د سعوديانو او تر دوی بر لاسونه هم بيا د…

عبدالصمد ازهر                 …

چهل و یکمین سالگرد وفات مولانا داکتر استاد محمد سعید…

روز پنجشنبه مورخ « هفت حوت سال ۱۴۰۴ هجری شمسی…

محکومیت تجاوز نظامی پاکستان بر افغانستان

اعلامیه و فراخوان انجمن سراسری حقوقدانان افغانستان بنام خداوند حق و…

وزیر دفاع پاکستان؛ از ناگفته های ساختاری تا راهبرد های…

نویسنده: مهرالدین مشید سیاست ابهام استراتژیک پاکستان؛ ازاعتراف‌های تاکتیکی تا ناگفته‌های…

بمناسبت روز های جهانی عدالت اجتماعی و زبان مادری

بنام خداوند حق و عدالت هموطنان گرامی، ۲۰ و ۲۱ فبروری روز…

مارکوس تولیوس سیسرو

هغه د لرغوني روم فیلسوف، سیاستوال، وکیل، ویناوال، شاعر او…

مبانی نظری عدالت اجتماعی

نور محمد غفوری بررسی نظریه‌ها و رویکردهای معاصر چکیدهعدالت اجتماعی از بنیادی‌ترین…

اینشتین؛ جمهوری خواه، سوسیالیست احساسی

Albert Einstein (1879-1955) آرام بختیاری آلبرت اینشتین: دانشمند، فیلسوف، هومانیست، جهان وطن.  آلبرت…

آموریم خود کفایی !

امین الله مفکر امینی                    2026-16-02! هـــر که آمد در این خطه ی…

آگاهی، عدالت و دموکراسی؛ سه رکن تحول پایدار

نور محمد غفوری تحول سیاسی و اجتماعیِ پایدار، نه با شعار…

بحران روایت ملی در افغانستان؛ غلبه گفتمان‌های قومی و ایدئولوژیک

نویسنده: مهرالدین مشید  بحران داعیهٔ ملی و جست‌وجوی رهبری راستین در…

نمونه های اشعار کهن فارسی، بخش دوم با اضافهء اشعار…

******** در ادامه مطالب فبلا ارايه و نشر شده در سایتهای…

پارادوکس انرژی در افغانستان: زغال‌سنگ یا آب؟

​تحلیلی بر گذار از سوخت‌های فسیلی به توسعه پایدار ​ ​افغانستان در…

افتضاح اپستین و فروپاشی وجدان بشریت در سرمایه‌داری پسین

نویسنده: مهرالدین مشید در دهه‌های اخیر، مطالعات انتقادی قدرت و جرم…

«او با تلخی، بیهوده‌گویی و خودپسندی را تمسخر می‌کرد…»

 به مناسبت دویستمین سالگرد تولد م. ای. سالتیکوف- شچدرین برگردان: رحیم…

مرگ ارزش و اخلاق

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

از دوری ی میهن سوزم!

امین الله مفکر امینی     2026-01-02! چنان از دوری ی میهن سوزم بجان…

        یک نـامـه به تاریخ؛ و یک نـخوانـدنی ترین!

با هدیه سلام ها و احترامات قلبی و وجدانی؛ این…

افغانستان؛ از کانون تروریسم فراملی تا عرصه‌ی مانورهای ژئوپلیتیک قدرت‌های…

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در دو دهه‌ی اخیر به یکی از…

گلهای خشم کلان شهرهای بورژوایی

Baudelaire, Charles (1821-1867) آرام بختیاری شعر نو بودلر میان: نیما، هدایت، و…

«
»

علمی و معلوماتی

انگلس ؛ تئوریسن سوسیالیسم علمی

Friedrich Engels (1820-1895) آرام بختیاری انگلس، در نظر و در عمل؛ همرزم مارکس. انگلس(1895-1820.م)، دانشمند نابغه، انقلابی درخشان آلمانی، پایه گذار ماتریالیسم تاریخی-دیالکتیکی، و طبق نظر مارکس؛ آموزگار پرولتاریای مدرن، سهم مهمی در خلاقیت غالب مفاهیم مارکسیستی مانند: فلسفه، اقتصاد سیاسی، کمونیسم علمی، تفکر فلسفی و انقلابی بشریت داشت. او در حوزههای علمی دیگر مانند:…

بیشتر بخوانید

«منطق تاریخ در آموزه‌های کارل مارکس و در تاریخ واقعی جامعه 

ترجمه- رحیم کاکایی لئو سورنیکوف:  دیدگاه هایی که مارکس و انگلس هرگز آنها را رها نکردند. احکام و نظریات عمده و خلل ناپذیر مارکسیسم- لنینیسم 1. جهان، گیتی-  ماده‌ای تغییر پذیر، یعنی واقعیت عینی است که در خواص پنجگانه انسان بازتاب می یابد.. 2. ماده نخستین است – آگاهی دومین یا ثانوی است. اما از…

بیشتر بخوانید

دموکراسي د ګډ کار کولو هنر دی

نور محمد غفوری سریزه: دموکراتان باید پخپله د دموکراسۍ د بنستیزه کېدو، پراختیا او تکامل له پاره په عملي او جدي توګه لاس په کارشي. ما په ۲۰۱۶م کال کې په خپله مقاله کې چې اوس هم زما د فیسبوک پر پاڼه شته، ولیکل چې دموکراتانو ته نه ښايي چې د قوم‌پالونکوغیر دموکراتو، د شر او فساد د عاملینو او جګړه مارو افرادو او…

بیشتر بخوانید

چیستی عشق؟

چیستی در پی علت و مبدا گرایی پدیده می باشد٬ که چگونگی صورت العمل پدیده در دنیای فیزیک یا ماتریالیستی ماست. حالا چیستی عشق برخلاف غلط عام٬ حس نیست. نار یا آتش بوده که وجود مقصد عشق است و در سوختن غیر خود٬ در وجود انسانی٬ که آتش شهوت و دیو سیرتی را٬ این نار عشق مهار می کند(قدرت٬ قدرت را…

بیشتر بخوانید

«حزب باد»: تحلیل پدیده فرصت‌طلبی و تبعیت از جریانات غالب از منظر روانشناسی اجتماعی

«حزب باد Opportunism»: تحلیل پدیده فرصت‌طلبی و تبعیت از جریانات غالب از منظر روانشناسی اجتماعی! به برخی افراد به دلیل ویژگی‌های خاص رفتاری‌شان، اصطلاحاً پیروان «حزب باد» اطلاق می‌شود. در این مقاله، از واژه‌ی قدیمی «حزب باد» برای اشاره به افراد فرصت‌طلب (اپورتونیست) استفاده شده است. این دسته از افراد نه به اصول خاصی پایبندند…

بیشتر بخوانید

        زیارتگاه امام صاحب ولایت کندز دومین شهر مذهبی افغانستان

  نوشته کریم پوپل مورخ ۲۱ فبروری ۲۰۲۵    مقدمه  ولسوالی امام صاحب با داشتن ۲۷۷ هزار نفوس یکی از شهرهای مذهبی ترانزیتی افغانستان است. بدین اساس  یکی از غنی‌ترین ولسوالی‌های افغانستان می‌باشد. امام صاحب دارای علفچرها ی وافر و زمین‌ها حاصلخیز، منابع نفت وگاز، آبدات تاریخی، تسهیلات صحی وآموزشی بهتر، سرحد با جمهوریت تاجکستان وموجودیت بندر…

بیشتر بخوانید

             تاریخچه نام گردیز

نوشته : کریم پوپل مورخ ۱۵فبروری ۲۰۲۵ بسیاری از دوستان یکی از روی  نوشته دیگران  تاریخ نام گردیز را نوشته اند بدون از اینکه منابع هندی و انگلیسی را مطالعه کنند. آنها چنین نوشته اند :  گر به معنی کوه و دیز قلعه را گویند یعنی قلعه کوه . وآنها اظهار می کنند که قلعه…

بیشتر بخوانید

چاپنداز

بزکش، پهلوانی که  با سواری اسب، بز را به دایره ٔ حلال میرساند دکتور فیض الله نهال ایماق بزکشی یکی از ورزش های ملی افغانستان به شمار می رود که در این ورزش شرکت کنندگان باید لاشه بز را باخود حمل کنند و در محلی مشخص به نام دایره حلال بیندازند. بزکِشی (کشیدن بزها)، بازی…

بیشتر بخوانید

فیلسوف شدن دانشمند اتمی، بعد از یکسال زندان

Weizsäcker, k.F.(1912-2007) آرام بختیاری فیزیک دان اتمی، میان فلسفه و رسالت صلح. کارل فریدریش- وایتسکر (2007-1912) میلادی، فیزیک دان هسته ای، فیلسوف، محقق صلح، خدا جو، اخترشناس، نماینده ایده آلیسم فیزیکی،و تئوریسین فیزیک کوانتوم، بعد از شکست فاشیسم در سال 1945، بدلیل شرکت در برنامه اتمی نمودن آلمان، توسط انگلیسی ها دستگیر و یکسال در…

بیشتر بخوانید

ګوندي فعاليتونه او دموکراسي

نور محمد غفوری یادونه: دا مقاله مې په ۲۰۱۸ کال لیکلې ده او دادي یو ځل بیایې د درنو لوستونکو او سیاسي او ګوندي فعالیتونو د مینه والو له پاره وړاندې کوم    ټول پوهيږو چې د بريالۍ سياسي مبارزې له پاره غښتلي ګوندي سازمان ته اړتيا ده. د يوه غښتلي مبارز سياسي ګوند جوړول ټاکلی مرام غواړي چې…

بیشتر بخوانید

زمانیکه کیفرخواست دادستان وحکم دادگاه  منفعل گردد  

نکارشی از سخی صمیم  مسئول کیست و عدالت کجاست؟  ***  ایجازی ازین مختصر!     قدرت وحاکمیتیکه بطور مشهود حقوق ومنافع مردم و جامعه و مشروعیت قانون، را در هم شکند ـ دادگاه ودادستانی رانادیده گیردویااگر این مراجع حفظ نظم و قانون وجود خارجی داشته باشند، تأمین عدالت مفهوم خود را از دست دهد و مردم…

بیشتر بخوانید

هوش مصنوعی دیپسیک

دکتر بیژن باران پیشرفت چین در جهان چند قطبی رقابت اقتصادی، امنیت و صلح در جهان را بیافزاید. منظور از صلح عدم جنگ اتمی نه بمباران های محلی است. چند فنآوری چین در زیر آیند: ای آی دیپسیک، انرژی هسته ای از همجوشی چون خورشید؛ اپ جهانی تهیه ویدیو تیک تاک، رایانه کوانتوم، فضا. چین…

بیشتر بخوانید

لیبرال ها، میان ماکس وبر، و کارل مارکس

— max weber 1864-1920 آرام بختیاری جامعه شناسی بورژوایی در مقابل جامعه شناسی چپ  ماکس وبر(1920-1864م)، جامعه شناس آلمانی، مورخ، حقوقدان، نماینده امپریالیستی یک کمونیسم ستیزی خشن، یکی از رهبران جریان “نئوپوزیویتیسم” در ایدئولوژی پایان بورژوازی پیش از فاشیسم، و مدعی درک اقتصاد سیاسی، بود. وبر را میتوان نماینده جامعه شناسی بورژوایی در قرن 20،…

بیشتر بخوانید

هنر عشق ورزیدن….! 

” زیبایی عشق در این است که نه به چیزی وابسته است و نه از چیزی می‌گریزد؛ بلکه در آغوش مسئولیت، خود را آزادانه معنا می‌کند.” فرشید یاسائی پیشگفتار: عشق، این تجربه پیچیده و رازآلود انسانی، همواره موضوعی جذاب برای اندیشه‌ ورزی و تأمل بوده است. در دنیایی که روابط انسانی بیش از پیش تحت…

بیشتر بخوانید

“سوسیالیسم سلطنتی”،- فیلسوف سرنوشت و زوال

Oswald Spengler(1880- 1936) آرام بختیاری اسوالد اسپنگلر،- فیلسوف راستگرا، نیهلیست فرهنگی. اسپنگلر(1936-1880م)، فیلسوف تاریخ، منتقد فرهنگ، نماینده زوال و بدبینی، یکی از راستگرایان فلسفه تاریخ در نیمه نخست قرن 20 در امپریالیسم آلمان،و پیش از جنگ جهانی اول بود. او در مخالفت با مارکسیسم و کمونیسم زمان خود، مدعی شد که دولت سلطنتی-امپراتوری پرویس در…

بیشتر بخوانید