از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

آیینۀ تاریخ

رسول پویان چه خـوش گفت توسیدیـد فیلسوف که بُد جنگ اسپارت وآتن…

زمزمه های بازگشت اشرف غنی به کابل از شایعه تا…

نویسنده: مهرالدین مشید در این روزها زمزمه‌های بازگشت اشرف غنی به…

دستاوردهای خلاق چخوف، نویسنده برجسته رئالیست روسی 

برگردان. رحیم کاکایی پیشگفتار مترجم : رئالیسم بی‌رحمانه‌ی یک راوی غمگین  نویسنده ای…

لحاف مهربان کودکی

ساجده میلاد من به گذشته می اندیشم  من شب ها  در آغوش سبز…

نقش زنان مسلمان در جامعه اسلامی !

مقدمه . بی گمان یکی از مهم ترین مباحث در تبیین…

بدخشان؛ گره کور و پاشنه آشیل حاکمیت طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید بدخشان؛ جرقه های بحران و احتمال خیزش تازه…

شیرۀ جان

رسول پویان شیرۀ جان ازدو چشم خون چکانم می چکد لـؤلــؤی لالا…

            و حدت خواهی 

در عاشقی ،  عشق   نمایی   نمیکنم گنج  ی  محبتیم…

«
»

علمی و معلوماتی

جهان‌بینی مادیگرا در ایران

دکتر بیژن باران در ایران فلسفه در الهیات، شعر، عرفان تنیده؛ نه در علم. آیینها الهیات، دیوانسالاری، ایلخانی، سلوک، کردار، عرفان، تصوف را در هم آمیزند. همه اینها بجز علم در مقابل مدرنیزم اند. در ایران 2 جهان‌بینی مادی با تاثیر کم و دینی/ ایده ای با تاثیر زیاد بر فرهنگ اند. آنها در کتب،…

بیشتر بخوانید

در هند زبان فارسی

نوشته: دکتر حمیدالله مفید زبان پارسی فرزند برومند زبان اوستایی است. در این مورد هیچ شکی وجود ندارد، انکتیل دو پرون و بورنوف با استفاده از زبان سنسکرت آثار اوستایی به ویژه یسنا را خواندند دوپرون و بورنوف نیز با استفاده از واژگان سنسکرت که با اوستا بسیار نزدیک است ، زبان اوستایی را فراگرفتند…

بیشتر بخوانید

کیهانشناسی زروانی در ایران

– دکتر بیژن باران کیهانشناسی یکی از 7 رشته فلسفه است که آغاز، چگونگی، پایان، اجزای کیهان را بررسی کند. آیینهای باستان امور خود را به اجرام نورانی آسمان پیوند زده؛ با تخیل، علاقه، خضوع نوشته؛ در آثار هنری بازتاباندند. زُروان یک مشرب فلسفی و الهیات در هزاره 1ق.م در فلات ایران بود. زمان بیکرانه…

بیشتر بخوانید

جوهره دین و انسان- شتابی بسوی منحصر به فرد در مقابل حکومت های دینی تُهی معنی

چکیده مبحث جوهره و شاخص های معنوی دین زمانی متجلی می شود٬ که در مباحث چگونگی روح پرداخته شود٬ و ساختارهای تُهی معنی قرون وسطایی در برابر آن٬ که ریشه در سرشت منفی یا مکر٬ حیله و تزویر انسانی حیوانی دارد هویدا می گردد. اصولاً جوامع مترقی که دستگاه های دولت در حیطه مسوولیت مدنی…

بیشتر بخوانید

حضرت حسین که نعوذ‌وبالله خدا و کربلا میراثی از ایشان نیست

حضرت حسین هیچ برتری ‌و بدتری از اهل بیت علیهماالسلام نه دارند.‌ شهادت شان هنگام وجیبه‌ی دینی خود شان به عنوان یک مسلمان بود.برداری از اهل تشیع در پیامی نوشت که چرا از عزاداران حسینی انتقاد کردم؟نوشته‌ی محمدعثمان نجیبتشیع ایران،‌ خودزنی ها را از ارتدوکس های اروپا به ایران منتقل کرده اند که در یادبود…

بیشتر بخوانید

دائرت المعارفی ها،- پیشگامان روشنگری و انقلاب.

Enzyklopädisten. آرام بختیاری مقاله نویسان دائرت المعارفی، خالق مانیفست انقلاب بودند. دانشنامه نویسان یا دائرت المعارفی های سکولار و منتقد فرانسوی، بین سالهای 1780-1751 میلادی، 35 جلد” انسیکلوپدی” را در راه روشنگری و انقلابات فرانسه و امریکا منتشر کردند. ناشر آنها 2 روشنگر بنام:  دیدرو و دلامبر ، و مهمترین مقاله نویسان آن: ولتیر، روسو،…

بیشتر بخوانید

الهیات، عرفان، تصوف در ایران

دکتر بیژن باران با مطالعه آثار و تاریخ 3 مرکز تمدن چین، هند، ایران نام و رابطه فیلسوفان و الهیون دیده شوند. خشکی ، زلزله، انزوای ناشی از کویر و کوه، حمله اقوام دیگر به جغرافیای سوق الجیشی بین شرق و غرب به باورهای ماوراء الطبیه دامن زدند. تخیل، کنجکاوی، استبداد مطلقه شرقی- خرافت و…

بیشتر بخوانید

اراده به دانستن تحول در اندیشیدن- ساختار گرای و توسعه

(دستور العمل قرارداد اجتماعی در ایجاد دولت مدرن) تاریخ حقوق عمومی کشورها مملو است، از نقض حقوق بشری، استبداد، تبعیض که سلطه پذیری و سلطه گرای، در قالب شاه و رعیت، عالم و عامی جلوه گر بود. که از دوره رنسانس تحولاتی در غرب در حوزه حقوق آغاز شد، در ۱۵۱۵ ماکیولی در کتاب شهریار…

بیشتر بخوانید

خموشی منش فرهنگی- شتابی بسوی منحصر به فرد

مقدم به موضوع:  ساختار نظام حقوقی سکولار همرا با بایست های سیاسی اخلاقی٬ در غایت سعادتمند هر عضو از جامعه٬ به منظور نظام حقوقی سیاسی از بطن جامعه٬ نیازمند عادی سازی مجموعه مولفه های آزادی منحصر به فرد است٬ که فرهنگ سازی شود. و از کثرت گرای قوانین به منظور جلوگیری از آنارشیسم پرهیز گردد٬…

بیشتر بخوانید

مکتب فرانکفورت؛ مسخ انسان در فرهنگ مهندسی شده ارتجاع

horkheimer,max(1895-1973) آرام بختیاری نئو مارکسیسم فرویدی، مقابل جامعه مصرف، و مارکسیسم پادگانی جزایر گولاک. فلسفه یعنی نقد شرایط موجود. یکی از وظایف “مکتب فرانکفورت”، پرداختن به نقش فرد در جهان و در فرهنگ مهندسی شده یا مدیریت شده سرمایه داری بین سالهای 1984-1944 میلادی بود. آن مرکز توجه و نگاه جدید به فلسفه مارکس بود،…

بیشتر بخوانید

فلسفه شرق: ایران

دکتر بیژن باران فلسفه شرق چین، هند، ایران، آشور-بابل را برگیرد. 2 جهانبینی ایده آلیسم ناشی از باورهای تخیلی و مادی متکی بر زیست واقعی مردم از هزاره 1 ق.م. کتابت یافتند. اولی در الهیات با مفروضات، احکام، آخرت در ادیان گوناگون تکرار شد. دومی آثاری در پیدایش جهان مادی، رابطه انسانها، جو کشاورزی پدید…

بیشتر بخوانید

هگل، فاقد اتوپی، ولی آرمانگرا ؟ 

hegel,kant,marx آرام بختیاری تناقضات فلسفه هگل؛ دولت چون خداست. هگل(1831- 1770) یا ارسطوی آلمانی، در آغاز، الهیات خوانده بود و تحت تاثیر کانت کتاب “زندگی مسیح) را در در 25 سللکی نوشت، بخشی از روحانیون پروتستان، دکترین مذهبی او را نیز تعقیب میکردند، و زمانیکه ناپلئون را سوار اسب در شهر اشغال شده اش دید،…

بیشتر بخوانید

 هگل و رویای وحدت: دولت، ملت، فرد

Hegel, G.W.F (1770-1831) آرام بختیاری   هگل،- جمعبندی دانش زمان، و ادعای پایان فلسفه. هگل(1831-1770م)، فیلسوف بعد از انقلاب است؛ البته انقلاب فرانسه!، نخست آنرا طلوع خورشید نامید، ولی سپس دست آوردهای آنرا نه آزادی خلق، بلکه خشونت گیوتین گروه یعقوبی مسیحی نامید. هگل میگفت فلسفه یعنی بیان و طرح زمان خود از طریق اندیشه و…

بیشتر بخوانید

چگونگی مشروعیتِ نظام سیاسی 

نگارشی از سخی صمیم:  ***  یاد آوری ضروری: افکار ونگارش این قلم انفرادی ومنحصر بفرد است ولی اجابت آن اختیاریست  ***  عناصرمکونه و سندحقوقی(قانون اساسی یاپاکیزه پیمان آن)   ***  قسمت دوم واخیر  ***  مسئولیت وپاسخگوبودن دربرابر قانون اساسی ـ چه وقت ایجاد (مسئول و پاسخگو کیست) و  تفاوت بین مسئولیت وپاسخگوبودن کدام است؟:  من در…

بیشتر بخوانید

فلسفه شرق: چین، هند، ایران

دکتر بیژن باران غنا و قدمت فلسفه شرق با قیاس با غرب، رابطه فلسفه چین و هند با ایران، بازتولید مفاهیم شرق در ادبیات و هنر ایران بررسی شوند. از 7 هزار سال پیش مردم به رصد ستارگان، شرایط جوی، حکمت نیاکان برای حدس آینده خود و دولتمردان علاقه داشتند. انسان ها اجرام نورانی مانگ/…

بیشتر بخوانید