از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

آیینۀ تاریخ

رسول پویان چه خـوش گفت توسیدیـد فیلسوف که بُد جنگ اسپارت وآتن…

زمزمه های بازگشت اشرف غنی به کابل از شایعه تا…

نویسنده: مهرالدین مشید در این روزها زمزمه‌های بازگشت اشرف غنی به…

دستاوردهای خلاق چخوف، نویسنده برجسته رئالیست روسی 

برگردان. رحیم کاکایی پیشگفتار مترجم : رئالیسم بی‌رحمانه‌ی یک راوی غمگین  نویسنده ای…

لحاف مهربان کودکی

ساجده میلاد من به گذشته می اندیشم  من شب ها  در آغوش سبز…

نقش زنان مسلمان در جامعه اسلامی !

مقدمه . بی گمان یکی از مهم ترین مباحث در تبیین…

بدخشان؛ گره کور و پاشنه آشیل حاکمیت طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید بدخشان؛ جرقه های بحران و احتمال خیزش تازه…

شیرۀ جان

رسول پویان شیرۀ جان ازدو چشم خون چکانم می چکد لـؤلــؤی لالا…

            و حدت خواهی 

در عاشقی ،  عشق   نمایی   نمیکنم گنج  ی  محبتیم…

«
»

علمی و معلوماتی

در سوسیال داروینیسم،- انسان گرگ انسان است

آرام بختیاری سوسیال داروینیسم در خدمت کاپیتالیسم، فاشیسم، و راسیسم. طرح و پروژه “سوسیال داروینیسم” انسان ستیز، بین سالهای 1940-1900 میلادی در غرب جهت:  انحراف مبارزه طبقاتی، تبلیغ آنتی کمونیسم، و تضعیف جنبش کارگری اشاعه یافت. تئوری” تکامل انواع در موجودات زنده” که داروین و لامارک مطرح کرده بودند، نیم قرن بعد توسط: اسپنسر، مالتوس،…

بیشتر بخوانید

حقوق مالکیت آب دریاها بین کشورها

نوشته : کریم پوپل مورخ۴ جون 2023 افغانستان کشور محاط به خشکه و بیشترحصص  کوهستانی می‌باشد، حدود ۴بر۳ حصه آن را کوه‌ها و دره‌ها احاطه کرده است. مناطق هموار در شمال کشور و جنوب غرب قرار دارد. میزان بارندگی درین کشور سالانه بطور اوسط ۳۲۵ ملی متر میباشد. بارندگی در نورستان و کنر تا ۴۲۰…

بیشتر بخوانید

                                     میله گل زرد

                        ولایت باستانی کاپیسا تجلیگاه نوروز                   جایگاه عیاران وجولانگاه مهمانان بهاری میباشد ظهور فصل بهاری ومیله گل زرد  به  پا سداری آزاده گان مبارک باد ولایت باستانی کاپیسا جایگاه شیر مردان ،عیاران ودلاوران آزاده وسر سپرده میباشد. جغرافیای این سر زمین زیبا متشکل از کوهای سر بفلک ، ارتفاعات سربلند وتاریخی حماسه سازان تاریخ وآشیانه عقابان…

بیشتر بخوانید

رابطه ثنویت زرتشتی با 2گرایی مغز

دکتر بیژن باران ثنویت تصمیم گیری با گزینه این یا آن است. زرتشت این گزینه را تضاد نیک و بد انگاشت. شکسپیر در هملت بنیان ثنویت را با “به بودن یا نبودن” بیان کرد. تصمیم گیری گریز یا حمله در حیات غریزه بقا ست. در عصر مدرن به انتخابات رای دادن یا رای ندادن، به…

بیشتر بخوانید

     انقلاب سفید نیاز به فلسفه اسپینوزا می داشت

آرام بختیاری       اسپینوزا،نبوغی چون مارکس،در 3 قرن پیش. فلسفه اسپینوزا(1677-1632م)، یک هلندی یهودی تبار، ضد روحانیون و ضد فئودال، تفکری: سیاسی، اخلاقی، پانته ایستی، آته ایستی، سکولار،و ماتریالیستی است. او از جمله نخستین منتقدان کتاب انجیل به روش علمی بود. نقد عقل گرایانه اش ضدمتافیزیکی است. وی پایه گذار نقد علمی کتب مذهبی از طریق…

بیشتر بخوانید

چگونگی مشروعیتِ نظام سیاسی 

نگارشی از سخی صمیم:  ***  یاد آوری ضروری: افکار ونگارش این قلم انفرادی ومنحصر بفرد است ولی اجابت آن اختیاریست  ***  عناصرمکونه و سندحقوقی(قانون اساسی یاپاکیزه پیمان آن)   ***  نظام پیشا سیاسی را اگر به مفهوم عام آن در نظر گیریم این نظام از فرد آغاز وتا کتلهٔ بشریت وسعت می یابد، زیرااز نظم وانضباط…

بیشتر بخوانید

                            ریگ روان 

                   کانون تمدن باستانی آریایی عقاب قله  پیما یم   افق  بر آ شیان  دارم شکوه گنج تاریخ است این ریگ روان ما ولایت باستانی کاپیسا پایتخت دونیم هزارساله قدیم آریانای کهن ،مهد تمدن کوشانیها ، شکوه چهار مدنیت وچهار طاق وقلعه شاهی بگرام بمثابه سرسبز ترین وبهترین باغ خدا که درشمال کابل بشکل مستطیل موقعیت…

بیشتر بخوانید

 از فلسفه ایده آلیسم و متافیزیک چه خبر؟

آرام بختیاری فلسفه متافیزیک بخشی از مکتب ایده آلیسم است. فلسفه ایده آلیسم و تداوم آن بقول رفقا، محصول جامعه طبقاتی و تضادهایش است. این اندیشه طبق ریشه و منابعش، اشتراکاتی با دین و خداباوری دارد. مورخین، تاریخ فلسفه را به دو شاخه: ایده آلیسم و ماتریالیسم تقسیم میکنند. فلسفه ایده آلیستی خود به دو…

بیشتر بخوانید

جردانو برونو، قربانی دفاع از جهانبینی “طبیعت خدایی”

آرام بختیاری  طبیعت خدایی فلسفی در مقابل خداباوری دینی.  پانته ایسم، جهانبینی است مادی که نه تنها طبیعت را خدا میداند بلکه بر این باور است که جهان بدون خدا میباشد ، شخصی بودن و استقلال خدا را نیز منکر میشود. پانته ایسم در فلسفه یونان باستان و در قرون وسطای اروپا نیز مطرح بود…

بیشتر بخوانید

واکاوی برکاربُردانتقادوچگونگی ردّ وپذیرش آن 

نگارشی از سخی صمیم.  افکارونظریات این قلم انفرادی ومنحصربفرداست ولی اجابت آن اختیاریست.  ***  ***  بایسته های بررویکردانتقاد برمبنای ضرورت روز  انتقاد جستجو وپیدا کردن عیب وآشکار ساختن آنست:  اگر روش نقد کردن طور خالصانه وبدون انحراف در کاربُرد آن و پیدا کردن عیوب و برملا سازی نواقص بکار گرفته شده وطور سالم به مفهوم…

بیشتر بخوانید

فلسفه زندگی؛ محصول بحران عبور کاپیتالیسم به امپریالیسم؟ 

“فلسفه زندگی”،- عنوانی جعلی،ذهنی،بورژوایی؟ آرام بختیاری “فلسفه زندگی” نتیجه اندیشه 4 فیلسوف بورژاویی با نام: دیلتای، برگسن، شوپنهاور، و نیچه است که هرگونه امکان شناخت و موضوع شناخت را نسبی میداند. این جریان فکری شاخه ای از مکتب رمانتیسم آلمانی است که افکار: خردگریز، بدبین، نسبی گرا، شکاک، آگنوستیک، درونگرا، و لاادری را در فلسفه…

بیشتر بخوانید

از طبقات و مبارزات طبقاتی چه خبر ؟

آرام بختیاری  رهبری و هژمونی پرولتاریا، بجای دیکتاتوری آن. از جمله ترکیبات لغوی” طبقه” در دانشنامه های چپ و لیبرال: منافع طبقاتی، کینه طبقاتی، مبارزه طبقاتی، جامعه طبقاتی، آگاهی طبقاتی، حکومت طبقاتی، منفت طلبی طبقاتی، آشتی ناپذیری طبقاتی، تئوری طبقاتی، فرهنگ طبقاتی، ساختارطبقاتی، اقشار طبقاتی، انقلاب طبقاتی، عشق طبقاتی، و غیره است. انگلیسی ها گاهی…

بیشتر بخوانید

اختلال شخصیتی

دکتر بیژن باران اخوان: تا جنون فاصله ای نیست از اینجا که منم. در سده 20 دولتمردان بدون جواز صحت دماغی و مزاجی با معرفی مقامات بالا مشاغل اجرایی مملکت را اشغال کردند. آنها صحت اخلاق نداشته؛ بنا بر توصیه دول استعماری یا دیوانسالاری مقامات را قبضه کردند. این نحوه احراز مقامات منجر به افراد…

بیشتر بخوانید

  نساجی گلبهاردر مسیر جنبش کارگری افغانستان 

                     یکی از بزرگترین دستگاه تو لیدی در شرق جهان فابریکه نساجی گلبهار مجهز با عصری ترین تکنالوژی صنعتی با چرخش بینظیرتولیدی و نیروی کاری بیش از پانزده هزار کارگر ماهر ومجرب در مقام نخست زیر بنای اقتصادی افغانستان ومنطقه قرار داشت .   نساجی گلبهار در سال ۱۳۳۲ خورشیدی بسرمایه ی مختلط دولتی وخصوصی به…

بیشتر بخوانید

ماه صیام

یا ماه تصفیه وتزکیه نصیراحمد «مومند»                                                                                    ۲مارچ۲۰۲۳م روزه ماه مبارک رمضان رکنی از ارکان پنجګانه اسلام وفرضی ازفرایض دینی است وازمهمترین عبادات محسوب میګردد ، مسلمانان جهان روزهای این ماه متبرک را جهت امتثال امرالهی وتزکیه نفس وتطهیر باطن خویش به روزه می پردازند، روزه عبارت است از ترک خوردنی وآشامیدنی وعمل جنسی بانیت روزه…

بیشتر بخوانید