افغانستان در چهار راۀ رقابت های ژیوپلیتیک و ا ستراتیژی…

نویسنده: مهرالدین مشید از عمق استراتژیک پاکستان و هند تا عمق…

جنگ های فناورانه وفکری در عصر جدید ، بررسی جایگاه…

مقدمه . إِنْ يَنْصُرْكُمُ اللَّهُ فَلا غالِبَ لَكُمْ وَ إِنْ يَخْذُلْكُمْ…

خطر متافیزیگ نادیده گرفته شد

Metaphisiker. آرام بختیاری فلسفه متافیزیک؛ رونق دین، اعتراض سکولاریسم.  نوع تفکر متافیزیکی در…

مرگ چیست؟

برهان الدین « سعیدی »  به روز مرگ چو تابوت من…

وحدت ملی و حکومت مشروع؛ میان امیدهای فردا و چالش‌های…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان بر سر دو راهی؛ وحدت ملی یا…

بیان ابراهیم

خانم بیان ابراهیم (به کُردی: بەیان ئیبراهیم) شاعر کُرد زبان…

کیف آزادی

رسول پویان لباس غـم برون از قـامت شـادی کنید هردم بـرای شادخـواری…

زنان وجهاد سیاسی علیه ظلم واستبداد

مقدمه  از دید قرآن کریم وسنت نبوی ، زنان دارای شآن…

خیزش زنان هرات؛ آزمون مردانگی فراقومی  و تجلی همبستگی ملی

نویسنده: مهرالدین مشید هتک حرمت به زنان هرات؛ پرده از سیمای…

         چه باید کرد 

چه  با ید  کرد  ها  بسیا  ر گشته  از ینکه  راه …

باسط محمد غریب

آقای "باسط محمد غریب" (به کُردی: باست حەمە غەریب) شاعر…

طالبان نماد خشونت، تبعیض و سرکوب علیه زنان و دختران

شباهنگ راد یکی از مهم‌ترین روایت‌ها در تبیین پدیدهٔ طالبان این…

دیار حلبچه‌ای

شاعر کُرد زبان "دیار حلبچه‌ای" (به کُردی: دیار هه‌له‌بجه‌یی) با…

ایدئولوژی ستیزان؛ خود ایدئولوژی گرایند

ideologie . آرام بختیاری ایدئولوژی انسانی؛ ضروری، مفید و رهایی بخش است.  ایدئولوژی؛…

 پری قره‌داغی

بانو "پری قره‌داغی" (به کُردی: پەری قەرەداخی) شاعر معاصر کُرد،…

از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

«
»

ښاري ژوند، چاپېریال او ډیجیټل پرمختګ

حميدالله بسيا

په اوسني عصر کې، ښارونه د بشري ژوند د تمرکز اصلي مرکزونه ګرځېدلي دي. د نفوس د زیاتوالي، اقتصادي فعالیتونو او ټکنالوژۍ د پرمختګ له امله، د ښاري ژوند اداره او ژوند پکې اسانول د هر حکومت او ټولنې یوه مهمه موخه ګرځېدلې ده. د ښارونو د ښه مدیریت لپاره، د ډیجیټل ټکنالوژۍ کارول او سمارټ حللارې ډېر اغېزمن رول لري.

ډیجیټل ښارونه یا “سمارټ ښارونه” هغه ښارونه دي چې د معلوماتي ټکنالوژۍ، مصنوعي ځیرکتیا (AI)، انټرنېټي شبکو (IoT) او ډیټا تحلیل له لارې د خلکو ژوند اسانوي. د ټرافیک هوښیارې سیسټمونه، برېښنايي تادیات، د روغتیا او زده کړو انلاین خدمات، او د فاضله موادو سمارټ مدیریت هغه بېلګې دي چې ښاري ژوند د پخوا په پرتله ډېر منظم، پاک، چټک او خوندي کړی دی.

د ښاري پرمختګ بل اړخ د چاپېریال ساتنه او دوامداره انرژۍ کارول دي. د برېښنايي ترانسپورت، شنو فضاوو او د کاربن د اخراج کمول نه یوازې د ښار د ښکلا لپاره مهم دي، بلکې د خلکو د روغتیا او اقتصادي ثبات لپاره هم حیاتي ارزښت لري.

 په همدې لړ کې ( د يو دولت هوساینه د خلکو له هوساینې څخه پیل کېږي) تر شعار لاندې د بريکس سازمان د  نړيوال ښاري فورم یو ستره  نړیواله ناسته به د روسيې په سن‌پېټرزبورګ ښار کې ترسره شي. دا ناسته چې د اکتوبر له  ۲۹مې  تر ۳۱ پورې ترسره کېږي، د نړۍ د بېلابېلو هېوادنو مېلمانه به پکې ګډون وکړي او د نړۍ د ښارونو په ښکلي کولو، اسوده کولو  او اسانتياوو په رامنځ ته کولو او بهتر کولو به بحثونه او د تجربو تبادلې صورت ونيسي.

دا نړيواله ناسته به د مشهور نندارتون او د کنفرانسونو په مرکز اکسپوفوروم  په تالارونو کې ترسره شي. د سوداګریزې برنامې محوري موضوعات به د نړۍ د ښارونو د اوسېدونکو د ژوند اړوند اړخونه وي، لکه هوساینه، عملي اسانتیا، امنیت، او ګڼ نور موضوعات چې تر بحث لاندې به ونيول شي او د عملي لارو چارو لپاره د نړۍ د هېوادونوتر منځ د همکاري او تجربو د شريکولو لارې چارې برابرې شي.

په ګډونوالو کې به د نړۍ د سترو ښارونو ښاروالان، واليان، د سوداګري څانګو استازي او کارپوهان شامل وي. بريکس سازمان ددې غونډې د  تنظیموونکي په توګه برخه اخلي، خو دا مراسم د ټولو خلکو لپاره چې ان د بريکس سازمان غړي هم نه وي پرانیستي دي او  ټول هغه اشخاص او پرمختيايي سازمانونو مسوولين ګډون پکې کوي چې د ښارونو او سیمو د زیربناوو په پرمختګ کې علاقه لري. د فورم په انلاين پلیټفارم کې همدا اوس د نړۍ له ۷۰ څخه زیاتو هېوادونو او ۲۰۰۰ ښارونو او سیمو استازي سره راټول شوي، او د ګډونوالو شمېر ورځ تر بلې ډېرېږي.یوازې تېر کال د بريکس ښاري فورم   MMF- BRICS-2024 په حضوري غونډو کې د ۱۰۱ هېوادونو ۶۰۰۰ استازو برخه اخیستې وه. د سوداګریزو برنامو په ترڅ کې له ۵۰ زرو څخه ډېر آنلاین ګډونوال ثبت شول، او له ۳۰۰ څخه ډېر د همکارۍ تړونونه د ناستو پر ترڅ کې لاسلیک شول. د روسیې د بهرنیو چارو وزیر د تېر کال د فورم په پای کې ويلي وو چې:

فورم د نړۍ په بېلابېلو برخو کې معاصر ښاري جوړښتونه  او د تجربو تبادله  ممکن کړه  په ځانګړي ډول د معلوماتي او مخابراتي ټکنالوژۍ او مصنوعي ځیرکتیا (AI) ، لوژستیک، ترانسپورت او چاپېریال په برخو کې . ياده دې وي چې دغه پلیټفارم د بريکس هېوادونو او د نړیوال جنوب د هغو هېوادونو ترمنځ د دوامدارو اړیکو په ټینګښت کې مهم رول لوبولی.د

د MMF BRICS په نامه نړيواله ناسته یو پرانیستی  غونډه ده چې د هغو ټولو لپاره چې د خپلو خلکو د هوساینې پروا لري د نويو تجربو او نوښتونو مهم مرکز دی . دا فورم هېوادونه سره نښلوي، د ښاروالیو ترمنځ اړیکې پیاوړې کوي، او د عامو خلکو د اړتیاوو پر بنسټ ولاړ دی .

د فورم اصلي موخه به د پرمختللي تجربې، ټکنالوژیو او مؤثرو حل‌لارو تبادله وي. دا به د ښاري چاپېریال د لا پرمختګ لپاره ګډ کار ته زمینه برابره کړي.

د سوداګریزې برنامې برخې ډېرې متنوع دي، لکه: چاپېریال، د ترانسپورت زیربنا او لوژستیک، اقتصاد او نوښتونه، د سمارټ ښارونو جوړول د ډیجیټلي کېدو او مصنوعي ځیرکتیا په مرسته د لوړې کچې تخنیکي تولیدات، روغتیا، زده کړې ، کلتور، سپورت او ګڼ نور.

نو لنډه دا چې په ټوله کې، د ښاري ژوند د اسانه کولو او ډیجیټلي کولو هڅې یوازې د تکنالوژۍ د تطبیق مسئله نه ده، بلکې د انسان د هوساینې، عدالت، شفافیت او دوامدار پرمختګ یوه ګډه تګلاره ده. کله چې حکومتونه، خصوصي سکتور او عام خلک په ګډه کار وکړي، ښاري ژوند کېدلی شي له ستونزو ډک چاپېریال څخه یو سمارټ، اغېزمن او ډېرې اسوده فضا ته بدل شي.

ډیجیټل بدلون د ښار د اقتصاد د پیاوړتیا، د وخت د سپما، د خدماتو د کیفیت لوړولو او د فساد د کمولو لپاره یوه بنسټیزه وسیله ده. د ټکنالوژۍ سمارټ استعمال د دې سبب ګرځي چې ښارونه نه یوازې د اوسېدونکو اړتیاوې پوره کړي، بلکې د راتلونکو نسلونو لپاره هم یو سالم، پاک او هوښیار ژوند چمتو کړي.

په همدې ډول، د ښاري پرمختګ راتلونکی د هغو خلکو په لاس کې دی چې ټکنالوژي د انساني ارزښتونو، ټولنیز عدالت او چاپېریالي توازن سره یوځای کوي. که هر ښار د ډیجیټل تګلارې له مخې پرمخ لاړ شي، نو زموږ راتلونکی ښارونه به د پرمختګ، نظم، نوښت او هوساینې سمبولونه وي.