از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

آیینۀ تاریخ

رسول پویان چه خـوش گفت توسیدیـد فیلسوف که بُد جنگ اسپارت وآتن…

زمزمه های بازگشت اشرف غنی به کابل از شایعه تا…

نویسنده: مهرالدین مشید در این روزها زمزمه‌های بازگشت اشرف غنی به…

دستاوردهای خلاق چخوف، نویسنده برجسته رئالیست روسی 

برگردان. رحیم کاکایی پیشگفتار مترجم : رئالیسم بی‌رحمانه‌ی یک راوی غمگین  نویسنده ای…

لحاف مهربان کودکی

ساجده میلاد من به گذشته می اندیشم  من شب ها  در آغوش سبز…

نقش زنان مسلمان در جامعه اسلامی !

مقدمه . بی گمان یکی از مهم ترین مباحث در تبیین…

بدخشان؛ گره کور و پاشنه آشیل حاکمیت طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید بدخشان؛ جرقه های بحران و احتمال خیزش تازه…

شیرۀ جان

رسول پویان شیرۀ جان ازدو چشم خون چکانم می چکد لـؤلــؤی لالا…

            و حدت خواهی 

در عاشقی ،  عشق   نمایی   نمیکنم گنج  ی  محبتیم…

«
»

بیاید هم دیگر را بپذیریم

تکبر و خود خواهی نشانه جهل و نادانی است ، تعصب و ضدیت در مقابل مذهب ، زبان ، رنگ ، نژاد ، قوم و یک سمت علل روانی دارد . کسانی که متعصب و فاشیست هستند معمولأ توانایی تفکر و تعقل را ندارند و منطق را نمی پذیرند مریض روانی هستند. صاحب و مالک همه هستی گیتی خداوند(ج) یکتا و یگانه است ، خداوند (ج)است که هست و نیست می کند نه انسان . افغانستان کشوری است با تعدد زبانی ، قومی ، مذهبی و گروهی و ما بین هم مشترکات چون انسانیت ، عقلانیت ، اسلامیت و افغانیت داریم ولی با وجود این همه مشترکات باز هم بر علیه یک دیگر هستیم و بر ضد یک دیگر عمل می کنیم و در صدد حذف یک دیگر هستیم ، ما یک ملت نیستیم در عمل چی برسد به وحدت ملی و متحد بودن  در کشور ما انسان ها به جان هم افتاده اند بنام دین ، مذهب ، قوم ، زبان و قبیله ، بزرگان سیاست زده و تشنه قدرت کشور ما اکثرأ خودکامه و مستبد هستند و همه چیز را برای خود میخواهند ، تیکه داران قومی و دوکانداران  دین در کشور ما بالای دین و قوم تجارت سیاسی می کنند و صرف میخواهند در مسند قدرت باشند و برضد دین ، منافع ملی ، تمامیت ارضی ، جغرافیا سیاسی و ملت عمل می کنند و در بین مردم به تعصبات قومی ، مذهبی ، زبانی و گروهی دامن می زنند . پس بیاید فرهنگ همدیگر پذیری را در کشور خود رایج کنیم و اول باید یک ملت شویم و بعد به وحدت ملی چنگ بزنیم ، پس بیاید اول به منافع ملی بیندیشیم و بعد به منافع قومی ، بیاید اول انسانیت را احترام کنیم و به کرامت انسانی یک دیگر حرمت بگذاریم و بعد به اسلامیت به گونه واقعی و عملی چنگ بزنیم ، بیاید اول به هویت ملی خود یعنی افغان و افغانیت افتخار کنیم بعد به هویت قومی و قبیله ایی فکر کنیم ، بیاید ملاک تمامی افکار و اعمال خود عقل را قرار دهیم و همیشه وقت تعقل و فکر کنیم ، بیاید به عنوان یک انسان انسان های  دیگر را احترام کنیم و دوست بداریم ، بیاید به عنوان مسلمان به اسلامیت خود افتخار کنیم و یک مومن مسلمان واقعی خود را ثابت کنیم و به دیگر مسلمانان ظلم و ستم را روا نداریم ، بیاید به عنوان یک افغان زیر یک چتر همه با تمامی افتراقات مذهبی ، قومی ، زبانی ، نژادی و سمتی با هم زندگی کنیم ، و بالاخره بیاید به عنوان انسان ، مسلمان و افغان هم دیگر را بپذیریم و احترام کنیم و ملاک تمامی اعمال و افکار خود انسانیت ، عقلانیت ، اسلامیت و افغانیت را قرار دهیم .  برای اینکه هم دیگر را بپذیریم اول باید یک ملت واحد شویم نه تنها در شعار های میان خالی بلکه در عمل نشان دهیم و یک فکر واحد ملی را به وجود بیاوریم و منسجم شویم پیش زمینه ها برای رسیدن به همدیگر پذیری به عنوان یک رهیافت میتواند در پنج موارد ذیل مطرح شود:

اول: حکومت باید عدالت اجتماعی را تامین و حاکمیت قانون را به وجود بیاورد و قانون را بالای همه بشکل یکسان و مساوی تطبیق کند و این یکی از وظایف اصلی دولت به ویژه حکومت است .

دوم : مبارزه مدنی باید صورت گیرد ، رسانه های جمعی مردم را باید به انسانیت ، عقلانیت ، اسلامیت و افغانیت سوق دهد و تبلیغ بیشتر صورت گیرد تا فاصله ها میان مان از بین برود و در دل ما کینه و حسادت کم شود و یا هم از بین برود.

سوم : علمای واقعی دین کسانی که به علم خود عمل دارند باید مردم را به میانه روی ، تعادل ، عدالت ، تعقل ، تفکر ، وطن دوستی ، انسان و انسانیت ، کرامت انسانی ، حقوق بشر و انسان دوستی دعوت کنند.

چهارم : در نصاب تعلیمی و آموزشی ما مضمون یا مضامین بنام انسانیت ، وطن دوستی ، شرافت ، اخلاق ، عقلانیت ، تعهد اخلاقی ، وطن دوستی ، شخصیت سازی ، کثرت گرایی ، احترام به یک دیگر و منافع ملی علاوه شود و در مکاتب باید تدریس شوند .

پنجم: خانواده ها به ویژه پدر و مادر فرزندان خود را به انسانیت، عقلانیت ، اسلامیت ، وافغانیت دعوت کنند و خود الگوی باشند از انسانان عاقل ، مسلمانان واقعی ، و افغانان واقعی وطن دوست و متعهد به منافع ملی و ملت ، این همه موارد دست به دست هم داده و تا حدی میتواند فضا کثرت گرایی و هم دیگر پذیری را به وجود آورد .

خوشحال آصفی