پس از پنج سال؛ آغاز شمارش معکوس برای پایان یک…

نویسنده: مهرالدین مشید پنج سال پس از بازگشت طالبان به قدرت،…

جوهر عشق

رسول پویان دلی از جـوهـر عشق آفریدند سری در پیکـر عشق آفریدند سفر…

۱۵ اگستروزی که نه‌تنها جمهوریت؛ بلکه رویاهای یک ملت فرو…

نویسنده: مهرالدین مشید ۱۵ اگست ۲۰۲۱ را نباید صرف به‌عنوان روز…

آیازبان پارسی گویشی مردم کابل و تهران  ویا گویش هزارگی …

نوشته: دکتر حمیدالله مفید در این پسین روز ها برخی ماجراجویان…

آسیب شناسی  استقلال افغانستان آن در بعد های سیاسی، اقتصادی،…

نوشته از بصیر دهزاد   روابط بین المللی و تکنالوژی معاصر…

کمدی الاهی یا کمدی انسانی؟ بالزاک و دانته

Balzak, Honore de (1799- 1850) آرام بختیاری بلبشو و شهر فرنگ جامعه…

         پنجساله گی چیره گی تاریکی درافغانستان       

    نوشته ی :اسماعیل فروغی                                                            پنجسال ازفاجعه ی تسلیم دادن…

میرزا تورسون‌زاده شاعر صلح و دوستی تاجیکستان

 برگردان. رحیم کاکایی زویا عثمانووا میهن‌دوستی پرشور که هرگز چیزی را بر…

 افغانستان ؛ در چنبره افراطیت دینی و تندروی قومی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در طول تاریخ معاصر خود، به‌ویژه در…

از دیدگاه علم سیاست !

تلاش و سعی چه به شکل مسلحانه باشد یا غیر…

افغانستان در بن‌بست؛ راه‌های برون‌رفت و چشم‌انداز آیند

نویسنده: مهرالدین مشید فردای افغانستان و چگونگی عبور از وضعیت موجود در…

فرانس مهرینگ؛ تئوریسین ژورنالیست، ژورنالیست صاحبنظر

France Mehring (1846- 1919 ) آرام بختیاری مهرینگ؛ کوشش در راه روشنگری…

افغانستان در آستانه یکخطر وبحران جدید ( تداوم بحران نیم قرنه) 

نوشته از بصیر دهزاد  آغاز جنگ ها و حملات پراگنده گروه…

قرائت های تاریخی و فراتاریخی دینی؛ از بن بست تا…

نویسنده: مهرالدین مشید در دو سده اخیر، یکی از مهم‌ترین رویکردها…

تضاد دین و حقیقت...!

توهم خدای دین، حقیقتِ بشر را در آزادی او به…

نقدواره پژوهشیِ بر  مفاهیم جمهوری و جمهوریت 

1میرعبدالواحد سادات     از منظر  حقوق اساسی و علوم سیاسی  در راستای :  …

روح و نَفْس چیست؟

برهان الدین « سعیدی»  بادِ نفس مر سینه را ز اندوه…

طبع  شکسته

نوشته نذیر ظفر  2/8/26 ورجینیا  كوچهِ ما پر از گلِ است ،…

تحولات بدخشان؛ نشانه‌های سقوط یا پایان مأموریت طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید جرقه‌ای که آتش مقاومت را در سراسر افغانستان…

بردی کربابایف

برگردان . رحیم کاکایی روسلان سمیاشکین نویسنده براستی مردمی و یکی از  بنیان…

«
»

عمران خان د کاليو سره په سترګو ننوځي

وروسته له دې چې د افغانستان سولې لپاره د امریکا د بهرنيو چارو وزارت ځانګړی استازی په اسلام آباد کې له پاکستانيو چارواکو سره د افغانستان د سولې په اړه وکتل؛ د پاکستان صدراعظم عمران خان ويلي چې هېواد کې یې د طالبانو پټنځایونه نشته او له امریکا غواړي چې پاکستان د کرایي ټوپک په څېر ونه کاروي. یعنې امريکا دې پاکستان د پیسو بدل کې د بل لپاره (افغانستان لپاره) نه جنګوي. دا په داسې حال کې ده چې د اکسفورډ پوهنتون په مرسته د برېتانیا یوه څېړنه ښيي چې د نړۍ د ترهګرو تر ټولو ډېر مرکزونه په پاکستان کې دي. راپور وايي طالبان، القاعده شبکه، لشکر طیبه، لشکر جنګوي او نور ترهګر هغه ډلې دي چې په پاکستان کې یې سر را اوچت کړی دی او لا هم په دغه هېواد کې مرکزونه لري.

عمران خان ولې رڼو سترګو کې شګې اچوي؟

په داسې حال کې چې د افغانستان په ګډون د نړۍ ډيری هيوادونه نور د پاکستان په اصلي څېره پوه شوي او ورته په ډاګه شوې چې د نړۍ د ترهګرو تر ټولو ډېر مرکزونه په پاکستان کې دي؛ لا هم عمران خان د نړيوالو په سترګو کې شګې اچوي او د خپل هيواد د استخباراتي ملايانو د ږيرو لاندې ترهګر چڼي پټوي. اوس لويه پوښتنه هم همدا ده چې ټوله نړۍ په دې قانع ده چې پاکستان د ترهګرو مور ده چې په کال کې په زرګونو ترهګر زيږوي، نو بيا ولې عمران خان د ټولې نړۍ په سترګو کې شګې اچوي؟ آیا عمران خان ته دا ټوله نړۍ ړنده ښکاري يا نړيوال ماشومان فکر کوي او که عمران خان په خپله ماشومانه خبرې کوي؟

عمران خان ځکه په پاکستان کې په ټولو ترهګر او د ترهګر په پټنځايونو سترګې پټې کړې چې نوموړي ته د هغه هيواد پوځ لخوا لارښوونه شوې چې د امريکا د ولسمشر ډونالد ټرمپ ليک ته تند ځواب ورکړي څو له امريکا مجبوره شي او پر پاکستان د ډالرو غوا بيرته لنګه کړي. د امريکا حکومت په وروستيو کې د تروریستي ډلو پر وړاندې د پاکستان له خوا په قاطع اقداماتوکې د اسلام اباد د پاتې راتللو له امله دغه هیواد ته د درې سوو میلیونو ډالرو پوځي مرسته وځنډوله. له هغې وړاندې امريکا دغه هيواد (پاکستان) سږکال د امریکا د متحده ایالاتو د پوځي زده کړو له نړیوال پروگرام نه هم وويستلو. همداشان له دې وړاندې د امریکا کانګرس د ایتلاف له بسپنې پاکستان ته د ۵۰۰ میلیون ډالرو ورکړه ځنډول شوې وه.

اوس دغه ټول فشارونه پاکستان حس کړي دي او د دې لپاره چې له امريکا ډيرې پيسې وشکوي؛ عمران په رڼا ورځ د نړيوالو په سترګو کې شګې اچوي او وايې چې پاکستان کې هيڅ ترهګر نشته. همداراز يو بل دليل چې عمران خان يې په دغه هيواد کې د ترهګرو په پټن ځايونو او ځالو سترګې پټولو ته اړ کړی دی؛ هغه په خپلو چارو کې د عمران نامستقل والی او پوځ پورې منحصر کېدل دي. په دې مانا چې عمران خان که څه هم د پاکستان صدراعظم دی خو د ترهګرو پر وړاندې د هر اقدام عام و تام صلاحيت د دغه هيواد د پوځ او استخباراتو په لاس کې دی او عمران خان لکه د بوت په شان يو سمبول دی. هر څه چې پوځ وايې او د استخباراتو خوښه وي؛ هماغه د عمران خان په خولې نړيوالو ته وايې.

عمران خان ولې پاکستان له کرايې ټوپک سره تشبه کړ؟

دا چې عمران خان له امریکا غوښتي چې پاکستان د کرایي ټوپک په څېر ونه کاروي؛ اشاره يې د امریکا متحده ايالتونو د ولسمشر ډونالډ ټرمپ لخوا نوموړي ته استولي ليک ته وه چې په کې يې له عمرانه غوښتي چې وسله وال طالبان له افغان حکومت سره د سولې خبرو ته حاضر کړي. اوس په پاکستان کې عام باور دا دی چې دغه هيواد له امریکا سره په ټانټو ژوولو کې لوی تاوان کړی دی. د پاکستان د اوسني سياست منتقدين د نوموړي هيواد په حکومتي نظام نيوکه کوي چې ولې يې د ډالرو له غوا (امریکا) سره خپلې اړيکې خړې پړې کړې؟

څه موده وړاندې د امریکا دفاع وزارت د تروریستي ډلو پر وړاندې د پاکستان له خوا په قاطع اقداماتوکې د اسلام اباد د پاتې راتللو له امله دغه هیواد ته د درې سوو میلیونو ډالرو پوځي مرستو د بندولو اعلان وکړ. له دغې اعلان څو ورځې مخکې یو امریکایي مقام ویلي وو چې پاکستان سږکال د امریکا د متحده ایالاتو د پوځي زده کړو له نړیوال پروگرام نه ایستل شوی دی. ټاکل شوی وه چې سږکال د پاکستان د پوځ ٦٦ منصبداران د نظامي زده کړو لپاره د امریکا متحده ایالاتو ته ولاړ شي اما امریکا دغه هيواد (پاکستان) د پوځي زده کړو له دغه پروګرامه وويست. همداشان د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د سږ کال په لومړیو کې پاکستان ته هغه مرستې وځنډولې چې د ایتلاف د ملاتړ د بسپنې په نوم ورکول کېدې. له دې وړاندې د امریکا کانګرس د ایتلاف له بسپنې پاکستان ته د ۵۰۰ میلیون ډالرو ورکړه ځنډول شوې وه.

دغه ټول فشارونه سبب شول څو پاکستان خپله څېره په آينه کې وويني او په خپلو کړو پښيمانه شي. اوس د دې لپاره چې امريکا ته په ياد کړي چې مونږ (پاکستان) خو تل د امريکا کرايې ټوپک پاتې شوی دی او اوس نه بايد امريکا دغه هيواد هير کړي؛ عمران خان په تنبهي توګه امريکا ته خپل اصليت (کرايي ټوپک توب) وښود. اوس به ډير ژر پاکستان د امريکا ولسمشر ته د افغان سولې په پروسه کې د هر ډول مرستې سينه ډبوي او هڅه به کوي چې له امريکا سره د دغه هيواد ترينګلې اړيکې له سره ورغوي.

لیکنه : خوشحال آصفي