبش شاهی مشروطه به سر اقتدار آمد. او خود یک شخص ریفورم طلب بود میخواست خیلی به سرعت کشور را به مدارج ترقی رساند. در قدمه اول ریفورم ها و قوانین را تصویب نمود تا زمینه رشد را آسان سازد در سال 1922 قانون تشویق صنایع تصویب شد و شاه…

بیشتر بخوانید

نقش اتحادیه های کارگری در انقلاب روسیه

 آ لوزووسکی/ترجمه ستار رحمانی جولای 2020 ما هرگز به گذشته نگاه نمی کنیم، بلکه به دنبال رهایی خود هستیم نه در اشکال و روابط اروپای غربی، که در حال خراب شدن هستند؛ ما همیشه با امید بسیار و ایمان بی حد و حصر، به آینده می نگریم. جامعه سرمایه داری در حال تجزیه است و تنها…

بیشتر بخوانید