آیا زمان همگرایی نیروهای سیاسی افغانستان فرا نرسیده است؟

 نویسنده: مهرالدین مشید از راست و چپ تا طالبان؛ ضرورت توافق…

آته ایسم؛ ضرورت انقلاب و روشنگری است؟

Atheism: خدا ناوری  آرام بختیاری 2600 سال بحث و جدل خونین؛ آته…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواریهای عصر ساسانی

(بخش۳)،علی میرفطروس -«من فرزندِ جامم؛ از آن شیر می‌نوشم  و تا روز رستاخیز،…

شرحی بر شعر اخلاق و تمدن

شرحی بر شعر اخلاق و تمدن

زورا سورونبایوا  شاعر، نویسنده و نمایشنامه‌نویس قرقیزی شوروی

برگردان. رحیم کاکایی زورا سورونبایوا  نخستین نویسنده زن در قیرقیزستان شوروی،…

افغانستان؛ وقتی دخالت خارجی سرنوشت یک انقلاب را تغییر داد

https://www.youtube.com/watch?v=cX5Rlj8weaA از ورود شوروی تا فاجعه نجیب‌الله؛ چه بر سر افغانستان…

خاطرات امین الله مفکر

خاطرات اینجانت امین الله مفکر امینی شاعر و نویسنده درچـــاربــــــخش مختصرا…

افغانستان در دوراهی تاریخ؛ تداوم بحران یا گذار به حاکمیت…

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان امروز در نقطه‌ای حساس از تاریخ معاصر…

بی تفاوتی جهان در برابر تروریزم جهادی در افغانستان!

القاعده و طالبان دو رویی یک سکه اند! جهان در برابر…

اخلاق و تمدن

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیـطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

مشروعیت‌زدایی قومی طالبان؛ خلع سلاح قومی این گروه

 نویسنده: مهرالدین مشید یکی از مهم‌ترین موانع در مسیر حل بحران…

آن کارسون، برنده نوبل ادبیات ۲۰۲۶؛ از ادبیات کلاسیک تا…

      بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  آکادمی سوئد روز پنج‌شنبه ۸ اکتبر ۲۰۲۶، جایزه نوبل…

رمانتیسم؛ عطر شانل آیدا، یا سیگار اشنو شهلا ؟

Romantik . آرام بختیاری رمانتیک، مکتبی چند وجهی؛ خردگریز، اتوپیستی، هومانیستی. رمانتیک واژه…

رساله‌ای در باب تخیل (3)

« آزادی و هراس انسان از خلوت خویش » تهیه و…

جنگ ایران، محاسبات ترامپ و بازتعریف آسیب‌پذیری در جغرافیای منطقه

وحیدالله نورزی جنگ‌ها را نمی‌توان تنها با شمار حملات، میزان خسارات…

دو یاداشت !

1-- افغانستان و اثرات موقعیت جغرفیایی ان . 2-- چاره اساسی…

تعلق بر انسانیت بجا است !

امین الله مفکر امینی              2026-08-10! بــه هر طرف مینگرم بوی تعلقات…

از قهرمان‌سازی تا نقد تاریخی؛ بازخوانی کارنامه رهبران در شش…

 نویسنده: مهرالدین مشید بزرگ‌نمایی رهبران؛ ناسپاسی به آرزو های مردم افغانستان رخدادهای…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی(بخش۲)

علی میرفطروس -« عربِ بادیه نشین را رها کن و او…

پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب سره، چې د…

«
»

گزیده مقالات

۱۵ اگستروزی که نه‌تنها جمهوریت؛ بلکه رویاهای یک ملت فرو ریخت

نویسنده: مهرالدین مشید ۱۵ اگست ۲۰۲۱ را نباید صرف به‌عنوان روز ورود طالبان به کابل و پایان حکومت جمهوری به یاد آورد. این تاریخ را باید نقطه تلاقی و آشکارشدن مجموعه‌ای از شکست‌های سیاسی، نهادی، اجتماعی، امنیتی و اخلاقی دانست؛ شکست‌هایی که در طول دو دهه شکل گرفتند و سرانجام در چند روز به فروپاشی…

بیشتر بخوانید

آسیب شناسی  استقلال افغانستان آن در بعد های سیاسی، اقتصادی، اجتماعی

نوشته از بصیر دهزاد   روابط بین المللی و تکنالوژی معاصر در یکصد سال اخیر  هدف این مقاله  روی  موضوع  آسیب‌ شناسی استقلال در یکصد سال  اخیر است که ما  عوامل آسیپ پذیری استقلال را در یک بررسی و ارزیابی قرار میدهیم. اسیب پذیری استقلال را نمیتوان جدا از بحث آسیبپذیری تاریخی دانست  .    هدف…

بیشتر بخوانید

         پنجساله گی چیره گی تاریکی درافغانستان       

    نوشته ی :اسماعیل فروغی                                                            پنجسال ازفاجعه ی تسلیم دادن افغانستان به گروه افراطی دینی ــ قومی طالبان توسط امریکاییان گذشت . این فاجعه ، عمق و پهنای بی حد وحصری دارد . شاید هیچ کشور و مردمی درجهان ، چنین فاجعه و دردی را تجربه نکرده و سرنوشت و تاریخی اینچنین فاجعه بار…

بیشتر بخوانید

 افغانستان ؛ در چنبره افراطیت دینی و تندروی قومی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در طول تاریخ معاصر خود، به‌ویژه در پنج دهه اخیر، یکی از پرآشوب‌ترین دوره‌های سیاسی و اجتماعی خویش را تجربه کرده است. جنگ‌های پی‌درپی، فروپاشی نهادهای دولتی، مداخله های بیرونی، رشد جریان‌های افراطی و حالا هم تندروی های قومی بیمارگونه، این کشور را در چرخه‌ای از خشونت، بی‌ثباتی و بحران مشروعیت…

بیشتر بخوانید

از دیدگاه علم سیاست !

تلاش و سعی چه به شکل مسلحانه باشد یا غیر مسلحانه برای رسیدن به هدف بدون داشتن استراتژی معین و روشن ، تشکیلات، ابزار نبرد و قوت پیکار را نمی‌توان در جمع مبارزه سیاسی شمار کرد ، حاصل چنین تحرکات شخصی یا گروهی در ورای موازین سیاسی و اجتماعی برای دسترسی به هوسهای زود رس…

بیشتر بخوانید

افغانستان در بن‌بست؛ راه‌های برون‌رفت و چشم‌انداز آیند

نویسنده: مهرالدین مشید فردای افغانستان و چگونگی عبور از وضعیت موجود در شرایط کنونی، افغانستان در یکی از پیچیده‌ترین و سرنوشت‌سازترین مقاطع تاریخ معاصر خود قرار دارد. بن‌بست سیاسی، انزوای بین‌المللی، رکود اقتصادی، مهاجرت گسترده نخبگان، محدودیت‌های اجتماعی و کاهش سرمایه انسانی، همگی این پرسش را مطرح می‌کنند که آیا این وضعیت پایدار خواهد ماند…

بیشتر بخوانید

افغانستان در آستانه یکخطر وبحران جدید ( تداوم بحران نیم قرنه) 

نوشته از بصیر دهزاد  آغاز جنگ ها و حملات پراگنده گروه های مسلح ضد رژیم طالبان  در شمالشرق کشور را میتوان یک خطر جدید ، بحران جدید و تداوم بحران  نیم قرنه در افغانستان دانست.   خطریست که در صورت عدم پیشگیری این گونه جنگ های پراگنده،  تنها با اتخاد یک سیاست باز و متکی بر واقعیت های عینی جامعه،  که آغاز آن باب مزاکره تلقی میگردد، قدم های…

بیشتر بخوانید

قرائت های تاریخی و فراتاریخی دینی؛ از بن بست تا پادزهر

نویسنده: مهرالدین مشید در دو سده اخیر، یکی از مهم‌ترین رویکردها در فهم دین، قرائت تاریخی بوده است؛ رویکردی که می‌کوشد آموزه‌های دینی را در پرتو شرایط تاریخی، اجتماعی و فرهنگی عصر نزول تفسیر کند. این نگاه توانست بسیاری از ابهام‌های تفسیری را برطرف سازد و راه را برای گفت‌وگوی دین با جهان جدید هموار…

بیشتر بخوانید

تحولات بدخشان؛ نشانه‌های سقوط یا پایان مأموریت طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید جرقه‌ای که آتش مقاومت را در سراسر افغانستان افروخت   سقوط  جمهوریت در اگست ۲۰۲۱ و بازگشت طالبان به قدرت، نقطه عطفی در تاریخ معاصر افغانستان  بود. طالبان با تکیه بر پیروزی نظامی، کوشیدند خود را به‌عنوان تنها نیروی قادر به تامین امنیت و پایان دادن به پنج دهه جنگ معرفی کنند. کاهش…

بیشتر بخوانید

بنیادگرایی دینی و لیبرال‌دموکراسی؛ از سوخت‌رسانی تا امتم دهی به چرخه خشونت؟

نویسنده: مهرالدین مشید  رابطه متقابل افراط‌گرایی دینی، بحران‌های نظم لیبرال و بازتولید خشونت جهان پس از پایان جنگ سرد، به‌رغم امیدهای فراوان برای گسترش صلح، دموکراسی و همکاری بین‌المللی، به صحنه ظهور موج‌های تازه‌ای از افراط‌گرایی، تروریسم، جنگ‌های فراملی و قطبی‌شدن جوامع تبدیل شد. در دهه ۱۹۹۰ بسیاری از نظریه‌پردازان، به‌ویژه فرانسیس فوکویاما، پیروزی لیبرال‌دموکراسی…

بیشتر بخوانید

 افغانستان؛ در بن‌بست اعتماد و آینده ناپیدا

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان؛ میان بی‌اعتمادی و بن‌بست سیاسی افغانستان در یکی از پیچیده‌ترین و حساس‌ترین مقاطع تاریخ معاصر خود قرار دارد. با گذشت نزدیک به پنج دهه از آغاز بحران‌های پی‌درپی، نه تنها ساختارهای سیاسی و اقتصادی کشور آسیب دیده‌اند، بلکه اعتماد عمومی نیز به شدت فرسوده شده است. امروز آینده افغانستان در حالی…

بیشتر بخوانید

                                      نسل فراسو

 نویسنده: مهرالدین مشید نسلی که پیوندهای انسانی را بر مرزبندی‌های قومی و زبانی ترجیح می‌داد گاهی تاریخ، تنها در کتاب‌ ها نوشته نمی شود؛ بلکه در خاطره‌های مردم نیز نفس می‌کشد. در لبخندهای فراموش‌شده، در کوچه‌هایی که کودکان بی‌آنکه از قوم و زبان یکدیگر بپرسند، بازی می‌کردند؛ در مکتب‌هایی که هم‌صنفی بودن از هر هویت…

بیشتر بخوانید

افغانستان؛ بن‌بست مشروعیت و بازی قدرت‌ها

 نویسنده: مهرالدین مشید           فغانستان؛ از انزوای سیاسی تا بحران اجتماعی و امنیتی افغانستان در دهه‌های اخیر با بحران‌های چندلایه سیاسی، اجتماعی و اقتصادی مواجه بوده است؛ اما پس از فروپاشی نظام جمهوری در سال ۲۰۲۱ و بازگشت طالبان به قدرت، مسئله مشروعیت سیاسی به یکی از بنیادی‌ترین چالش‌های دولت و جامعه افغانستان تبدیل شده است.…

بیشتر بخوانید

 جوان افغانستان؛ از فروپاشی امید تا ضرورت رستاخیز فکری و فرهنگی

 نویسنده: مهرالدین مشید در تاریخ ملت‌ها، گاهی فاجعه تنها در ویرانی شهرها، سقوط حکومت‌ها یا جنگ‌های آشکار دیده نمی‌شود؛ بلکه عمیق‌ترین فاجعه زمانی شکل می‌گیرد که روح یک جامعه، امید یک نسل و توان اندیشیدن آن آسیب ببیند. افغانستان در چند دهه گذشته نه تنها میدان رقابت‌های سیاسی و نظامی بوده، بلکه با بحران‌های پنهان‌تری…

بیشتر بخوانید

کودتای داوود؛ آغاز فصل پرآشوب تاریخ معاصر افغانستان

نویسنده: مهرالدین مشید کودتای  ۲۶ سنبله ۱۳۵۵ سرآغاز تراژدی نیم‌قرن افغانستان کودتای ۲۶ سرطان ۱۳۵۲ که به رهبری محمد داوود خان انجام شد، از دیدگاه بسیاری از پژوهشگران تاریخ‌، یکی از مهم‌ترین نقاط عطف تاریخ معاصر افغانستان است. اهمیت این رویداد تنها در سقوط نظام سلطنتی و تأسیس جمهوری خلاصه نمی‌شود؛ بلکه در این است…

بیشتر بخوانید