روزی که عده ای فکر می کردند می توانند ظرف چند روز خود را به مسجد اموی سوریه برسانند، امروز سخن از تغییر معادلات بحران سوریه به ضرر خودشان می گویند و شاهد هستیم گروه های تروریستی قلب حامیانشان را هدف قرار دادند.

شکست سیاست های اوباما در منطقه غرب آسیا و در قبال مسئله سوریه موضوع مقاله نویسنده موسسه هوور آمریکا است. موسسه هوور یک انیستیتوی مطالعاتی در حوزه جنگ و مطالعات صلح است. از اعضای برجسته این موسسه می توان کاندولیزا رایس، جرج شولتز، نیوت کینگریچ، توماس ساول، پیت ویلسون و ده ها ژنرال و فرمانده نظامی ارتش آمریکا را نام برد. به اقرار این موسسه سیاست های آمریکا به ریاست جمهوری اوباما در مسئله سوریه با شکست مواجه شد.

بنا به گزارشی از وردپست، سیاست های اوباما در قبال مسأله سوریه چیزی جز یک شکست فاحش نبوده است. این یادداشت که به قلم لارنس. تسچ نویسنده، پژوهشگر و عضو ارشد موسسه هوور نوشته شده، معتقد است که اوباما با انتقاد شدید از رهیافت بوش، تنها رهیافت جایگزین را “صبر استراتژیک” می داند که می توان آن را به عنوان فرار از مشکلات تعبیر نمود.

سوریه برای اوباما تبدیل به مشکلی غیر قابل حل شده است. در سال ۲۰۰۹ در قاهره وی قول داد که دور جدیدی از برنامه صلح و درک مشترک را میان آمریکا و جهان اسلام به اجرا گذارد. پنج سال بعد، “خلافت” توسط جنبش متعصب و خونخوار به نام داعش اعلام موجودیت کرد که نه تنها قسمت های زیادی از عراق و سوریه را تحت کنترل خود در آورد بلکه حتی در خود آمریکا نیز پیروانی یافت. هم اکنون متحدان اروپایی آمریکا با میلیون ها نفر پناهنده دچار سردرگمی شده اند و روسیه بار دیگر به قدرت نمایی در خاورمیانه پرداخته است.

نویسنده سپس با تقسیم بندی استراتژی های گوناگون اوباما در قبال سوریه از بدو امر آشکار می سازد که رهیافت وی به شکست انجامیده است. استراتژی که نویسنده آن را استراتژی دولت امریکا در قبال مسأله سوریه می داند و در هشت مرحله تقسیم می کند:

۱. آگوست ۲۰۱۱: اوباما از بشار اسد خواست تا “کناره گیری” کند. که وی این کار را نکرد.

۲. فوریه ۲۰۱۲: اوباما متوسل به شورای امنیت سازمان ملل برای تغییر رژیم سوریه از دیکتاتوری به دموکراسی شد که با وتوی چین و روسیه مواجه شد. میانجی گری شورای امنیت برای آتش بس نیز به شکست انجامید. دومین طرح آمریکا در سازمان ملل در ماه جولای نیز رد شد.

۳. ژوئن ۲۰۱۲: تحت فشار نمایندگان جمهوری خواه برای مسلح کردن ارتش آزاد سوریه، اوباما نیز مجبور به رد این طرح شد. وزیر دفاع معتقد بود که مسلح کردن ارتش آزاد سوریه منجر به جنگ داخلی مصیبت باری خواهد شد. اما پس از آن دیدیم که در هر صورت چنین اتفاقی رخ داد. هر چند نویسنده به این موضوع نمی پردازد که بارها سرویس اطلاعاتی آمریکا تسلیحات مورد نیاز گروه های مسلح تروریستی فعال در سوریه را تامین نمود و حتی بخشی از عملیات میدانی سرنگونی دولت مردمی سوریه را برعهده داشت.

۴. تابستان ۲۰۱۲: وزیر امور خارجه هیلاری کلینتون، مدیر سازمان سیا دیوید پترائوس و رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا مارتین دمپسی همگی به اوباما برای مسلح کردن گروه های شورشی مورد تایید فشار آوردند. اوباما مقاومت کرد، اما نهایتا پذیرفت که سازمان سیا ۱۰.۰۰۰ نفر جنگجوی شورشی را تحت تعلیم قرار دهد. که نهایتا مشخص شد این طرح نیز بی فایده بوده است.

۵. جولای ۲۰۱۲ تا آگوست ۲۰۱۳ تلاش برای اقدامات جدی تر: کاخ سفید اعلام نمود که اگر بشار اسد از سلاح های شیمیایی استفاده کند از خط قرمز عبور کرده است. در هر صورت سلاح های شیمیایی به کار رفت و کاخ سفید تایید نمود که نیروهای اسد مسئول این کار بوده اند.

۶. سپتامبر ۲۰۱۳: اوباما اعلام کرد که به دنبال تصویب کنگره برای اقدام نظامی است. روسیه اسد را متقاعد کرد تا برای تشویق مخالفان کنگره از سلاح های شیمیایی استفاده نکند. پس از آن اوباما در خطاب به ملت خویش اظهار نمود که آمریکا دیگر” پلیس جهانی” نیست.

۷. آگوست ۲۰۱۴: به قتل رسیدن جیمز فولی و دیگر گروگان های غربی توسط نیروهای داعش که منجر به ائتلاف ضد داعش توسط آمریکا و شروع حملات هوایی در سوریه گردید. این سیاست نیز شکست خورد آن هم پس از یک سال که در آن ۷.۳۰۰ حمله انجام شد. داعش کنترل شرق سوریه را نیز به دست گرفت. نویسنده اینجا اشاره نمی کند این هفت هزار حمله نظامی به کدام اهداف اصابت کرد و آیا اساس ریختن بمب در بیابان و عدم هدف قرار دادن کاروان های تسلیحات اهدایی خودشان جزوی از ماموریت های هواپیماها بود یا خیر؟ البته نویسنده اقرار می کند که با این تعداد حملات نیز آمریکایی ها شکست خوردند و داعش در سوریه قدرت بیشتری یافت. اساسا آمریکا نمی خواست داعش در سوریه قدرت را از دست بدهد تا گروهی دیگر جایگزینش شود. گروهی همچون القاعده که در منطقه القنیطره با همکاری اسرائیل در حمله به اهداف ارتش سوریه توانست در برهه ای از زمان موفق باشد. هرچند این موفقیت، موقتی بود.

۸. سپتامبر ۲۰۱۵: با رد طرح اقدم مشترک توسط اوباما، پوتین ابتکار عمل را بدست گرفت. در پاسخ به درخواست سوریه، پوتین نه تنها جت های جنگنده بلکه نیروهای زمینی خود را به لاذقیه و کشتی های جنگی خود را به دریای خزر فرستاد. روسیه حملات هوایی و موشکی بر ضد مخالفان اسد را آغاز کرد.

نویسنده در پایان متذکر می شود که مسأله سوریه به هیچ وجه ساده نیست. اگر چه پوتین هم پیروزمند ماجرا نخواهد بود. اما کسی نمی توند بگوید که رهیافت اوباما موفقیت آمیز بوده است. وی می نویسد: من خود منتقد سرسخت بوش در حمله و اشغال عراق بودم. با این حال باید اعتراف کرد که اوباما توانایی کافی در مواجه با مسائل سوریه را نداشته است. تعداد کل افراد کشته شده در اثر حمله آمریکا به عراق ۲۲۴ هزار نفر بود که از میان آن ها ۱۴۴ هزار نفر غیر نظامی بودند اما حداقل در عراق ما صدام را کنار گذاشتیم. اما اسد همچنان زنده است و به کشتار در دمشق ادامه می دهد. هرچند نویسنده در ادامه بیان نمی کند چه چیزی موجب شد گروه های تروریستی در عراق فعال شوند و چرا موصل به راحتی توسط تروریست ها اشغال شد.
منبع: هافینگتون پست ـ مترجم : رزمجو