نور محمد غفوری آیا صرفِ مخالفت با طالبان، هر جریان سیاسی یا نظامی را به نیرویی مشروع و قابل حمایت تبدیل می‌کند؟ آیا هر جبهه‌ای که در هر نقطه‌ای علیه طالبان سلاح بردارد، سزاوار تحسین و پشتیبانی است؟ پاسخ روشن است: نه خیر. مخالفت با طالبان، به‌تنهایی، نه مشروعیت می‌آفریند و نه شایستگی. در اندیشه…

1میرعبدالواحد سادات و درس های از عبرتسرای تاریخ !  مسیر تاریخ  جهان را در چند قرن اخیر  انقلابات بزرگ رقم زده است  .  و فتح باستیل در (14) جولای (۱۷۸۹  م) و انقلاب فرانسه ، یکی از صفحات شورانگیز و از مهم‌ترینرویدادهای تاریخ سیاسی  جهان به شمار می‌رود.  انقلاب کبیر فرانسه (1789)  یک شورش علیه سلطنت مطلقه نبود، بلکه محصول یک تحول عمیقفکری، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی بود که از اندیشه‌های عصر روشنگری (The Enlightenment) الهام گرفت و در بستر بحران‌های مالی، نابرابری‌های طبقاتی، فقر گسترده ، ضعف ساختار سیاسی و  شرایط عینی جامعه فرانسه  و تغیرات  خارجی در اواخر قرن هجدهم شکل گرفت.  این انقلاب با پایان دادن به سلطنت مطلقه لویی شانزدهم، امتیازات فئودالی را در فرانسه لغو کرد، روندافول فئودالیسم را در اروپا شتاب بخشید و با استقرار اصول آزادی، برابری، مالکیت خصوصی وحاکمیت قانون، زمینه را برای گسترش نظام سرمایه‌داری (Capitalism) و شکل‌گیری دولت مدرن(Modern State) فراهم ساخت متفکرانی چون مونتسکیو  ، با نظریه : – تفکیک قوا (Separation of Powers)  – ژان ژاک روسو  با نظریه حاکمیت مردم (Popular Sovereignty) و قرارداد اجتماعی (Social Contract)  – ولتر، فیلسوف بزرگ عصر روشنگری، با دفاع از آزادی اندیشه، آزادی بیان، حاکمیت عقل و مبارزه بااستبداد و تعصب دینی و بزرگان دیگر ، الهام‌بخش روشنفکران قرن هجدهم شدند و زمینه فکری انقلاب را فراهم کردند . انقلاب فرانسه برای نخستین بار اصل مشروعیت حکومت را از : «حق الهی پادشاهان» به «اراده ملت» انتقال داد .  که پیامد آن تصویب : اعلامیه حقوق بشر و شهروندی (Declaration of the Rights of Man and of the Citizen) بود کهاصولی چون : آزادی (Liberty) برابری (Equality) حاکمیت قانون (Rule of Law) حقوق بشر (Human Rights)   و حاکمیت ملی (National Sovereignty)  را در تداوم  اعلامیه استقلال امریکا به ارزش‌های جهانی تبدیل کرد .  هرچند انقلاب در برخی مراحل با خشونت ، کشتار ، و افراط همراه شد، اما در نهایت مسیر شکل‌گیریدولت مدرن، قانون اساسی، نهادهای دموکراتیک و جامعه مدنی را هموار ساخت. در جهان امروز و بویژه در احوال ناهنجار کنونی ، کماکان  اهمیت انقلاب فرانسه ، پیام  و درس هایتاریخی آن ، همچنان پابرجاست.  تجربه بیش از دو قرن گذشته نشان داده است که :  توسعه پایدار، امنیت، عدالت و ثبات سیاسی تنها در سایه حکومت قانون، استقلال قوه قضائیه،مشارکت مردم، احترام به حقوق اساسی شهروندان و پاسخگویی قدرت امکان‌پذیر است. کشورهایی کهاین اصول را نهادینه کرده‌اند، از ثبات و پیشرفت بیشتری برخوردار شده‌اند .   و اکنون  سکانداران قدرت به این ارزشهای پشت کرده اند ، شاهد افول ارزشهای و با جهان ناهنجارمواجه هستیم .  تاریخ به ما می‌آموزد که انقلاب فرانسه پیش از آنکه یک انقلاب سیاسی باشد، یک انقلاب فکری بود .  اندیشه، کتاب، روشنکری و آگاهی، زمینه‌ساز تحول سیاسی شدند.  این همان پیام ماندگار انقلاب فرانسه است که پس  از دو قرن، همچنان یکی از مهم‌ترین منابع الهامبرای ملت‌هایی است که در جست‌ وجوی آزادی، مشروعیت و دولت قانون‌مدار میباشند . این، مهم‌ترین میراث  و تجربه تاریخی انقلاب فرانسه برای جهان و مهم‌ترین درس آن  ، برای ما ،  است ،که خوشبختانه با دین ، آیین و تاریخ افغانستان  مباینت ندارد .  برای افغانستان، مهم‌ترین درس انقلاب فرانسه آن است که هیچ تحول پایدار سیاسی بدون تحول فکریو فرهنگی امکان‌پذیر نیست.  پیش از هر انقلاب سیاسی، باید یک جنبش روشنگری ملی (National Enlightenment) شکل گیرد . جنبشی که با درس و عبرت از جنبش ها و حوادث بزرگ جهانی و تاریخی کشور ، در   :…

– انتخابات سال 2028 در این کشور! بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  در یکی از مهم‌ترین تحولات و تغییر آرایش‌های سیاسی چند دهه اخیر در ترکیه، اوزگور اوزل، رهبر برکنارشده حزب جمهوری‌خواه خلق (CHP)، به‌همراه ۹۱ نماینده مجلس با ارائه مدارک رسمی به وزارت کشور ترکیه، رسمیت یافتن حزب جدید خود تحت عنوان «حزب نوین» (Yeni Parti)‌…

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان؛ میان بی‌اعتمادی و بن‌بست سیاسی افغانستان در یکی از پیچیده‌ترین و حساس‌ترین مقاطع تاریخ معاصر خود قرار دارد. با گذشت نزدیک به پنج دهه از آغاز بحران‌های پی‌درپی، نه تنها ساختارهای سیاسی و اقتصادی کشور آسیب دیده‌اند، بلکه اعتماد عمومی نیز به شدت فرسوده شده است. امروز آینده افغانستان در حالی…

 نور محمد غفوری عدالت اجتماعی، به‌عنوان یکی از بنیادی‌ترین ارزش‌های دولت مدرن، زمانی معنا و تحقق عینی می‌یابد که فرصت‌های خدمت عمومی بر مبنای اصل برابری و شایستگی در اختیار شهروندان قرار گیرد. فلسفه سیاسی معاصر و نظریه‌های حکمرانی خوب بر این اصل اتفاق نظر دارند که مشروعیت، کارآمدی و پایداری نظام سیاسی، در گرو…

کتاب “این چه پرنده‌ای است؟!”، با ترجمه‌ی “زانا کوردستانی” توسط نشر الکترونیک زیتون و همراهی انجمن شعر و ادب رها، منتشر شد. این کتاب به صورت الکترونیک، در ۱۶ صفحه‌ی رنگی، برای گروه سنی کودک، منتشر شده است. این کتاب را “سلام عبدالله” از آلمانی به کُردی برگردان و “زانا کوردستانی” آن‌را از کُردی به…

بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  در سحرگاه دوم مرداد 1359، رفیق محمد تقی شهرام در پی بیش از یک سال حبس انفرادی و شکنجه و آزار بسیار و پس از نمایش چهار روزه به نام «دادگاه؟!» در زندان اوین تیرباران شد.  در این مطلب، با گرامی‌داشت زندگی سرافرازانه این کمونیست، نگاهی به فرار تاریخی وی از زندان…

ترامپ خواهد باخت، روسیه سود خواهد برد ا. م. شیری- مترجم از تشدید جدید جنگ با ایران چه انتظاری باید داشت؟ آیا اکنون نوبت حوثی‌ها فرارسیده است؟ درگیری میان آمریکا و ایران وارد مرحلۀ تازه‌ شده است. بامداد ۲۱ ژوئیه، جمهوری اسلامی ایران به پایگاه‌های نظامی آمریکا در بحرین و کویت حمله کرد. هم‌زمان، حوثی‌های…

دمیتری نفیودوف (Dmitry NEFYODOV)، دانشمند علوم سیاسی، کارشناس مسائل بین‌المللی ا. م. شیری- کف‌گیر رژیم تروریستی آمریکا به ته دیگ خورده یا مقامات جمهوری اسلامی را احمق تصور می‌کند؟ بنظرم، هر دو! رژیم امپراتوری آمریکا که با حمله به میهن ما- ایران، خود را در باتلاق خودساخته گرفتار کرده‌ است، در تلاش برای خروج از…

مترجم:  رسول حمزتف از مهم‌ترین شاعران داغستان و یکی از چهره‌های شناخته‌شده ادبیات این جمهوری در سده بیستم است. آثار او پیوندی میان سنت‌های ادبی و فولکلور داغستان با افق‌های گسترده‌تر ادبیات جهان برقرار می‌کند. شعر او، در عین وفاداری به هویت قومی و فرهنگی داغستان، تجربه انسانی را فراتر از مرزهای ملی بازمی‌نمایاند و…

«حکومت‌های موازی، اقتصاد استبداد و جامعهٔ مدنی» تهیه و تدوین: فرشید یاسائی فصل هشتم:  « بحران رهبری و اپوزیسیون؛ چرا بسیاری از جنبش‌های آزادی‌خواه به مقصد نمی‌رسند؟ » ادامه از شماره قبل….تاریخ تحولات سیاسی نشان می‌دهد که سقوط یک حکومت، الزاماً به معنای پیروزی آزادی نیست. در بسیاری از کشورها، لحظهٔ فروپاشی نظم پیشین، هم‌زمان…

نوشته: ی. و. استالین برگردان: آمادور نویدی آنارشیسم یا سوسیالیسم؟ بخش (۲) تئوری ماتریالیستی «این آگاهی انسان‌ها نیست که هستیِ آنان را تعیین می‌کند، بلکه برعکس، این هستیِ اجتماعیِ آن‌هاست که آگاهی‌شان را تعیین می‌کند.»– کارل مارکس ما اکنون می‌دانیم که روش دیالکتیکی چیست. اما نظریهٔ ماتریالیستی چیست؟ همه‌چیز در جهان تغییر می کند، و…

بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  هم‌زمان با برگزاری پنجاه‌ونهمین نشست وزیران امور خارجه اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا‌(آ.سه.آن) در مانیل، مقام‌های این اتحادیه و شرکای گفت‌وگوی آن بر ضرورت کاهش تنش‌های ژئوپلیتیکی، برقراری آتش‌بس در غرب آسیا، حفظ امنیت دریای جنوبی چین و تقویت همکاری‌های اقتصادی و منطقه‌ای تاکید کردند. ده کشور عضو اتحادیه کشورهای جنوب شرق…

نور محمد غفوري (د افغانستان د اوسنیو شرایطو په رڼا کې  د ۲۰۲۱م کال د یوې لیکنې اصلاح شوې او بشپړه شوې نسخه) د لیکوال یادونه دا لیکنه په لومړي ځل د ۲۰۲۱م کال د جولای په میاشت کې خپره شوې وه. اوس د افغانستان د بدلو شویو سیاسي، اقتصادي او ټولنیزو شرایطو په پام کې نیولو سره، د هغې…

در بارۀ جنگ دوازه روزه که با حملۀ امریکا و اسرائیل به خاک کشور ایران به تاریخ 23 خرداد یا جوزای 1404 خورشیدی مطابق به 13 جون 2025 میلادی و جنگ چهل روزه 9 اسفند یا حوت 1404 خورشیدی مطابق به 28 فوریه 2026 میلادی به راه افتاد، زیاد مطالعه، تحلیل و بررسی شده است.…