توافق ایران و امریکا !؟
نوشته ی : اسماعیل فروغی
مذاکرات بین ” سیدعباس عراقچی ” وزیر خارجه ی ایران و” استیو ویتکاف ” نماینده ی ویژه ی دونالد ترامپ درامورخاورمیانه که بتاریخ دوازدهم اپریل 2025 درشهر مسقط عمان صورت گرفت ، هنوز درسرخط اخباروتحلیل های سیاسی کشورهای مختلف جهان قرار دارد . این مذاکراتِ خبرسازکه پس ازلغو توافقات برجام ازسوی دونالد ترامپ در دور اول ریاست جمهوری اش ، دوباره بازبه درخواست وپافشاری جانب امریکا بدون شرکت اروپاییان صورت می گیرد،بازبروزشنبه نزدهم اپریل درعمان پی گرفته خواهد شد . مذاکرات باید بیشترازهمه به مسأله ی هسته ای ایران بپردازد. نتیجه ی مذاکرات باید به امریکا اطمینان ببخشد که ایران بمب هسته ای نمی سازد . فقط همین . فراموش نکنیم که امریکا همچنان ازایران می خواهد تا صنایع راکت سازی اش را که خیلی انکشاف یافته است هم کنار بگذارد ؛ اما ایران که با شروطی چند ازجمله نفی بحث برسرصنعت موشکی اش ، به این مذاکرات توافق کرده است ، حاضر نیست درباره ی صنایع موشکی اش به کوچکترین بحثی تن بدهد .
اساساَ ایران چه می خواهد ؟ ایران می خواهد اولاً تحریم ها رفع شود – تمام تحریم ها . بعداً حق طبیعی و بین المللی ایران برای استفاده از دانش هسته ای ( بدون ساختن بمب هسته ای ) به رسمیت شناخته شده ، در تمام جریان مذاکرات از ورود به مسایل دیگر چون صنعت سلاح سازی شامل راکت سازی وغیره، پرهیز شود . جمهوری اسلامی ایران با قاطعیت روی این موضع خود ایستاده و باربار به صراحت گفته است که ما بمب هسته ای نمی سازیم ؛ اما این حق را مطلقاً به خود محفوظ می داریم که دانش هسته ای خود را به منظورصلح آمیزهمچنان انکشاف بدهیم و صنایع نظامی خود را آنگونه که می خواهیم رونق ببخشیم . ازنظرایران جلوگیری ازتوانمندی های نظامی آن کشور، خط قرمزاست.
بدون شک مذاکرات آینده ی ایران و آمریکا تا رسیدن به توافق ، چالش های زیادی پیش روخواهد داشت؛ اما طوری که دیده می شود، احتمالِ شکل گیری یک توافق،نسبت به جنگ و رویارویی ویرانگر، بیشترو محتمل تراست. عمده ترین چالش در روند این مذکرات همانست که امریکا مایل است تا ایران تمام برنامه ی هسته ای اش را حتا اگر هدف علمی و تأمین مایحتاج زنده گی را هم داشته باشد ، کاملاً برچیده واز صنعت وتولید راکت سازی کاملاً منصرف شود . که این ازنظرایران هم ناممکن است و هم نا محتمل. ایران قابلیت های نظامی ازجمله راکت سازی اش را اصلاً قابل مذاکره نمی داند و هرگز و هیچگاه ازدانش مدرن و سودآورهسته ای که هدف آن صلح آمیزاست ، منصرف نمی شود . به هرحال ادامه ی مذاکرات به این مسایل وچالش ها پاسخ خواهد یافت.
اما در این میان اسراییل و شخص نتانیاهوصدراعظم آنکشور که بسیار کوشیده است تا امریکا را وادار به یک حمله ی تمام عیار به ایران نماید ، شرمنده و بازنده ی میدان خواهد بود . اومی خواست امریکا وایران را دربرابرهم قرارداده ، به اینوسیله تاسیسات هسته ای ایران را از صحنه بردارد . همچنان او آرزو داشت تا با فشارحداکثری برایران از سوی امریکا وغرب ، برنامه ی هسته ای ایران را همانند لیبیا بکلی برچیند . اما نه چنان شد و نه چنین.
خوشبینی دونالد ترامپ به آینده ی مذاکرات، گواهی دهنده ی این مسأله است که به گمان اغلب ایالات متحده ی امریکا به تعهدات ایران مبنی برصلح آمیزبودن برنامه ی هسته ای اش آرام آرام قانع و باورمند خواهدشد .
متکی به این وضعیت ، در حال حاضر، امکان حمله ی هلاکتبارامریکا برایران را می توان منتفی دانست و روزنه ی امید بسوی یک توافق عادلانه را می توان بازتر و روشن تردید .
فروغی ( اپریل 2025 )
