تجربه میدان در غرب افغانستان — از ادرسکن تا شیندند

Wahidullah Noorzai | Former Senior ANCOP/ANP Officer, Military & Security…

روایت اسدالله کشتمند از جنگ افغانستان؛ مجاهدین، شوروی و قدرت‌های…

https://www.youtube.com/watch?v=DGsTJnpdYQk مروز، ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۶، بار دیگر در خدمت رفیق عزیزم،…

غنچه‌های پژمرده

گزیده‌ی اشعار اسعد لُرزاده برگردان به فارسی: زانا کوردستانی شاعر و نویسنده‌ی کُرد…

شعرهایی از روناک آلتون

بانو "روناک توفیق محمد"  (به کُردی: ڕووناک تۆفیق محمد)، متخلص به…

زندگی بدون محدودیت یا مرگ ...!

مرگ برخلاف دید صوری٬ چون نیستی تام باور موجه نیست.…

طالبان؛ از سرکوب مخالفان تا مهندسی حذف هویت‌ها

نویسنده: مهرالدین مشید بازگشت طالبان به قدرت در ۱۵ اگست ۲۰۲۱…

فراتر از فروپاشی؛ چگونه ملت‌ها پیش از شکست نظامی، شکست…

Wahidullah Noorzai Former Senior ANCOP/ANP Officer | Field Strategist | Military…

انسان و نیروهای سازندهٔ تمدن( بخش اول)

«انسان معمار روشنایی در دل تاریکیِ جهان» تهیه و تدوین :…

 دشمنی با فارسی؛ بازتاب سیاست زبانی برتری‌جویانه طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید فارسی‌ستیزی؛ چهره پنهان سیاست زبانی طالبان برای بررسی  دقیق…

نسل‌کشی هزاره‌ها یک پروژه چندوجهی بود که ریشه در سیاست‌های…

افغانستان سرزمینی نیست مانند روسیه و یا هند که بزرگ‌تر…

اگزیستنسیالیسم؛ آزادیاست، یا ترس و مرگ؟

Existenzphilosophie. آرام بختیاری فلسفه وجودی انسان؛ آزادی بورژوایی، یا رهایی جامعه؟ آیا انحلال…

۱۱ سپتامبر جهان را تغییر داد؛ زندگی من را نیز…

از صبحی که آمریکا را تغییر داد تا میدان‌های افغانستان؛…

د سیاسي فعالیت لپاره د ایډیا او رهبر جوړول

نور محمد غفوری (هیله من یم چې دا لیکنه د سیاست…

پروفیسور استاد نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد نصیب الله سیماب سره چې د…

کتاب راز هستی

رسول پویان به زندانی که دل دربند آن زنجیر و برپا…

 اسلام سیاسی؛ از اصلاح دینی تا ایدئولوژی قدرت

 نویسنده: مهرالدین مشید اسلام سیاسی یکی از مهم‌ترین پدیده‌های فکری و…

روزهای آخر امین؛ روایت ناگفته از ورود شوروی و تغییر…

https://www.youtube.com/watch?v=K0xOd1gPFV0 تاریخ معاصر افغانستان؛ روزهای آخر حکومت حفیظ‌الله امین. روزهایی که…

وقتی عقل به راز و نیاز رسید

Wahidullah Noorzai — Former Senior ANP/ANCOP Officer | Field Strategist…

شورا در اسلام!

مقدمه  شورا ومشاوره واژه عربی است به معنی ابراز رای ،…

آئوزوف نویسنده‌ی شوروی و قزاقستان

برگردان. رحیم کاکایی نویسنده . روسلان سمیاشکین  ،فرزانه‌ای از شرق و…

«
»

که شرم پيژنې؛ نور وشرمېږه ..!

که څه هم د تاريخ په اوږدو کې پاکستان د افغان دولت د سیاست په سر کې ځای درلودلی او ورته بیلابیل یو طرفه امتیازات ورکړ شوي دي خو پاکستان د دوست او ګاونډي په څېره کې هغه دښمن ثابت شوی چې تر ننه یې افغان دولت او ولس له شره په امان کې نه دی. تل يي افغانستان په ورانۍ، بربادۍ، جنګ، ورور وژنې، بې اتفاقۍ، بې تعلیمۍ او دلته د جګړې د اور په تود ساتلو کې خپل ګټې ترلاسه کړي دي. دغه هيواد تل د افغانستان په بربادۍ کې خپله بريا لټولې ده. همدا سبب دی چې د هر افغان؛ چې په هيواد، خاوره او افغانيت مين وي؛ د پاکستان له نومه کرکه کوي او پر وړاندې يې سخت دريځ لري. همدا دليل دی چې په ټوله کې په افغانستان کې د پاکستان ضد مفکوره ورځ تر بلې پياوړې کيږي او پاکستان د عامه ډيپلوماسۍ په ډګر کې ماتې خوري.

د نړۍ پرمختللي هيوادونه تل هڅه کوي چې د خپل ګاونډي هيواد سره ښې ډيپلوماټيکې او راشه درشه ولري، په ځانګړي توګه تل هڅه کوي چې په ګاونډي هيواد کې د عامه ډيپلوماسۍ ډګر وګټي او د ولس زړونه خپل کړي. ښه بيلګه يي د هندوستان هيواد يادولی شو. په داسې حال کې چې هند د افغانستان سره هيڅ سرحد نه لري او د افغانستان لېرې دوست هيواد دی خو بيا يي هم له افغانستان سره د يو ښه ګاونډي په شان تاريخي اړيکې درلودلې دي.

اوس تازه ترسره شوې سروې ښيي چې پاکستان په افغانستان کې د داعش تروريستي ډلې په نسبت هم کم او هندوستان تر ټولو زيات محبوبيت لري. د امريکا د خپرنيز مديره بورډ (BBG  ) او(ګلوپ) څېړنيز بنسټ نظر پوښتنه څرګندوي چې د افغانستان اتيا سلنه خلک هند د پاکستان په پرتله د افغانستان لپاره غوره بولي. په نظر پوښتنه کې راغلي چې هند د ٦٢ ګډونوالو په لرلو سره د ډېرو مطلوبو هېوادونو په اړه مثبت نظر ورکولو سره په لومړي رديف او پاکستان په تر ټولو ښکته درجه کې راغلى دى. د پاکستان ٣.٧ سلنه پوښتل شوو پاکستان د افغانستان لپاره يو مطلوب هېواد بللى دى. په ياده څېړنه کې د پاکستان لپاره تر ټولو بد او د شرم ټکی دا دی چې افغانانو له پاکستانه وروسته د داعش او طالبانو ډلې په ترتيب سره د افغانستان لپاره تر ټولو بد سازمانونه بللي، داعش ډلې ته شاوخوا ٥.٨ سلنه مثبت نظرونه ورکړل شوي چې له دې اړخه داعش له پاکستان غوره بلل شوى دى.

که د کابل ــ اسلام آباد او د کابل ــ ډهلي د اړيکو تاريخ ته وکتل شي؛ پاکستان تل د يو نيږدې دوست په څېره کې بدترينه دښمن او هندوستان ليرې دوست ثابت شوی دی. پاکستان د افغانستان اړوند په عامه ډيپلوماسۍ کې تر اوسه په دې نه دی توانيدلی چې افغان ولس خپل کړي او زړونه يي ترلاسه کړي. يوازې د حکومت په دننه کې څو ګوډاګيان لاسپوڅي لري چې د پاکستان په دالو پړسيدلي او آی ايس آی ته وفاداره دي، چې په ولس کې د پام وړ سياسي نفوذ او محبوبيت نه لري او ډیر ژر دی چې رسوا به شي. خو هند بيا د پاکستان پر خلاف د هر افغان په زړه کې ځانګړی ځای پیدا کړی او د عامه ډيپلوماسۍ ډګر يي ګټلی دی.

دا سمه ده چې هيڅ هيواد له بل هر هيواد سره د خدای لپاره اړيکې نه پالي بلکې تر شاه يي حتماً هدف لري خو د پاکستان په نسبت د افغانستان لپاره د هندوستان اړيکې ګټورې، مرستې يي اغيزمنې او سياست يي ثابت ساتلی دی. هندوستان مو سوري زړونه راجوړ کړي دي خو په مقابل کې يي پاکستان د افغانانو وينې تويي کړې دي، هندوستان مو د پوځ د پياوړي کولو لپاره پوځي تجهيزات راکړي خو پاکستان چور کړي دي، هندوستان مو سړکونه، ښوونځي او پلچکونه جوړ کړي دي خو پاکستان مو د باروتو او بمونو په وسيله جوړ شوي تاسيسات نړولي او ویجاړ کړي دي، هندوستان مو د پارلمان ودانۍ جوړه کړې ده خو پاکستان مو په پارلمان کې د ناستو استازو د وژلو لپاره ځانمرګي راليږلي دي او په ټوله کې ويلای شو چې هند د افغانستان په اقتصادي پیاوړتیا کې خپلې او د افغان ولس ګټې پاللې خو پاکستان بیا د افغانستان په ورانۍ، بربادۍ، جنګ، ورور وژنې، بې اتفاقۍ، بې تعلیمۍ او دلته د جګړې د اور په تود ساتلو کې خپل ګټې ترلاسه کړي دي. نو تاسې په خپله قضاوت وکړئ، پاکستان به څنګه د افغانانو په منځ کې محبوبيت پيدا او د عامه ډيپلوماسۍ ډګر وګټي؟

يو ځل بيا په پاکستاني چارواکو غږ کوو که چيري د شرم په نوم کوم څه پيژنئ او شرم لرئ نو په ګريوان کې سرونه ښکته کړئ او په افغانستان کې له لاسوهنو او دوه مخيزه سياست څخه لاس په سر شئ. ګنې په افغانستان کې د پاکستان ضد مفکورې د لا پياوړتيا په صورت کې د نړۍ له نقشې څخه د پاکستان په نوم د هيواد ورکولو ته تيار اوسئ.

لیکنه : خوشحال آصفي