پارادوکس انرژی در افغانستان: زغال‌سنگ یا آب؟

​تحلیلی بر گذار از سوخت‌های فسیلی به توسعه پایدار ​ ​افغانستان در…

افتضاح اپستین و فروپاشی وجدان بشریت در سرمایه‌داری پسین

نویسنده: مهرالدین مشید در دهه‌های اخیر، مطالعات انتقادی قدرت و جرم…

«او با تلخی، بیهوده‌گویی و خودپسندی را تمسخر می‌کرد…»

 به مناسبت دویستمین سالگرد تولد م. ای. سالتیکوف- شچدرین برگردان: رحیم…

مرگ ارزش و اخلاق

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

از دوری ی میهن سوزم!

امین الله مفکر امینی     2026-01-02! چنان از دوری ی میهن سوزم بجان…

        یک نـامـه به تاریخ؛ و یک نـخوانـدنی ترین!

با هدیه سلام ها و احترامات قلبی و وجدانی؛ این…

افغانستان؛ از کانون تروریسم فراملی تا عرصه‌ی مانورهای ژئوپلیتیک قدرت‌های…

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در دو دهه‌ی اخیر به یکی از…

گلهای خشم کلان شهرهای بورژوایی

Baudelaire, Charles (1821-1867) آرام بختیاری شعر نو بودلر میان: نیما، هدایت، و…

                                            واقعیت چیست

واقعیت با نظریات مختلف و دید گاه ها ی متنوع…

هزیان تب آلود!

شدت تب تروریسم که بیش از نیم قرن استبلشمنت پاکستان…

 افغانستان قربانی سیاست‌های امنیتی منطقه‌ای است، نه متهم دائمی

نور محمد غفوری در سوسیال میدیا خواندم که وزارت دفاع طالبان…

وحدت نیروهای ملی دموکراتیک ومترقی

وحدت بمثابه واقعیت انکار ناپذیری ضرورت تاریخی در برابر استعمار…

عدالت اجتماعی

نوشتهء نذیر ظفر‎عدالت روزی پیـــــدا میشه آخر‎سفاکان ترد و رســـوا…

خودتحقیری و خودتخریبی؛ تبیین فلسفی مفهومی

۱. خودتحقیری (Self-Denigration) در معنای فلسفی، خودتحقیری حالتی است که در…

سرمایه‌داری لیبرال و واکنش سوسیال‌دموکراسی

نور محمد غفوری تقابل، اصلاح یا همزیستی انتقادی؟ مقدمه سرمایه‌داری لیبرال به‌عنوان نظام…

             تشدید تنش تهران و واشنگتن؛ پس‌لرزه‌های منطقه‌ای آن

نویسنده: مهرالدین مشید سرنوشت دیکتاتوری‌های دینی؛ آزمون بقا برای اخوندیسم و…

دربارۀ «اصولنامۀ جزایی محاکم» اداره طالبان

اعلامیۀ انجمن سراسری حقوق؜دانان افغانستان بنام خداوند حق و عدالت انجمن سراسری…

هر که را مشکلی است!

امین الله مفکر امینی          2026-30-01 ! هر که را مشکلی باشد ناچار…

آ.و. لوناچارسکی

برگردان. رحیم کاکایی و.گ. بلینسکی پیشگفتار مترجم درباره ویساریون بلینسکی نویسنده، منتقد…

برهنه گویی و عریان سالاری؛ سیاستِ بی‌پرده و حاکمیتِ بی‌نقاب

نویسنده: مهرالدین مشید تحلیلی از زوال مشروعیت و فروپاشی پوشش های…

«
»

نصایح  پدر!

برهان الدین « سعیدی »

۱ــ باور، ایمان و اطاعت؛ آدمی  را به تقوا، پرهیزگاری و رستگاری میرساند! 

الله « جلّ جلاله »  با علم و حکمت خویش آدمی را با فطرت آفرید؛  به  او نیروی تفکر،  جنبه عقلی، روحی  و نعمات  داد  و کتاب خود را  نازل کرد  تا  به اساس رهنمایی  آن، هدایت کسبی  حاصل کرده و به کمال، تقوا، پرهیزگاری و رستگاری برسد.

آی عزیزانم:

ــ  لباس تقوا و پرهیزگاری؛ بهترین  لباس است که باعث کسب محبت و رحمت الهی  میشود! بناَ ؛ با عشق، محبت و اخلاص؛ لباس تقوا به تن کنید و فقط  رب العالمین  را به خضوع  و خشوع عبادت و سجده کرده و مستقیم از آن ذات مقدس کمک و یاری بخواهید. 

زیرا؛ پروردگارعالم  که در« ذات، صفات و افعال »  خود ازلی ، خالق، عزیز، مهربان، رحمن الرحیم و ابدی میباشد، به بنده  خود نزدیکتر ازهمه است و هر دعا  و درخواست او را اجابت میکند. 

ــ در قران مجید؛ تعقّل، تفکّر و تدبّر کنید و مطابق رهنمائی به آن، عمل احسن نمائید. 

ــ به  پدر و مادر احسان و نیکی کنید ؛ رضایت  خاطر آنها  را توام  با  « احترام،  اطاعت،  خدمت  و خشنودی » در وقت حیات ایشان، مخلصانه حاصل نمائید  و حتی  به آنها « أُفٍّ »  نگوئید. 

ــ احسان و نیکی به آقارب، یتیمان ومستمندان را پیشه کنید؛ ازنعمات الهی انفاق نمائید وزکات دهید.

ــ با اخلاص اعمال صالح و خیرخواه انجام دهید ، تا  کارنامه اعمال نیک شما، صدقه جاریه شود.

۲ــ  فضایل اخلاقی، عمل صالح ، صبر و شکیبایی؛ باعث تکامل و خیرآدمی میشود!        

آی عزیزانم:                                                                                                     

ــ  انسان  در زیان است !  ولی  بدون  کسانی  که اعمال  صالح  انجام  میدهند  و همديگر را  به  حق سفارش و به شكيبايى  توصيه  مینمایند.  بناً؛ اهل انسانیت ، اهل  فضایل  اخلاقی ،  اهل ایمان  و اهل نماز و عبادت و اهل عمل  صالح  باشید ؛  مهربانی ، اخلاص،  صداقت ، امانت داری  و عدالت  را با نیت پاک پیشه کنید  تا  از خسران و زیان رهائی  و نجات پيدا کنید.                                           ــ  در برابر تقدیرات و حکمت الهی  باید  صبور،  شکیبا  و راضی باشید  و همیشه از نعمات  آن ذات مقدس  شکر، سپاسگزاری  و انفاق  نمائید .  زیرا؛  الله تعالی  صابرین و شاکرین  را دوست  دارد  و برای شان در دنیا و آخرت نیکی ، اجر و پاداش عطا مینماید.  

۳ــ غرور، خود خواهی ، شرارت و تشدد ؛ خاصه مستکبرین و منافقین است!

لجاجت، تمرد، سرکشی ، غرور،  خود خواهی ، حسادت ، کدورت، منت گزاری ، فریب دادن ، مسخره کردن، شرارت،  تشدد ، فسق و فساد، ظلم  و ستم ؛ خبیث ترین صفات انسانی  و خاصه مستکبرین و منافقین است که شخصیت انسان را در خانه، خانواده  و اجتماع  خوار، ذلیل و منفور میسازد. 

آی عزیزانم:  

از شر، شر و از خیر، خیر حاصل میشود!

بناً با صداقت خیر را پیشه کنید و از صفات خبیثه و حتی از وسوسه های آن به  ذات الهی پناه ببرید. زیرا؛  خداوند تعالی  به هیچ صورت انسان « متکبر، فخر فروش، منافق ، ظالم و فاسق » را دوست ندارد، بلکه آنها هیزم آتش جهنم هستند.

 ۴ ــ گمان بد، گناه است و غیبت کردن بمثابه خوردن گوشت برادر مرده میباشد!       

سوء ظنّ، گمان بد، غیبت کردن، پشت سرگویی، بد گویی ، مسخره کردن ،  دروغ گفتن ، تهمت زدن و بدنام  ساختن  شخصیت  دیگران؛  از جمله اعمال «  رذایل اخلاقی،  عملکرد غیرانسانی  و صفات روانی بد » میباشد. 

بناً؛ آی عزیزانم: 

از این صفات ر‌ذیله  اجتناب نماید . زیرا؛ این عادات اعمال شیطانی است و شرایط  «  درد ، أه، ناله، فتنه، غم ، تشدد،  ظلم،  ستم، خشونت  و تباهی »  را در خانه، خانواده  و اجتماع  مساعد میسازد.

۵ــ زندگی  با تفکر سالم و هدفمند؛ باعث « آرامش ، خوشبختی  و سعادت » میشود! 

زندگی دنیا ابدی نیست، بلکه کوتاه  و فنا شدنی است!  ولی؛  با آن هم آرزوها و خواهشات انسان، نه حد دارد و نه هم  مرز و نه هم کسی از آن قانع میشود. 

آی عزیزانم:

ــ  زندگی دنیا ؛ در حقیقت « میدان آزمایش، میدان امتحان ، افزایش مال و منال ، سرگرمی، آرایش ، فخر فروشی و … » است. اگر رهبری سالم  نشود، آدمی را ازمسیرزندگی انسانی، منحرف میسازد.  

ــ انسان عاطل و باطل نباشید  و به دیگران اتکا و تکیه نکنید!  بلکه با توان  و نیروی  خود ؛  توام  با نیت پاک، صداقت و اعمال صالح  برای زندگی  هدفمند  زحمت بکشید تا به خوشبختی  برسید. 

ــ در زندگی نباید  افراط  و یا  تفریط  کرد ؛ بلکه تعادل و اسراف ، عمل و روش عاقلانه است.  

ــ از مزایای زندگی  حظ  و لذت ببرید !  خاصتاً  شکرگزاری، انفاق کردن  و خدمت خیرخواهانه برای بشریت؛ انسان را به آرامش و سعادت میرساند.  

   ۶ــ  با اخلاص وعمل خیر؛ روابط  فامیلی و اجتماعی را مستحکم کنید!  

احترام متقابل ، مراعات  ضوابط  حد  و مرز و عدم  مداخله در امورات  شخصی دیگران؛ کلید  و راز موفقیت برای تحکیم روابط  فامیلی  و اجتماعی است. 

آی عزیزانم:

ــ  هیچوقت دربرابر افراد و اشخاص  حسود نباشید؛ در زندگی شخصی  کسی  مداخله  نکنید  و نه هم به  کسی اجازه دهید تا  در زندگی و روابط  شخصی  شما  مداخله کنند. 

ــ  با محبت، مهربانی ، اخلاص ،  صداقت،  امانت داری ، فداکاری، گذشت وعمل خیر؛  روابط  خونی  و فامیلی  را سخت احترام  بگزارید  و آن را مستحکم  و پایدار حفظ  کنید.

ــ  در انتخاب  دوست، رفیق  و تحکیم  روابط  اجتماعی ، سخت  بکوشید.  ولی؛  ضرورت مبرم است تا « ضوابط  و حد و مرز »  را  کاملاَ  مدنظر گرفته و آن را سخت مراعات نمائید.

۷ــ  مادر و پدر؛ آینه یی  شخصیت سازی، اولاد خود هستند! 

اولین مکتب « خانه »  و اولین معلم «  مادر و پدر »  است  که  در پرورش  و شخصیت سازی اولاد «  دختر و پسر » که هر دو رحمت و نعمت الهی است ؛ رول عمده  و اساسی  را دارند. 

خاصتاً  زحمات  شبانه روزی مادر؛ در قسمت  تغذیه ، پرورش،  تربیت و تعلیم سالم  اولاد  نسبت  به پدر با اهمیت و با ارزش  است که باعث بلند رفتن اعتماد  به نفس و کامیابی  او در اجتماع  میگردد. بدین اساس در رابط  به اهمیت مقام و منزلت مادر؛ روایت است که: « جنت زیر پای مادران است ».    

آی عزیزانم:

برای اولاد  خود نام « نیکو و شایسته » انتخاب  کنید؛  در پرورش  سالم،  محیط  با امن ، بلند بردن اعتماد به نفس، تعلیم و تربیه و رشد استعداد اولاد خویش ، بدون  « تفاوت جنسیت »  و بدون روش «  حقارت و خشونت » ، بلکه توام  با «  اگاهی،  مهربانی  و امکانات » سعی و تلاش نمائید.  

همچنان « اطفال و جوانان را باید به شنیدن عادت ساخت و بعد از شنیدن؛ آنها را باید به دقت متوجه نمود که چه باید کرد !».  البته این روش باعث آن  میشود تا  اولاد  احساس مسوولیت  وجدانی کرده و برای خیر، تکامل  و ترقی  خود ؛ بشریت و اجتماع ، خدمات ارزشمند و برازنده  را انجام دهند.

آی عزیزانم:

ما  در این  دنیا  برای وصل  کردن آمدیم ،  نه  برای  فصل  کردن!  زیرا ؛  خلقت عالم  برای  تصرف « مسخر »  انسان است  تا  او از این  نعمات و امکانات الهی استفاده  جایز کرده  و با  «  نماز، عمل صالح  و  تقرب به  الله تعالی »  به کمال ، تقوا ، پرهیزگاران و خیر و برکت برسد.  زیرا؛ الهی متقین و پرهیزگاران را دوست  دارد  و آنها را مورد  فضل و رحمت، خویش قرار میدهد.  

بناً؛ آی عزیزانم!

ــ  عمر کوتاه ،  مرگ حق  و هر نفسی  طعم  مرگ  را تجربه  میکند  وفانی  میشود ! پس؛  توکل  به رب العالمین داشته باشید  و او را با عشق، محبت، اخلاص و نیت پاک سجده بنده گی کنید.

ــ برای کمال انسانی و سعادت خود و سعادت بشریت جد و جهد دوامدار کنید.

ــ  هیچ  وقت از رحمت حق  ناامید  نشوید؛  بلکه او مهربان و بخشاینده همه گناهان است.

ــ  در هر نماز؛ هم  برای  خود ، هم  برای مادر و پدر و هم  برای اولاد  خود  دعای خیر ، مغفرت  و بخشش  کنید ،  تا الله متعال به  لطف  و مرحمت  خود همه گناهان  ما  را  مورد  عفو قرار داده  و با گرفتن اعمال نامه به  دست راست، در جمله « اصحاب میمنه »  قرار بدهد.

***

امین یا رب العالمین

برهان الدین « سعیدی»

ماخذ و منابع: 

ــ  سوره ۲: البقرة ، ایات مبارکه « ۲ تا ۵ »: در مورد نزول  کتاب الله ، عبادت و به تقوا و رستگاری رسیدن.

ــ سوره ۷: الأعراف ، ایه مبارکه «۲۶ » : لباس « تقوا و پرهیزگاری » بهترین لباس است.

ــ سوره ۲: البقرة ، ایه مبارکه « ۱۸۶ »: پروردگار به بنده نزدیک است و دعا را اجابت میکند. 

ــ  سوره ۵۱: الذاريات ، ایه مبارکه «۵۶ » : خلقت جن وانس برای پرستش و عبادت الله تعالی.

ــ سوره ۲: البقرة ، ایه مبارکه « ۸۳ »: در مورد پرستش خدا، احسان به پدر، مادر، آقارب، یتیمان، مستمندان…

ــ سوره ۲: البقرة ، ایه مبارکه « ۱۸۰ و ۲۱۵ » : در مورد احسان، نیکی، انفاق و وصیت مال به والدین.

ــ سوره ۱۷: الإسراء ، ایه مبارکه « ۲۳ »: به والدین احسان کنید و حتی برای آنها اوف نگوید.

ــ  سوره ۳: آل عمران ، ایه مبارکه « ۱۴۶ »: رب العالمین صابرین را دوست دارد.

ــ سوره ۳۱:لقمان،ایه مبارکه « ۱۳ــ ۱۹»: نصایح لقمان به فرزندش « شكرگزاری، انجام عبادات،کارشایسته و…». 

ــ سوره ۳۹: الزمر ، ایه  مبارکه « ۱۰ » : الهی  برای صابرین اجر بی حساب میدهد. 

ــ سوره ۱۰۳: العصر، ایات مبارکه « ۱ تا ۳»: انسان در زیان است؛ ولی بدون کسانی که کارهای شايسته میکنند…

ــ سوره ۴: النساء، ایه مبارکه «۳۶ »: … الهی متكبر و فخرفروش را  دوست ندارد.

ــ سوره ۴۶: الأحقاف ، ایه مبارکه « ۱۵ » : در مورد « احسان به پدر و مادر، زحمات مادر درتربیه اولاد و … »

ــ سوره ۴۹: الحجرات، ایه مبارکه « ۱۲»: گمان بد، گناه وغیبت کردن به مثابه خوردن گوشت برادر مرده میباشد.

ــ سوره ۲۱: الأنبياء ، ایه مبارکه « ۳۵ » : هر نفسى چشنده مرگ است …

ــ سوره ۵۷: الحدید، ایه مبارکه «  ۲۰ » : زندگی دنیا  در حقیقت بازی، سرگرمی و …

ــ سوره ۵۵: الرحمن، ایات مبارکه « ۲۶،۲۷ » : درمورد فنا شدن زمین و باقی بودن رب العالمین.

ــ سوره ۳۱: لقمان ایه مبارکه « ۲۰»: در مورد تصرف « مسخر » اسمانها و زمین و نعمات الهی برای انسانها… 

ــ سوره ۱۷: الإسراء ، ایه مبارکه « ۷۱ » : در مورد نامه اعمال به دست راست و کسب پاداش.

ــ سوره ۳۹: الزمر، ایه مبارکه « ۵۳»: از رحمت الهی ناامید نشوید؛ الهی مهربان و بخشاینده همه گناهان است.

ــ سوره ۵۶: الواقعه ، ایات مبارکه « ۷ تا ۱۱ »: در مورد اصحاب « میمنه ، مشمه و سابقون».

ــ تفسیراحمد: مؤلف: استاد امین الدین « سعیدی ـ سعید افغانی». 

ــ نصایح واندرزهای: شیخ عبدالله « انصاری» ، مولانا « بلخی »  و مولانا محمد سعید « سعید افغانی ».