دو یاداشت !

1-- افغانستان و اثرات موقعیت جغرفیایی ان . 2-- چاره اساسی…

تعلق بر انسانیت بجا است !

امین الله مفکر امینی              2026-08-10! بــه هر طرف مینگرم بوی تعلقات…

از قهرمان‌سازی تا نقد تاریخی؛ بازخوانی کارنامه رهبران در شش…

 نویسنده: مهرالدین مشید بزرگ‌نمایی رهبران؛ ناسپاسی به آرزو های مردم افغانستان رخدادهای…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی(بخش۲)

علی میرفطروس -« عربِ بادیه نشین را رها کن و او…

پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب سره، چې د…

پیام هستی

رسول پویان ز قلب هستی پیامی بـه گوش دل گفتند چه خوش…

افغانستان در آستانه بحران چند لایه؛ ابتکار خروج از جنگ

 نویسنده: مهرالدین مشید چه کسی باید ابتکار خروج از جنگ را…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت دوم: از هویت تا قدرت؛ چگونه یک سازمان خود…

نیهلیسم؛ محصول شکست سیاسی یا فردی؟

Nihilism. آرام بختیاری نیهلیسم یعنی پوچی، انفعال، زوال، بطالت، و فاقد هدف.  نیهلیسم…

گزیده‌ی اشعار شرمین ولی

اشعار کتاب اندوه ارغوانی یک سیب گزیده‌ی اشعار شرمین ولی مترجم: زانا کوردستانی (۱) پاییز…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت اول: مسئله فقط امیر نیست وقتی درباره طالبان صحبت می‌کنیم،…

بعد از ضربه چه می‌ماند؟

افغانستان و منطقه در عصر جنگ‌های فرسایشی Wahidullah Noorzai — Former…

دل دادن و دل بردن!

امین الله مفکر  امینی                2026-25-09 دلـــــدادن ودل بردن ودل بستن نباشد…

ایدئولوژی سایه ای سنگین برفراز اندیشه ها

 نویسنده: مهرالدین مشید              زنجیر های ناپیدای ایدئولوژی  انسان موجودی معناجو است. او…

علم ګل سحر

له ګران علم ګل سحر سره، چې د علم او…

فاصله میان قدرت و اثر

Wahidullah Noorzai — Former Senior ANP/ANCOP Officer | Field Strategist…

چند شعر کوردی با ترجمه 

چوون خەم و پەژارە  وڵاتمی داگیرکرد دەسوری داکوو دڵخۆشیان خەسان. ◇ در این سرزمین  غم حاکم…

نورستان؛ از خاطره یک جنگ تا آغاز یک دوره تاریخ

 نویسنده: مهرالدین مشید آغاز دوباره درگیری‌ها در منطقه کامدیش نورستان، خاطره…

افغانستان میان مهندسی قدرت و بازی امنیتی طالبان و پاکستان

 نویسنده: مهرالدین مشید درگیری طالبان  با مردم؛ فرار از حل بحران…

اتهامات جرایم جنگی توسط بریتانیا

طرح دوسیه ۹۷ ملیونی اتهامات جرایم جنگی توسط بریتانیا شامل…

«
»

علمی و معلوماتی

اپلاتون

د ده اصلي نوم «اریستوکلس» دی، د یونان یو نوموتی او ستر فیلسوف، ریاضي پوه او شاعر وو. د هغه اندونه او  افکار د نړۍ د فیلسوفانو په منځ کې ځانګړی ځای لري. د زېږېدنې د نېټې په اړه ېې دقيق مالومات نه شته خو څېړونکي وايي چې هغه تر ميلاد « 427یا۴۲۹» کاله مخکې،…

بیشتر بخوانید

توماس مور؛ را هم اعدام کردند؛ بی وجدانا!

Thomas More ( 1477-1536 ) آرام بختیاری نخستین تئوریسین سوسیالیسم تخیلی در عصر جدید. توماس مور (1535-1477 .م)، فیلسوف، تئوریسن و سیاستمدار موفق و عالیرتبه انگلیسی، مورخ باورمند مسیحی، نویسنده رمان اتوپیا، غیرفرصت طلب، حقوقدان مشهور زمان خود، و مهمترین شخصیت هومانیست آغاز دوره رنسانس، در 5 قرن پیش بدلیل حمایت نکردن از هاینریش هشتم…

بیشتر بخوانید

سقراط

نوموړی د لرغوني یونان ستر فیلسوف او عالم او د غربي فلسفې له بنسټ ایښودونکو څخه وو، چې له میلاده “۴۶۹” کاله وړاندې د «آتن» په ښار د “ايلوپيک” په کوڅه کې دې نړۍ ته سترګې غړولې دي. پلار یې «سوفرونکوس» نومېده، مجسمه جوړونکی وو او له ډبرو به یې بُتان جوړول. سقراط هم دپلار…

بیشتر بخوانید

 با درد بساز که خون بهای تو منم

شوخی و مزاح جزء جدایی‌ناپذیر از زندگی اجتماعی انسان‌ها هستند و می‌توانند فضای دوستانه و شادی را در میان افراد ایجاد کنند. در فرهنگ اسلامی، خنداندن دیگران و ایجاد لحظات شاد به عنوان یک عمل مثبت شناخته می‌شود، به شرطی که با احترام و ادب همراه باشد. با این حال، اسلام به ما یادآوری می‌کند…

بیشتر بخوانید

قراردادهای اجتماعی: پیمانی برای زندگی مشترک !

قرارداد اجتماعی یک مفهوم فلسفی است که تلاش می‌کند توضیح دهد چرا انسان‌ها از زندگی انفرادی دست می‌کشند و به جامعه ملحق می‌شوند. این قرارداد، یک توافق ضمنی یا آشکار بین افراد یک جامعه است که در آن، هر فرد بخشی از آزادی‌های فردی خود را در ازای امنیت، نظم و بهره‌مندی از منابع مشترک،…

بیشتر بخوانید

سقراط؛- قهرمان لیبرالیسم، متفکر پیشامارکسیستی؟

Sokrates (470-399.پ.م) آرام بختیاری نخستین اعدامی میدانی محافل روشنفکری-روشنگری! فلسفه شفاهی مطرح شده توسط سقراط در حدود 2500سال پیش، نقطه عطفی بود در تاریخ فلسفه غرب. به این مناسبت گاهی آنرا به” فلسفه پیش از و فلسفه بعد از” سقراط نیز تقسیم میکنند. او را به اتهام طرح خدایان جدید غیردولتی “یعنی عقلگرایی”، و به…

بیشتر بخوانید

شورش دهقانی محصول رفرم مسیحیت بود

Thomas Müntzer (1490-1525) آرام بختیاری توماس مونستر اعدام شد، مارتین لوتر رهبر گردید!  توماس مونستر(1525-1490.م)، مهمترین ایدئولوگ و رهبر اصلاحات دینی مسیحیت کاتولیک،مدیر شورشهای دهقانی، هوادار و شاگرد مارتین لوتر، در 5 قرن پیش توسط حاکمان زمان خود در سن 35 سالگی اعدام شد. وی بعد از آشنایی با لوتر در سال 1519 میلادی، برای…

بیشتر بخوانید

نقش اساسنامه در زندگی و فعالیت حزبی

نور محمد غفوری  در مقالهٔ پیشین تحت عنوان «اساسنامهٔ حزب چیست و چه چیز را در خود می‌گنجاند» یادآور شدم که اساسنامهٔ حزب در کنار مرام‌نامه، یکی از مهم‌ترین اسناد حزبی به شمار می‌آید. همان‌گونه که هیچ حزب معاصری بدون مرام‌نامه موجودیت نمی‌یابد، بدون اساسنامه نیز امکان فعالیت مشروع و پایدار ندارد. اساسنامه به‌مثابهٔ یک…

بیشتر بخوانید

در بارۀ جشن مهرگان

سلیمان “راوش” بر طبق آیه های شاهنامه فردوسی شخصیت مهرگان زادۀ اندیشه بازیابی و استرداد استقلال کشور مان در زمان سلطنت فریدون است. فریدون یکی از شاهان پیشدادی بلخی می باشد. فردوسی در شاهنامه می گوید: فریدون چو شد بر جهان کامگار ندانست جز خویشتن شهـــــریار برســم کیان تاج و تخـــت مــهی بیاراســت با کــاخ…

بیشتر بخوانید

اساسنامهٔ حزب چیست و چه چیز  را در خود می‌گنجاند؟

   هر حزب سیاسی برای سازماندهی، فعالیت، شفافیت و تبیین اهداف خود دارای اسنادی مشخص است. اساسنامهٔ حزب در پهلوی مرام حزبی یکی از مهمترین اسناد حزب محسوب می گردد. اساسنامه آن سند رسمی و حقوقی حزب است که در آن ساختار، فعالیت‌ها، اصول و چگونگی وظایف یک حزب سیاسی تعیین می‌گردد. این سند حیثیت «قانون…

بیشتر بخوانید

کارل مارکس و کمون پاریس

ترجمه. رحیم کاکایی  آ. کوساچیف ۱۴ مارس، ۱۴2 سال (۱۸۸۳) از درگذشت ک. مارکس، بنیانگذار کمونیسم علمی، دانشمند بزرگ، رهبر و معلم پرولتاریای بین‌المللی می‌گذرد. ۱۸ مارس، ۱۵۳ سال (۱۸۷۱) از کمون پاریس، نخستین دولت دیکتاتوری پرولتاریا در جهان، می‌گذرد. کمون پاریس زاییده افکار انجمن بین‌المللی کارگران بود که روح و سازمان‌دهنده آن کارل مارکس…

بیشتر بخوانید

درباره دموکراسی

تتبع ‌نگارش از میر عبدالواحد سادات  تعریف دیموکراسی یکی از بحث برانگیزیرین مفاهیم در تاریخ اندیشه سیاسی است که هیچگاه نظر واحد به ارتباط آن وجود نداشته است .  دیموکراسی یا مردم‌سالاری نظامی است که قدرت سیاسی در آن از مردم سرچشمه می‌گیرد. در معنای حداقلی، دموکراسی یعنی انتخابات آزاد و رقابتی  اما در معنای…

بیشتر بخوانید

مارکس و اتحادیه‌های کارگری(۵) مارکس و جنبش کارگری فرانسه

نوشته: ا. لازوفسکی برگردان: آمادور نویدی مارکس و جنبش کارگری فرانسه سوسیالیسم فرانسوی‌ یکی از منابع به‌خوبی شناخته شده مارکسیسم است. مارکس از سوسیالیسم فرانسوی چه آموخت و چه کمکی به آن نمود؟ مارکس به‌دقت انقلابات فرانسه، انقلاب بزرگ ۱۷۸۹؛ اعتصاب‌ها، قیام‌ها، مبارزات توده‌ای پرولتاریای فرانسه، و چگونگی بازتاب مبارزات طبقاتی و همه جنبش‌های کارگری و توده…

بیشتر بخوانید

ابوعلي سینا بلخي

هغه د اسلام د زرین پېر یو ستر  طبیب، ریاضي پوه، ستورپوه، فزیک او کیمیا  پوه، جغرافیا پوه، موسیقي پوه، شاعر، منطق پوه، متفکر، حکیم او  لیکوال وو.  ابو علي سینا د  اسلامي پېر تر ټولو اغېزناک فیلسوف بلل کیږي. نوموړی د نړۍ یو له نوموتو فیلسوفانو او ساینس پوهانو څخه دی چې د فلسفې…

بیشتر بخوانید

ارنست ماندل؛- تروتسکیست، سندیکالیست،اکونومیست

Ernest Mandel (1923-1995 )  آرام بختیاری ارنست ماندل؛ هیچگاه به فلاکت سیاسی انقلابی نیفتاد!   ارنست ماندل(1995-1923 .م) مبارز کت و شلواری کراواتی!، عملگرای کارگری ضد فاشیست بلژیکی، تروتسکیست مارکسیست،یهودی آلمانی تبار، غالب عمرش را در بلژیک،و آلمان گذراند و یکی از تئوریسن های ضدسرمایه داری و جنبش کارگری آنجا شد. والدین وی از لهستان بدلیل…

بیشتر بخوانید