مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

آیینۀ تاریخ

رسول پویان چه خـوش گفت توسیدیـد فیلسوف که بُد جنگ اسپارت وآتن…

زمزمه های بازگشت اشرف غنی به کابل از شایعه تا…

نویسنده: مهرالدین مشید در این روزها زمزمه‌های بازگشت اشرف غنی به…

دستاوردهای خلاق چخوف، نویسنده برجسته رئالیست روسی 

برگردان. رحیم کاکایی پیشگفتار مترجم : رئالیسم بی‌رحمانه‌ی یک راوی غمگین  نویسنده ای…

لحاف مهربان کودکی

ساجده میلاد من به گذشته می اندیشم  من شب ها  در آغوش سبز…

نقش زنان مسلمان در جامعه اسلامی !

مقدمه . بی گمان یکی از مهم ترین مباحث در تبیین…

بدخشان؛ گره کور و پاشنه آشیل حاکمیت طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید بدخشان؛ جرقه های بحران و احتمال خیزش تازه…

شیرۀ جان

رسول پویان شیرۀ جان ازدو چشم خون چکانم می چکد لـؤلــؤی لالا…

            و حدت خواهی 

در عاشقی ،  عشق   نمایی   نمیکنم گنج  ی  محبتیم…

فیلسوفان یهودی تبار؛ آته ایسم ناتمام،سوسیالیسم احساسی

Hermann Cohen (1842- 1918 ) آرام بختیاری هرمان کوهن؛ میان کانت و…

حماسه هایی که به بهای خیانت نخبگان به سوگواره تبدیل…

نویسنده: مهرالدین مشید روایت تراژدی ملتی که بهای جاه‌طلبی نخبگان را…

د دموکراسۍ د ناکامو تجربو انتقادي ارزونه

نور محمد غفوری سریزه  د تحمیلي جمهوریت او تقلبی دموکراسۍ تجربې موږ ته…

حکمت چیست؟

برهان الدین « سعیدی» حکمت دنیا فـزاید ظن و شک ــ …

این خون کسی ریخته یا می سرخ است یا توت…

نویسنده: جمشید کوهستانی    نظامی سابق فرستنده: محمد عثمان نجیب  ##########################نوتبرعلاوه شعر حضرت سعدی لکه…

افغانستان در تنگنای بن بست؛ انحصار طالبان و پراکنده گی…

نویسنده: مهرالدین مشید روایت یک بن بست تاریخی؛ قدرت یک دست…

«
»

ولي د افغانستان خلک په لر او بر وويشل شول

ولي زموږ هيواد وال تل داستعمار چيانو تر لاس لاندي ژوند وکړو اوکوي يي

هر پاد شاه يا امير چي د افغانستان د خاوري او خلکو مشري يا زعامت په لاس کي نيولي ،

هرو مرو يي په اول قطار کي ( غدار ، خونخوار ، بيسيواده ، ظالم ، بيرحمه ، قاتلين ، زورمندان ، غله ، رشوت خواره ، چپاولګران ، زنکه بازان او بچه بازان ، پيسه دوسته حرام خواره ، مقامپرسته ، ملان ، آخوندان ، طالبان ، روحانيون ، خانان ، بايانو  غونته ) کسان معاونين ، وزيران ، معينان ، ريسان ،او مديران ، ولسوالان او واليان تعينول سيواد مهم نه وو ، ټاپه يا مهر يي د امضا په ځاي استعمالولو ؟؟

په دغو تعيناتو کي د انګريزانو نقش ډير مشهود وو ، بلي يوه ډيره جالبه خبره ياد ته راغله ، ۵ کاله پخوا د انګلستان سفارت په پذيرايي دفتر کي د راجستر کولو په خاطر ناست وم ، چي د سفارت يوه پکتيا وال يو جهادي ګوډ سړي د “” بدرکي “” په نامه چي قواره  او لباس يي سقو ته ورته وو او يوه پښه يي داوسپني وه او ما هم پيژندو ځکه غياث وردک ماته معرفي کړي وو د ځدرانو يا منګلو د قوم نه وو ، دايي مهمه نه ده زموږ وزير دفاع رحيم وردک هم د ( آي اس آي )، اجنټ وو ، خير هدف مي داوو چي د انګريزانو وظيفه تل دا وه چي شاه او ګدا د افغانستان د ځان نوکر او مزدور وګرزوي او په ډير آساني افغانان هر قوم او مليت ته چي مربوط وي د ډالرو او مقام په خاطر د ناموس نه هم تيريژي ، البته يو ه ډير ه کمه فيصدي يعني ۱۰٪ مستثني دي چي د هيڅ شي په مقابل کي ځان نه خرڅوي  ؟؟؟؟؟؟

زموږ خلک په دي په لر او بر وويشل شول چي د سر سړي نه په بر او نه په لر افغانستان کي موجود وو ، دوه سره خانان ، سپينګيري ، متنفذين ، بايان ، وو خو هر يو يي د مقام او څوکي شايق وو ، اصلي علت يي عموما بيسيوادي او تحصيلاتو نه شتون وو ، زموږ د خلکو واکداران او خوله ور او فيصله کونکي نسل (( آخندان ، طالبان ، ملان او موليان ، روحانيون ، دهزاره طايفي سيدان ، خليفه ګان ، ميران ، مقتداصاحبان ، مياګل خيلان ، ميران ، خواجګان وو ))، چي د جوماعت نه يي سپاره بغدادي ، پنج کتاب ، خواجه حافظ ، خلاصه ، قدري ، کنځ ، مستخلص ، مراح ، صرفه مير زده کړي او لوستي وو؟؟؟

تاسي ته معلومه ده چي هغه وخت چي انګريزانو (هند برطانوي )،په هندوستان پوره حاکميت لرلو ، انګريزانو تل د افغانانو له تعرض او حملاتو نه ډيره ويره لرله نو څو واري يي د افغانستان سره جګړه وکړه اول جنګ په ۱۸۳۹-۱۸۴۲ پوري دري کاله دوام وکړو چي ۴۵۰۰ انګريزي سربازان او ۱۲۰۰۰ د انګريزانو دکورنيو غړي ووژل شول ، خو د کابل په جنګ کي انګريزان بريالي شول او دوست محمد خان هند ته لاړو او شاه شجاه په بالا حصار کي پادشاه شوو ، دا جنګ د بازي بزرګ په نوم هم ياديزي چي د تزاري روسيي او انګريزانو مقابله وه د اسياي مرکزي له پاره ؟؟

——-

دوهم جنګ د لومړي جنګ ادامه وه چي د ۳۵ کالو متارکي په موده کي دواړو خواوو د جنګ د پاره تياري نيوله ، دلته انګريز ته د ستلج د ساحله تر قندهاره ۴۰۰ مايله په اوشانو تګ او راتګ سخت وو نو په دريمه د سپتامبر ۱۸۷۹ کي چي کيوناري د هملتن په مشري کابل ته راغي او په بالا حصار د کابل کي د يعقوب خان له خوا بدرقه شو ، خو دوي هم د مکناتن غونته د افغانانو په کارو کي مداخله کوله چي د کابل خلکو قيام وکړو او مداخله يي رد کړه ، لکه نن چي  د کرزي او اشرف غني په کارو کي ټول فرامين د امريکا تطبيقيزي عين باد شاهي د يعقوب خان ده ، شاه شجاه اشرف غني به ډير زر مردار شي ؟؟

دريم جنګ هم د انګريزانو سره په څلورم د مي ۱۹۱۹ شروع شو او تر ۲۶ م د مي ۱۹۱۹ دوام وکړو او د ( ټل )، د جنګ په نامه مشهور دي او انګريزانو د افغانستان ازادي او استقلال د امان الله خان په مشري په رسميت و پيژندو ؟؟؟؟

يعني چي که يي خلاصه کړو زموږ د هيواد پادشاهان – اميران – سلاطين – جمهور ريسان – اميرالمومنين ، ديوه سره “” خود خواه ، د سياسي سيواده محروم – چوکي او مقام پرست – زباني ، سمتي ، قومي ، مذهبي ، خانواده ګي تعلقاتو لرونکي کسان وو ، چي وطن ( لوي افغانستان)  پا برجا پاتي نه شو او زموږ خلک د ( طالب ، اخوند ، ملا ، روحاني ، خليفه او پير ، دوه سره خانانو )، تر امر او فرمان لاندي پاتي شول او نتيجه يي لراو بر پاتي شول او تر ننه پوري د اسلامي او ديني ټيکه دارانو خاصتا مجاهدينو او طالبانو دغه د پاکستان سربازانو اسير او غلامان د برده غونته ژوند کوي او اشغالګران به تل ورباندي حکومت کوي .