جوان افغانستان؛ از فروپاشی امید تا ضرورت رستاخیز فکری و…

 نویسنده: مهرالدین مشید در تاریخ ملت‌ها، گاهی فاجعه تنها در ویرانی…

ولادیمیر مایاکوفسکی

برگردان. رحیم کاکایی نگاه لنین به فوتوریسم و مایاکوفسکی  چهره‌ کلیدی فرهنگ…

زنان و تولید علم در تاریخ تمدن اسلامی !

مقدمه زنان مسلمان ، از خانه تا دانشگاه ، از مسجد…

کودتای داوود؛ آغاز فصل پرآشوب تاریخ معاصر افغانستان

نویسنده: مهرالدین مشید کودتای  ۲۶ سنبله ۱۳۵۵ سرآغاز تراژدی نیم‌قرن افغانستان کودتای…

         وحدت خواست مبرم زمان است

هرکه دورافتاده شد ازاصل خویش  باز جوید روز گاری وصل خویش اصالت…

فن تفکر و تمرین فلسفه

درسنامه برای مدارس آموزش سیاسی پدیدآورنده و ویراستار: یوری نیکولاویچ آنتونوف…

بدخشان در محراق کارزار تبلیغات

سیاسی -- نظامی پاکستان ! ولایت بدخشان در شمالشرق ترین قسمت…

سفرنامۀ زندگی

رسول پویان نــوای نـی و نـغـــمـۀ آبـشار هـوای خوش و دامـن کهسار سـرود…

هه‌لو شهید جعفر

آقای "هه‌لو شهید جعفر" (به کُردی: هەڵۆ شەهید جەعفەر) شاعر…

پیاوړی او نومیالی لیکوال

له (ډاکټر طارق رشاد) سره چې پیاوړی او نومیالی لیکوال،…

دموکراسی در بستر سرمایه‌داری؛ فرصت‌ها، محدودیت‌ها و تناقض‌ها

نویسنده: مهرالدین مشید  رابطه دموکراسی و سرمایه داری؛ از همگرایی تا…

افغانستان زخمی؛ نیازمند همدلی و همگرایی

نویسنده: مهرالدین مشید تنوع قومی و مدیریت آن در چارچوب هویت…

شکسپیر 

« آن ‌جا که انسان برای نخستین ‌بار خود را…

وحدت نیروهای مترقی در روشنی  اصول و بدون آن

وحدت، یکی از نیازهای اساسی و اجتناب‌ناپذیر نیروهای مترقی، ملی…

دین و دموکراسی؛ از سازگاری ها تا چالش ها

نویسنده: مهرالدین مشید پرسش سازگاری دین و دموکراسی یکی از مهم‌ترین…

سه‌ شعر کوتاه از لیلا طیبی

انسان کلام سبز ترحم، جاری از گلوی خدا بود.  از یاد برده…

شب

شب همین نزدیک‌هاست و  ستارگان  گیسویشان را بر صورت ماه افشانده‌اند، در سکوتی…

پیامد های منفی ،تثبیت رتبه نظامی در ساختار های کشفی…

مقدمه . خداوند ( ج) در قرآن کریم چنین می فرماید…

چند شعر کوتاه از لیلاطیبی

انسان کلام سبز ترحم، جاری از گلوی خدا بود.  از یاد برده…

افغانستان؛ سرزمین فرصت‌های از دست‌رفته

نویسنده: مهرالدین مشید از اصلاحات امان‌الله خان تا چالش‌های پس از…

«
»

علمی و معلوماتی

من و هوش مصنوعی CHATGPT

دوستش‌ شوید… محمدعثمان نجیب بخش نخست از دیر زمانی می‌شنیدم که هوش‌مصنوعی ابداع شده، پهبادها طراحی و ساخته شده اند. اینان محسناتی دارند و محضراتی. به این اندیشه شدم، که همه‌ی اینان سخت دست و هوش و اندیشه‌ی خود بشر اند. اگر بشر آن را خشن‌ آفریده، خشونت دارد و اگر هوش مهربان برایش داده…

بیشتر بخوانید

درک لنین از عدالت

ترجمه. رحیم کاکایی کازونوف الکساندر سرگیویچ، دکتر علوم فلسفه، پروفسور دانشگاه دولتی لنینگراد به نام آ. س. پوشکین  هر چند واژه «عدالت» متناقض (پارادوکسیکال) است – در قاموس و. ای. لنین نیز این واژه کمیاب تر است. نکته گویا این است که این واژه در فهرست موضوعات مجموعه کامل آثار وی گنجانده نشده است. تنها…

بیشتر بخوانید

کنګره څه شی ده؟

  نور محمد غفوری یادونه: له ټولو هغو ځوانانو څخه چې د فیسبوک او نورو ویبسایټونو له لارې زما لیکنې لولي او خپل سوالونه مطرح کوي، د زړه له کومي مننه کوم. دا کار ماته د مقالو د لیکلو موضوع راښئي چې زما د فیسبوک ملګري او د مقالو لوستونکي د کومو معلوماتو سره مینه او څه…

بیشتر بخوانید

آدرنو؛- نابغه تئوری، ناتوان در عمل

Adorno, Theodor (1903-1969) آرام بختیاری نقش آدرنو، در مکتب فرانکفورت. تئودور-آدرنو(1969-1903.م)، فیلسوف،جامعه شناس، موزیک و زبان شناس آلمانی، در کنار هورکهایمر یکی از اعضای مهم مکتب فرانکفورت بود. گرچه هورک هایمر او را نابغه ای در علوم اجتماعی میدانست، هانا آرنت ولی وی را یک نیمه یهودی حراف میدانست که گرچه سالها در امریکا زیست…

بیشتر بخوانید

مرز بندی تخصصی: سیاست٬ ایمان و دولتداری…!

·      سیاست: اراده کردن همانا انسان موجودی در اراده یا حیوان سیاسی به باور ارسطو و غزالی است. یعنی سیاست در اراده٬ آزاد بودن انسان را٬ مصداق می باشد که حقوق هدف مطلوب اراده های جمعی و فردی را٬ مشخص می کند. ·      ایمان: کشش و جذبه حقیقت یا عقل مطلق یا عقل کُل همانا خداست٬ که کوشش عقل…

بیشتر بخوانید

توهم پولی، دستمزد، تورم ـــ برشی از کتاب: «درس‌گفتارهای کاپیتال»

دانش و امید، شمارهٔ ۲۹، اردیبهشت ۱۴۰۴ ــ  اوایل سال ۱۴۰۳، کتاب ارزش‌مند «درس‌گفتارهای کاپیتال» در دو جلد (به‌علاوۀ کتاب کوچک «درآمدی بر شناخت کاپیتال») توسط انتشارات نگاه معاصر منتشر شد. خلق این کتاب داستان مفصلی دارد که علاقه‌مندان برای آشنایی با آن می‌توانند به روزنامۀ «شرق»، ۴ اردیبهشت ۱۴۰۳ مراجعه کنند. مختصر آن‌که این…

بیشتر بخوانید

و.ای. لنین- وحدت فلسفه و سیاست

ترجمه. رحیم کاکایی اوگورودنیکوف ولادیمیر پتروویچ، دکتر علوم فلسفه، پروفسور، رئیس کرسی فلسفه دانشگاه دولتی پترزبورگ و.ای. لنین- وحدت فلسفه و سیاست آن طور که ولادیمیر ایلیچ لنین نشان داد، سیستم نیروهایی که تکامل جامعه را تعیین می کنند، تنها بر اساس ماتریالیسم دیالکتیکی و تاریخی میتوان آشکار و تعیین کرد که قوانین عمومی تکامل…

بیشتر بخوانید

ریشه‌یابی پیدایش سادات، خواجه، آقا و بار بی‌معنای مذهبی دادن به آنان

محمدعثمان نجیب بخش نخست:  مراد من این‌ است تا بدانیم، چرا مردمان زیادی از سده‌ها به این‌سو غرق خرافاتی به‌نام پیر پرستی، آغاپرستی شیخ.پرستی و شخصیت پرستی‌هایی اند که خود آن شخصیت‌‌نماها در لجن‌‌زاران کثافت کاری‌ها از هرنوعی که پنداری غرق اند. مگر با جادوی پیر و پیرخانه عالمی از خلایق نادان را دنبال خود…

بیشتر بخوانید

مارکوزه؛- فیلسوف التقاطی جنبش دانشجویی

Herbert Marcuse (1898-1879) آرام بختیاری نیاز  فیلسوف “چپ نو” به فرویدیسم. مارکوزه (1979-1898.م)، فیلسوف، جامعه شناس سکولار آلمانی، نظریه پرداز اتوریته چپ نو، نماینده “تئوری انتقادی”، از رهبران جنبش دانشجویی دهه1960 غرب و امریکا، نخست تحت تاثیر: “فلسفه زندگی” هوسرل، فنومنولوگی هایدگر، و روانکاوی فروید، قرار گرفت،سپس در سال 1917 میلادی بدلیل مخالفت با جنگ…

بیشتر بخوانید

تراشه قلب فنآوری دیجیتال سده 21

بیژن باران قلب فنآوری دیجیتال تراشه در طراحی، تولید، کاربرد، ساختن بنگاه تراشه سازی است. با آغاز انقلاب اطلاعات در آمریکا فنآوری دیجیتال رشد نجومی کرد تا جایی که صنایع سوختی و لابی آنها در جنگهای میانه سده 20 بکنار رفته؛ گلوبالیزاسیون و تجارت به پیدایش طبقه متوسط 1 بیلیونی هند و چین در نیم…

بیشتر بخوانید

زورگویی او قلدری 

نور محمد غفوری (د یوه ګران دوست د پوښتنې په ځواب کې) د زورګویۍ او قلدرۍ لغتونه یو له بله سره ډیر نږدې دی، خو بیا هم ځینې تفاوتونه لري. زورگویی: په (قاموس کبیر افغانستان) کې لیکي چې د زورګويي (/zor.goo.yee/) د لغت ترکیب دری دی چې لغوي معنا یې په پښتو ځورول، زور چلول،…

بیشتر بخوانید

آیا انترناسیونالیسم مرده یا در شُُرُف مرگ است؟

نوشته: گریگ گودلز برگردان: آمادور نویدی انترناسیونالیسم: آیا مرده یا در حال مرگ است؟ سخت است در مورد کوبا فکر کرد، ولی احساساتی نشد. شب گذشته نتوانستم بخوابم، و از خاموشی تراژیک تقریبا کل کشور با نزریک شدن طوفان شدید پریشان بودم. آری، نسل‌کشی در فلسطین و لبنان، احساسات و بی‌خوابی‌های مشابهی دارد؛ اعمال دولت اسرائیل وقیحانه و حیوانی…

بیشتر بخوانید

سکولاریسم در تکریم و حرمت به تقدس دین…!

در نخست سکولاریسم مارکسیستی کمونیستی را٬ با سکولاریسم سیاسی که نهاد دین را از نهاد حکومت جدا می کند٬ تمیز داد. که در رویکرد سکولاریسم سیاسی در حقیقت٬ دین از سیاست جدا نمی شود. بلکه تخصص گرایی در نهادهای حکومت نهادینه باید٬ تا توسعه و هدف مطلوب در همه ابعاد اجتماعی سیاسی و اقتصادی پدیدار گردد. سکولاریسم به مفهوم…

بیشتر بخوانید

مارکس؛ پیامبر، دانشمند، مصلح اجتماعی ؟

– karl marx (1818-1883) مارکس؛ پیامبر، دانشمند، مصلح اجتماعی ؟ آرام بختیاری مارکس، و دست آوردهای نظری اش. از جمله مهمترین کشفیات نظرات مارکس: درک ماتریالیستی تاریخ، و تئوری ارزش اضافی در سرمایه داری است. او میگفت مهمترین هدف و قانون مطلق کاپیتایسم، تولید ارزش اضافی از طریق استثمار کارگران است. به باور او حذف…

بیشتر بخوانید

نظریه لنینی حق ملتها برای تعیین سرنوشت خود و توسعه جهان در سده بیست

ترجمه. رحیم کاکایی موتاگیروف جمال زینوتدینوویچ دکترای علوم فلسفه، استاد دانشگاه دولتی سنت پترزبورگ پیشرفت سیاسی-اجتماعی بشریت، بطوریکه معلوم است، چندین جریان یا محرک نیرومند دارد: جنبش برای برابری اجتماعی یا مبارزه طبقات، جنبش برای برابری جنسیت‌ها و جنبش برای برابری خلق‌ها. مارکسیسم برای نخستین بار این جریان‌های جنبش آزادی‌بخش بشریت را یک جا و…

بیشتر بخوانید