اوزبیک از دو کلمه جداگانه تورکی ترکیب یافته است: اوز = خود و بیگ= بزرگ قوم, صاحب اختیار و همچون کلمات مشابه المعنی که قیاسآ معنی مرکب آن (خود اختیاردار, خود بزرگ قوم و امثالهم میباشد. به تصور بنده آنچه که در معنی این کلمه نهفته است ویا به عباره دیگر ضمیر معنی این کلمه…

دکتر بیژن باران  از 7 هزار سال پیش مردم به رصد ستارگان، شرایط جوی، حکمت نیاکان برای حدس آینده علاقه داشتند. انسان ها اجرام نورانی سیارات، ستارگان، کهکشانها را با تخیلات و آمال خود نام گذاردند. چرا مردم مدام آسمان نورانی دیدنی و اسطوره نیاکان در حافظه گروهی را بهم پیوند زدند؟ زندگی و تندرستی…

بحث دوم اگرچه قرار نبود این موضوع ادامه یابد اما علاقمندی و بعضآ تقاضای دوستان باعث شد تا مبحث را ادامه دهم. عزیزانیکه قسمت اول را خوانده باشند، درک این قسمت همچنان مشکل ایجاد نخواهد کرد. منطق “مادر ” علم ها است. پیدایش (منطق) به مثابه یک پدیده نظارت در گویش و استدلال احتمالآ به…

برهان الدین « سعیدی » بخيل گر بود زاهد بر و بحر                                                                                       …

دکتر بیژن باران  قاب قالی نحو نگاره ها، رنگها، نمادها، باورها را در فضازمان رمزی در بر دارد. بنا به ساختار دستوری شعر، این نحو نگاره ای، چون کلمات، جملات، مفصلها برای دریافت واقعیت نیاکان است که محل، سبک، زمان، اندازه در آن مستتر است. چگونه نحو قالی را باید توضیح داد؟ قالی قاب تصویر…

گزینش از حسین تلاش مارکسیسم مجموعه ای از «جزئیات لایتغیر» نیست، دگم نیست، علم است. با آن که یک سیستم فکری است ولی سیستم جامد نیست، سیستم فکری رشد یابنده است و با آن که مارکس و انگلس و لنین در ایجاد و گسترش آن سهمی شگفت انگیز دارند، مارکسیسم امروزی ثمره تنها اندیشهٔ آن…

داکتر اکبر همت فدرالیسم به مثابه اصل تمرکز زدائی متضمن تمامیت ارضی افغانستان است با گذشت زمان و دگرگونی های عمیق در جامعه افغانستان کثیرالقومی, زبانی, مذهبی و منطقوی ضرورت یک ساختار غیرمتمرکز بخاطر جلوگیری از پاشیده گی جامعه و نهایتآ تجزیه و همچنان بخاطر جلوگیری از سوق جامعه بسوی یک بحران خونین استبدادی دیگر…

pragmatism. آرام بختیاری چارلز پیرسه، آغاز فلسفه پراگماتیسم در امریکا. پراگماتیسم، فلسفه و جهانبینی است که عملگرایی را بر اندیشه ورزی ترجیح میدهد و مدعی است که انسان موجودی است عملگرا و نه اندیشه ورز. سوسیالیست ها جریان پراگماتیسم را یک جهانبینی ذهنی ایده آلیستی آگنوستیکی؛ برخاسته در کشورهای آنگلوساکسن میدانند. آن جنبشی است ضد…

ما همیشه کلمه منطق را یا بجا یا بیجا وسیعآ استفاده میکنیم. خصوصآ با این جملات بیشتر استعمال میکنیم: تو بی منطق هستی/ با منطق صحبت کو/ کجای گپ ات منطق دارد؟ / منطق هم خوب چیز هست ! / بی منطقی نکو و امثال چنین جملات !گاهی چنین جملات بجای دشنام دادن استعمال میگردد…

ح «حریف » آلمان – دسمبر۲۰۲۲ بخش دوم بادریغ ودرد که سرنوشت کنوانسیونهای چهارگانه اسیران جنگی، پروتوکول های الحاقی وکنوانسیون منع شکنجه و…، بخصوص ازطرف جوانب مطرح جنگ ویا ابرقدرت ها،  بالاترازنوشته های روی یخ زیرنورآفتاب داغ نبوده است!! چنانچه بعد ازپایان جنگ جهانی دوم وختم رسیده گی محاکماتی به پرونده های متهمین ارتکابی جنایات…

نویسنده: شبگیر حسنی برگرفته از :  دو‌ماه‌نامه اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی «دانش و امید»، سال دوم، شماره سیزدهم، شهریور ۱۴۰۱ تجربۀ گذار از فئودالیسم و تکوین سرمایه‌داری با تاریخچه‌ای چند صدساله، پیچیدگی و زمان‌بر بودن این فرآیند را در پیش چشم می‌گذارد. مسیر گذار از سرمایه‌داری به مراتب دشوارتر از فرآیند عبور از فئودالیسم است. هیچ تجربۀ…

ح « حریف » آلمان ـ دسمبر۲۰۲۲ بخش اول جنگ یعنی درگیری مسلحانه واقعی، ارادی وگسترده جوامع سیاسی است که میتوان آنرا خشونت سیاسی نیزنام گذاشت که میان دولت ها، ملت هاویا سایرگروه های دیگرانجام گردیده و با خشونت، تلفات جانی وآسیب های مالی همراه است. بنابرگفته دانشمند نظامی «کارل فون» فرمانده ونظریه پردازنظامی ،…

دوستان ارجمند سلام!   افکار ونگارش این قلم انفرادی ومنحصر به فرد است،  ولی اجابت وپذیرش آن اختیاریست.  صمیم.  ***  فقدان حاکمیت قانون متکی به قدرتِ مُجرد چه پیآمد های دارد؟  نادیده انگاشتن حاکمیت قانون، تعطیل انفاذ، توقیفِ کاربُرد و عدم استمرار آن بستر مساعد برای این معضلات خواهد شد:   بحران حقوقی واختلال نظام امنیتی، اتلاف…

رسول پویان سحـر در بـزم رنگین شـفـق مسـتانه می رقصد به گرد اشک شمع سوختکان پروانه می رقصد طبیعـت کار خـود را می کند با صبـر و آرامی در آن خردوکلان وصخره و دردانه می رقصد تـمـــدن در دل تــاریـــخ رویـای کـهـــــن دارد حـقـیـقـت در طلسم قـصـه و افسـانه می رقصد دهـد محبوبـه نـیــروی امـیــد…

آرام بختیاری   خدای دهه 60 رهبر؛- پایان 4 هزارسال افسانه خدایان؟ نام و عنوان خدا، مفهومی است “هند و اروپایی” 4 هزارساله، که در غالب ادیان، رشته های الهیات، دین شناسی، و عرفان غربی مطرح شده. در اسطوره های کهن خلق ها نیز، سعی شده از طریق افسانه های خدایان به توضیح و شناخت این…