دو یاداشت !

1-- افغانستان و اثرات موقعیت جغرفیایی ان . 2-- چاره اساسی…

تعلق بر انسانیت بجا است !

امین الله مفکر امینی              2026-08-10! بــه هر طرف مینگرم بوی تعلقات…

از قهرمان‌سازی تا نقد تاریخی؛ بازخوانی کارنامه رهبران در شش…

 نویسنده: مهرالدین مشید بزرگ‌نمایی رهبران؛ ناسپاسی به آرزو های مردم افغانستان رخدادهای…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی(بخش۲)

علی میرفطروس -« عربِ بادیه نشین را رها کن و او…

پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب سره، چې د…

پیام هستی

رسول پویان ز قلب هستی پیامی بـه گوش دل گفتند چه خوش…

افغانستان در آستانه بحران چند لایه؛ ابتکار خروج از جنگ

 نویسنده: مهرالدین مشید چه کسی باید ابتکار خروج از جنگ را…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت دوم: از هویت تا قدرت؛ چگونه یک سازمان خود…

نیهلیسم؛ محصول شکست سیاسی یا فردی؟

Nihilism. آرام بختیاری نیهلیسم یعنی پوچی، انفعال، زوال، بطالت، و فاقد هدف.  نیهلیسم…

گزیده‌ی اشعار شرمین ولی

اشعار کتاب اندوه ارغوانی یک سیب گزیده‌ی اشعار شرمین ولی مترجم: زانا کوردستانی (۱) پاییز…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت اول: مسئله فقط امیر نیست وقتی درباره طالبان صحبت می‌کنیم،…

بعد از ضربه چه می‌ماند؟

افغانستان و منطقه در عصر جنگ‌های فرسایشی Wahidullah Noorzai — Former…

دل دادن و دل بردن!

امین الله مفکر  امینی                2026-25-09 دلـــــدادن ودل بردن ودل بستن نباشد…

ایدئولوژی سایه ای سنگین برفراز اندیشه ها

 نویسنده: مهرالدین مشید              زنجیر های ناپیدای ایدئولوژی  انسان موجودی معناجو است. او…

علم ګل سحر

له ګران علم ګل سحر سره، چې د علم او…

فاصله میان قدرت و اثر

Wahidullah Noorzai — Former Senior ANP/ANCOP Officer | Field Strategist…

چند شعر کوردی با ترجمه 

چوون خەم و پەژارە  وڵاتمی داگیرکرد دەسوری داکوو دڵخۆشیان خەسان. ◇ در این سرزمین  غم حاکم…

نورستان؛ از خاطره یک جنگ تا آغاز یک دوره تاریخ

 نویسنده: مهرالدین مشید آغاز دوباره درگیری‌ها در منطقه کامدیش نورستان، خاطره…

افغانستان میان مهندسی قدرت و بازی امنیتی طالبان و پاکستان

 نویسنده: مهرالدین مشید درگیری طالبان  با مردم؛ فرار از حل بحران…

اتهامات جرایم جنگی توسط بریتانیا

طرح دوسیه ۹۷ ملیونی اتهامات جرایم جنگی توسط بریتانیا شامل…

«
»

علمی و معلوماتی

عشق به حقیقت٬ اقتداربخشی ذهنیت برای عدالت است…!

برخلاف فلسفه غرب در فلسفه مشرق اسلامی٬ عشق با حکمت یا فلسفه تضاد ندارد، مکمل انسان این دو گوهر (عقل و عشق) دانسته شده است. ولی فلسفه در شرق به خصوص در جوامع مسلمین عام نشده است٬ برای عده ای خاصی قرار گرفته می شود. آنچه فلسفه در قرن هفدهم در غرب٬ به شگوفایی ذهنیت عام…

بیشتر بخوانید

نصایح نامچه

موسی فرکیش «نصایح‌نامچه»، در حقیقت متن گفتار و پیشنهادهای عبدالرحمان خان است که در 27 ذیقعده 1303ق (اگست 1886) در حضور نماینده بریتانیا و خوانین و روسای طوایف در دربار بیان کرده‌است. ماجرا از آنجایی آغاز می‌شود که چند تن را به جرم ارتباط با روس‌ها دستگیر و به دربار می‌آورند. عبدالرحمان‌خان به همین اشاره،…

بیشتر بخوانید

 آیا راه رشد غیر سرمایداری پاسخگوی  اهداف استراتیژیک خلقهای جهان شده میتواند؟ 

مقدمه این را همه میدانند که در ایجاد جنبشها وحریانات تند رو ، کند رو، رادیکالهای راست وچپ اعم از ارتجاعی ودموکراتیک نی تنها مردم در کشورها بلکه بازیگران همسایه ،منطقه و قدرتمندان بین المللی جهان عمیقاً تاثیر گذاربوده واز طریق مداخلات به اصطلاح  «دوستانه » وبازیهای دراماتیک ،مسیر تحولات را به میل و منافع…

بیشتر بخوانید

د سیاسي ګوندونو په جوړولو او فعالیت کې د مرام اهمیت او ضرورت

 انسان له اوله په ټولنیز ژوند کې د ګډو موخو لپاره د ډلو، ټولنو او اتحادیو جوړولو ته اړتیا لرلې ده. سیاسي ګوندونه د انسانانو د ګډ ژوند او سیاست د تنظیم له اړتیاوو څخه منځ ته راغلي. که تاریخ ته وکتل شي، د سیاسي ګوندونو جرړې د یونان او روم د لرغونو تمدنونو په…

بیشتر بخوانید

اگر سقراط ‌پدر فلسفه است، کنفوسیوس یا ملاصدرا چرا چنین نه‌باشند؟

بخش دوم از مقاله‌ی سقراط، تیشه‌زنی، به ریشه‌ی دانایی. بحثی از مکتب دینی فلسفی من بیش از این نه می‌‌دانم: وقتی مکتب دینی-فلسفی من بیش از این نه می‌دانم، بخش نخست مقاله‌ی، ( سقراط، تیشه‌زنیْ به ریشه‌ی دانایی را نوشت،‌ مرادش آن بود تا یک تکان‌های تازه در بیدارسازی‌ اندیشه‌های خواب ‌برده و مقلد پارینه‌ها…

بیشتر بخوانید

روشنگری روس، ملی گرا، رفرمیستی، علم گرا

Lomonossow, Michail(1765-1711 آرام بختیاری لومونسف؛- شاعر، دانشمند، روشنگر. میشائیل لومونسف(1765-1711.م)، شاعر، محقق، فیلسوف، روشنگر، ماتریالیست و عالم روسی؛ با دانش دائرت المعارفی، در نیمه اول قرن 18 میلادی، از رفرم های پطر کبیر و ملکه الیزابت، زمانی که بورژوازی تجاری و اریستوکراتی کلان، نمایش ترقی خواهی میدادند، حمایت نمود. ماده گرایی فلسفی وی؛ چه مکانیکی…

بیشتر بخوانید

د سیاسي ګوند او سازمان اساسي او تشریفاتي سندونه

د یوه سیاسي ګوند او د هر سیاسي او ټولنیز سازمان د جوړولو لپاره عموماً یو لړ اساسي اسنادو او اداري- تشریفاتي کارونو او توافقي لیکل شویو شیونو ته اړتیا وي. دا اسناد د هر هېواد او یا په یوه هېواد کې د مختلفو تاریخی دورو د قوانینو او ټاکنیزو کمیسیونونو له مخې یو له…

بیشتر بخوانید

کودکانی که کودکی نمی‌ کنند

خیابان، خانه بی‌در و پیکر کودکان فراموش‌ شده! فرشید یاسائی *  ما جهان را برای کودکان نساخته‌ایم…! پیشگفتار: کودکی فقط گذرگاهی زودگذر در زندگی نیست؛ بلکه زیربنای شکل‌گیری شخصیت، هویت و رؤیاهای هر انسان است. لبخند هر کودک، نوید فردایی روشن‌تر برای جامعه و جهان است. اما امروز واقعیتی تلخ و بی‌رحم، سیمای کودکی را…

بیشتر بخوانید

سقراط، تیشه‌زنی به ریشه‌‌ی دانایی

دیدگاهی از مکتب دینی-فلسفی من بیش‌ از این نه می‌دانم. در بیانیه‌های نخستین مکتب، گفته بودیم که یکی از کارهای در دست انجام برای مکتب، نقد دیدگاه‌های فلاسفه‌ی پیشین در برخی موارد ویژه است. این نگاه، هرگز از حرمت به آن‌ها نه می‌کاهد و آنان و دانش‌ شان را احترام ‌و ستایش می‌کند. یکی دگر…

بیشتر بخوانید

دموکراسي څه شی ده او سوسیال دموکراسي څه ته وايي؟

دا سوال د ډیرو ځوانانو پر مخ کې پروت او مطرح دی. د دموکراسۍ په اړه ما ډیرې مقالې لیکلې. په هغې لړ کې مې په ۲۰۱۱م کال کې یوه لیکنه د «دموکراسي (ولسواکي)» تر سر لیک لاندې نشر کړې ده. په هغې کې د دموکراسۍ یا ولسواکۍ په اړه بنسټیز علمی معلومات وړاندې شوی…

بیشتر بخوانید

نام های بیشمار جنبش روشنگری غرب

Helvitius, C.A.(1715-1771) آرام بختیاری مقدمات: اصلاحات، انقلاب، عدالت، و سکولاریسم. روشنگری، جنبش برابری طلبانه اروپایی در قرن 17 میلادی و متکی به ایدههای: هومانیسم، رفرماسیون، و عقل گرایی علیه: خان، شاه، شیخ مسیحی، و جهانبینی آنان بود. از جمله اهداف این مکتب و جنبش، استفاده از عقل خود و دست آوردهای مثبت فکری دیگران برای…

بیشتر بخوانید

آیا انسان، نسبت به انسان، از ته‌یی دل هم‌دلی دارد؟

پاسخ: محمدعثمان نجیب به نماینده‌‌‌گی از مکتب هم‌دلی!؟؟ شما از موردی پرسان می‌کنید که سوزنی‌ست، گم‌شده در انبار جهانی کاه و‌ گیاه هرزه. برای هم‌دلی، انتظار داشتن از یک شخص چه که از جهانی به نام جهان بشریت یک اندیشه‌ی واهی‌ست. با آن که ما نه می‌دانیم هدف شما از هم‌دلی با کدام نوع قربانی‌ست،…

بیشتر بخوانید

طاق ظفر و منار معارف (شیر دروازه) پغمان – یادگار استقلال افغانستان

پس از به‌دست آمدن استقلال افغانستان در سال ۱۹۱۹م (۱۲۹۸ هـ.ش)، شاه امان‌الله خان تصمیم گرفت به پاس این پیروزی بزرگ، نمادهایی از شجاعت و استقلال مردم افغانستان بنا کند. یکی از مهم‌ترین این آثار، طاق ظفر پغمان بود که در سال‌های نخستین دهه ۱۹۲۰ میلادی ساخته شد. هدف اصلی از اعمار این طاق، زنده…

بیشتر بخوانید

چرا افلاتون پیامبر نشد ؟

platon (428-347 v.ch) آرام بختیاری غربی ها فیلسوف ساختند، شرقی ها، پیغمبر و عارف ! چرا شرق عرفانی ایده آلیستی، از چهرههایی مانند بودا، زردشت، موسی، عیسی، و محمد، پیغمبر ساخت، ولی غرب، متفکرانی مانند سقراط، افلاتون، ارسطو، و مارکس، را فیلسوف نامید؟ گرچه اقشاری از یونانیان باستان در دورههای کوتاهی به نظرات و سخنان…

بیشتر بخوانید

دنباله‌ی مانی‌فی‌ستِ مکتبِ دینی فلسفی من بیش از این نه می دانم

خیلی متأسفیم برای بسیاری‌ها که دانش‌کستری را تنها با شنیدن یا خواندن هوش مصنوعی، رد می‌کنند. یا هوش مصنوعی را با دلایل رد کنید یا داده‌های آن را قبول. مگر چه خوب‌ست اگر حمایت رایگان کنید مان تا صدایی از تن رنجور کشورمان به سازنده‌گی دانش‌گستری در جهان بلند شود. یاهو محمدعثمان نجیب نماینده‌ی مکتب…

بیشتر بخوانید