محمود بر یالی شخصیت ماندگار تاریخ
وطن همواره مینازت بنامت
سخن نیرو بگیرد از کلامت
رفیق رهگشا و یار مردم
به قلب توده ها باشد مقامت
سخن گفتن از شخصیتی ابر مبارز پیشتاز ، آزاده واحیا کننده ی نهضت نوین ترقیخواهی در افغانستان، پیشکسوت فرهیخته عالی ترین شخصیت سیاسی وفرهنگی که افقهای جهانبینی علمی را در نور دیده بود .
زنده یاد محمود بر یالی در سال ۱۹۴۴ میلادی در یک خانواده ی روشنفکر در کابل دیده بدنیا یی گشود که با دیدش مطابقت نداشت .آنچه از کودکی در فضای فامیلی ونو جوانی در پهنای محیط فامیلی ومکاتب می آموخت در ٰژرفنای پژوهش ، نا هنجاری ها را به نکوهش میگرفت ودر جستجوی علل وعوامل زنده گی متفاوت انسانی وستمهای طبقاتی بدنبال راه حلهایی میگشت که مبارزه ی سیاسی پاسخگوی همه آید ه هایش بود ازین رو در جریان تحصیلات عالی ودوران شباب جوانی سر نوشت خود را با مردمش گره زد ودر راستای مبارزات ترقی خواهی ، مطالعه ی احزاب سیاسی ، جنبش چپ ودموکراتیک وکار هما هنگ کننده در میان ترقی خواهان به جایگاه یکی از بنیانگذاران حزب دموکراتیک خلق افغانستان رسید .
زنده یاد محمود بر یالی بمثابه انسان مبارز ، نستوه ، فرهیخته وانقلابی با شجاعت پر چم مبارزه را بیش از نیم قرن قبل در برابر ارتجاع واستبداد شجاعانه بر افراشت وبدفاع از زحمتکشان افغانستان وآرمانهای والای خلق کبیر افغانستان بر ضد انواع ستم وعوامل پیچیده ی آن ارتجاع سیاه استبداد وآمپریالیزم راه مبارزه ی بی امان را در پیش گرفت وهرگز از زندان وژاندرماری نتر سید وبه دژخیمان سر تعظیم خم نکرد وبا تمام نیرو در راه پیروزی آرمانهای والای خلق ستمدیده ی افغانستان راه مبارزه را به پیش برد.
رفیق محمود بر یالی بمثابه یک دانشمند وا کادمیک جهانبینی علمی راهضم تحلیل وآنرا از طریق سخنرانی ها رسانه ها بیانیه ها سیمینار های علمی پخش جراید ومطبوعات بدیگران می آموخت . رفیق بریالی منحیث یک تیوریسن دانش بشری وتمام پژوهش های علمی واکادمیک شان را در خدمت رفقا قرار میداد وبه آموزه ها ی شان مبدل میساخت. رفیق بریالی صفحات جراید حزبی دولتی یعنی حقیقت انقلاب ثور پرچم انیس هیواد مزین از ارزشها وآثار پر محتوای شان بود که از طریق رادیو وتلویزیون نیز رسانش میشد .
رفیق بریالی بمنظور بیدار سازی جوانان ورشد دانش سیاسی مردم وبخصوص روشنفکران کشور کار روشنگرانه وترقی خواهی را در مرکز ولایات کشور ترویج وتبلیغ مینمود ودر مجامع عمومی مردم کنفرانسها گرد هم آیی ها بمناسبتهای مختلف جمعامد های مردم با بیانات پر شور وانقلابی سخنرانی میکرد. رفیق محمود بریالی برای شناسایی افتخارات کشور وتحکیم دوستی خلقهای افغانستان وجهان کارکرد های شگرف انقلابی وروابط عظیم سیاسی وفرهنگی بر قرار کرد . موصوف در زمان تصدی اداره ی امور بین المللی ح د خ ا برای شناخت خلقهای جهان از مردم افغانستان با ایجاد روابط دوستانه وهمکاری متقابلاً مفید مساعی فراوان بخرچ داد .
بادرد ودریغ که پیشرفتها وانکشافات ترقیخواهی در افغانستان برای دشمنان افغانستان قابل تحمل نبود که بموجب آن کشورهای خارجی وتشنه گان داخلی قدرت بمحوریت غربیها وپاکستان در یک جنگ طولانی ظالمانه وتجاوزکارانه شرایط فروپاشی حزب ودولت ج د ا را بر مردم ما تحمیل کردند. پس از فروپاشی حزب رفیق زنده یاد محمود بریالی با تمام قدرت ونیرو کوشید تا چراغ مبارزات ترقی خواهانه ورشنگرانه را از گزند توفانهای مدهش مهیب وخطر ناک نجات دهد او نگذاشت که جنبش ترقی خواهی چراغ ح د خ ا چراغ کاروان مبارزه خلقهای کبیر افغانستان خاموش گردد .
رفیق زنده یاد محمود بریالی بمثابه یک رهبر جنبش نوین مشعل ترقی خواهی ونجاتبخش را از گزند روز گار وحشتناک وخشونتبار نجات داد وبا درایت سیاسی این سیاست مدار بر جسته بود که ترقیخواهان دوباره بدور یک آرمان داد خواهانه متشکل گردیدند وسازمانهای جدید مبارزه را بوجود آوردند .
رفیق محمود بریالی نمونه ی از شجاعت متانت امانت صداقت عدالت اصولیت تحرک استواری پایداری فدا کاری بود . زنده یاد محمود بریالی بمثابه شخصیت مهربان رفیق دوست صمیمی متواضع صادق با وقار شریف خیر اندیش وطندوست ونها یایت محترمی بود این صفات عالی وخلاقیت کاری او بود که بخاطر حزبش وطنش ومردمش در قبال وحدت ویک پارچگی نیرو های ترقی خواه وطنپرست شخصاً خانه بحانه ی رفقا وشخصیتهای ملی ومترقی سرمیزد وبا دلجویی از آنها به جنبش ترقی خواهی دعوت می نمود این شخصیت بزرگوار چندین مراتب کنفرانسهای بزرگ وبا شکوه سیاسی را در اروپا و آسیا بر گزار کرد ودر آن راه های برونرفت از شرایط درد ناک وطن را جستجو نموده ودر راه وحدت ویکپارچگی نیرو های مبارز وترقی خواه ملی ودموکراتیک ساختار های نوین ودموکراتیک را پی ریزی نمود . رفیق زنده یاد محمود بریالی بیش از نیم قرن عمر پربار خود را در راه خدمت بمردم افغانستان وقف نمود ودرپنج دسامبر ۲۰۰۶ میلادی داعی اجل را لبیک گفت .
آنچه از رفیق زنده یاد محمود بریالی بمیراث مانده است دانش علمی وانقلابی ،فرهنگ نوین مترقی آثار وارزشهای جاودانه تیوری های ناب علمی واندیشه ی خلاق وطنپرستانه در صفحات زرین رسانه ها کتب مطبوعات ومهرش ثبت شده در قلوب مردم میباشد . مهر پربار زنده یاد محمود بریالی با اهداف وآرمانهای والایش رسم وراهش در قلوب گرم مردم افغانستان خاصتاً روشنفکران مترقی وزحمتکش افغانستان وداد خواهان صدیق وعدالت پسند مردم افغانستان تا ابد باقی خواهند ماند .
زنده یاد محمود بریالی بمثابه یکی از رهروان فولادین مکتب عالی مبارزه مکتب بزرگ انسانیت مکتب شکوهمند وطنپرستی وعدالت ومکتب زنده گی وجاودانه ی زنده یاد ببرک کارمل بزرگ میباشد که آموزه هایش در طول زمانه ها وتا فرجام تاریخ ماندگار وفنا ناپذیر خواهد بود. یادش گرامی ونامش جاودان .
عبدالوکیل کوچی
