قومگرایی و ائتلاف ها بر بنیاد قومیت حلال مشکل افغانستان نیست! گرایش از داعیه جهاد به محل و قوم پس از رسیدن به قدرت نزد جمعیتی ها جاگزین اسلامگرایی سراسر وطنی گردید . بیشترین نفوذ جمعیتی ها در شمالی و قطغن و قسمآ بلخ و سمنگان مشهود بود ، در جلال آباد هم قوماندان داشتند…

نور محمد غفوري په نړیوالو اړیکو کې د هېوادونو برخلیک د هغوی د سیاست، چلند او د نړیوالې ټولنې سره د اړیکو د څرنګوالي له مخې ټاکل کېږي. افغانستان چې د څلورو لسیزو جګړو، سیاسي بې‌ثباتۍ او بهرنيو لاسوهنو له امله ډېر زیانمن شوی، نن په داسې پړاو کې ولاړ دی چې تر هر وخت…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان؛ در گره گاۀ تروریسم و مردم این کشور قربانی چند لایۀ آن افغانستان در چهار دههٔ اخیر،  در گره‌گاۀ تروریسم، جنگ‌ های نیابتی، سیاست‌های منطقه‌ای و رقابت قدرت‌ های جهانی گیر مانده است و به یکی از کانون‌های اصلی خشونت  های سیاسی، افراط‌گرایی مذهبی و تروریسم بین‌المللی بدل شده است. در…

نویسنده: مهرالدین مشید فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۹۱ نقطهٔ عطفی در تاریخ سیاسی معاصر بود. این رویداد نه‌ تنها پایان یک ابرقدرت ایدئولوژیک را رقم زد، بلکه آغازگر دوره‌ای از گسترش و شکوفایی دموکراسی و لیبرالیزاسیون سیاسی در بخش‌های وسیعی از جهان شد. دههٔ ۱۹۹۰ تا اوایل ۲۰۰۰، از منظر نظریه‌ پردازان علوم…

حميدالله بسيا په انساني تاریخ کې جګړې تل له وینو، وېر، ګډوډۍ او په جګړو کې د ښکېلو کورنيو له ژورو کړاوونو سره تړلې دي. خو د جګړو په بهير کې ستره غمیزه بيا د سرتېرو ورک کېدل دي ، دا هغه درد دی چې تر ټولو اوږد، تر ټولو مبهم او تر ټولو سوزوونکی اغېز ښندي. د…

نویسنده: مهرالدین مشید شکست هایی که هر روز ما را وحشتناک تر می شکنند هزاران دریغ و درد که افغانستان در سدهٔ معاصر، یکی از پرشکست‌ ترین سرزمین‌های جهان به شمار می رود. سرزمینی که شکست دولت‌ها، شکست اصلاحات، شکست اعتماد، شکست نهادها و شکست امید ها را بسا تجربه کرده است. اما حالا تنها…

ترجمه و تنظیم: آناهیتا اردوان این ترجمه را  به مهندس ارشد صنعت نفت ایران و از بنیانگذاران کمیسیون زیرزمینیِ مهندسین نفت،گاز،پتروشیمی و معدن ( الف)، رفیق و بسی فراتر، که علاقۀ زیادی به دمیتری شوستاکوویچ، آهنگساز بزرگ یهودی، فرزند انقلاب اکتبر که از  موسیقی فولکلور سنتی یهودی اروپای شرقی نیز استفاده کرد، اعجوبۀ موسیقی، عضو…

        و یک دنیا آموزش شرعی، حقوقی، سیاسی و مدنی                               (قسمت سوم و پایانی)   «مافیای شرو فساد» و تحمیل احکام مسخره بالای استاد ربانی رویهمرفته این دعوی به ظاهر ساده حقوقی به علل و اسباب متنوع؛ متجاوز از سی سال است که هی پیچ و تاب می خورد؛ تنها دوسیه نسبتی آن باید به حدود 150…

نویسنده: مهرالدین مشید اردوگاۀ از هم گسخته؛ فرصتی برای مانورهای منطقه و جهان یکی از عوامل مؤثر بر تداوم بی‌ثباتی سیاسی در افغانستان پس از سال ۲۰۲۱، نه تنها حاکمیت فراقانونی و نامشروع طالبان است؛ بلکه پراگنده گی ساختاری و گفتمانی در میان گروه‌های مخالف طالبان و نبود رابطه های مستقیم میان گروه های مخالف…

نویسنده: مهرالدین مشید روایتی از زنده گی در سایه امید یا تصویری از گسست و فروپاشی افغانستان کنونی تخته شطرنجی را ماند که بر شانه های یک ژیوپولیتیک پرتنش و پیچیده منطقه ای سخت سنگینی نموده و خلای قدرت قانونی در آن بیش از هر زمانی زبانه می کشد. جغرافیای دردمند و دربند و افتاده…

در سیاست قدرت های مخرب نظم و ثبات ! در بردن افغانستان به تشنجات تازه نمی‌توان بدو فاکتور اکتفا کرد ؛ یکی بمباردمان های پاکستان بر مناطق مسکونی غیر نظامی زیر نام تی.تی.پی.در افغانستان و دیگری تقبیح این اعمال . با نگاه ژرف به گذشته و حال بحرانات افغانستان آفتابی و هویدا است که آفرینش…

        و یک دنیا آموزش شرعی، حقوقی، سیاسی و مدنی                          (قسمت دوم)                        چرا جعلکاری «بیوه بیچاره» سلطان محمد؛              کارنامه مافیای معلوم الحال بزرگی است؟ مدتی پس از آنکه در سالهای 1345 ـ 1346 بلاک های مکروریانی در کابل و برخی از ولایات سر برآوردند و مراحل امتحانی را طی نمودند؛ معمول چنین شد که دولت شماری…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان؛ از رویای فدرالیسم تا کابوس بالکانیزه شدن منطقه ای افغانستان به عنوان یک کشور چند قومی و متکثر، از دهه های گذشته تا کنون، همواره با چالش‌های ساختاری و تاریخی در حوزهٔ دولتت سازی مواجه بوده که کشمکش‌های مزمن قدرت، تنوع قومی، رقابت‌های منطقه‌ای و ضعف دولت مرکزی را نیز به…

نور محمد غفوری لنډیز د ۲۰۲۱م کال د اګست له سیاسي بدلون وروسته د افغانستان سیاسي فضا له بې‌ثباتۍ، د بدیل له نه‌موجودیت، او ژور ستراتیژیک تشویش سره مخ ده. په دې ګډوډ وضعیت کې د پخواني ولسمشر محمد اشرف غني تازه څرګندونې یو ځل بیا د هغه د احتمالي بیا راڅرګندېدو بحث ژوندی کړی دی.…

نویسنده: مهرالدین مشید جغرافیای خشونت، سیاست قبیله‌ای و غیبت ماندلاها در افغانستان این پرسش در ذهن هر شهروند افغانستان خطور می‌کند که چگونه شد تا طی نیم سده رخداد های خونین و حماسه آفرینی ها و جانبازی های صادقانه مردم افغانستان، گاندی و ماندلا ای در این کشور ظهور نکرد. این به معنای آن نیست…