انعکاس هستی در هستی

رسول پویان هست وخواهدبودوژرفای شدن عریان کنید دانـش و انـدیـشـه و تحـقـیـق…

افغانستان؛ جایی که خطاهای راهبردی از مرزها عبور می‌کنند

ناهم‌زمانی تصمیم‌های سیاسی، رقابت قدرت‌ها و پیامدهای امنیتی در نظم…

فریتس هابر؛ دانشمندی میان نجات زندگی و صنعتی‌کردن مرگ

بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  مقدمه تاریخ علم، تاریخ پیشرفت‌های بزرگ انسانی است؛ اما در…

که سیاست نه کوئ، سیاست به درباندې کېږي!

نور محمد غفوري یادونه: دا مقاله د لومړي ځل لپاره د…

 تونل‌های زیرزمینی، دکترین دفاعی یا گسترش زیرساخت‌های پنهان؟

 نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و گسترش شبکه‌های زیرزمینی؛ پیامدهای منطقه‌ای و…

پوهاند محمد بشیر دودیال

د نړېوال او پښتو داستاني ادبیاتو په تړاو له پوهاند…

      اسرار هوش طبیعی یا خالق طبیعت

نوشته : کریم پوپل مورخ ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶ مقالهٔ علمی ـ فلسفی…

۵. د سیاسي سیستم د غبرګون او اصلاح بهیر

نور محمد غفوری  (د لومړي څپرکي، سیاسي سیستم- شپږمه برخه) سیاسي سیستم…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (4)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...عشق و نفرت گاهی به…

د سیاسي سیستم د فعالیت څرنګوالی

نور محمد غفوری (پنځمه برخه) ۴.  د سیاسي سیستم (د سیاسي نظام)…

جهان در آستانهٔ سرنوشت ساز ترین و بی ثباتی بزرگ

 نویسنده: مهرالدین مشید  آیندهٔ انسان در گرو رقابت قدرت‌ها و بحران…

پَسیخانیان؛صدای «اصالت انسان»

علی میرفطروس اَسْتَعِنْ بِنَفْسِكَ الَّذِي لَا إِلٰه إِلَّا هُوَ از خویشتن یاری…

د سیاسي سیستم سرچينې او اداري وړتیا

نور محمد غفوری (د سیاسي سیستم په تیر پسې- څلورمه برخه) ۳.۴.…

!  (   K   ) چگونگی اتخاذ سیاست جنایی…

چکیده : استفاده از مواد مخدر تحت نام تابلیت (k )…

محمد اقبال محمدی

استاد "محمد اقبال محمدی" شاعر، ترانه‌سرا، هایکویست، دبیر بازنشسته و…

افغانستان؛ چهارراه قدرت و معادلات پنهان منطقه‌ای

از جغرافیای راهبردی تا کنترل حرکت، کریدورها و شبکه‌های نفوذ Wahidullah…

افغانستان؛ سرزمین فرصت‌ های ازدست‌ رفته و توطئه‌های پی‌درپی

 نویسنده: مهرالدین مشید از کودتای داوود تا بازگشت طالبان؛ افغانستان در…

سیاسي سیستم– سیاسي فعالان او ډلې

نور محمد غفوری (دریمه برخه) ۳.۳ . سیاسي فعالان او ډلې سیاسي فعالان…

سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری د لومړي څپرکی: سیاسي سیستم(دوهمه برخه) ۳.  د سیاسي…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (3)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...انسان تنها موجودی نیست که…

«
»

کابل که اسلام آباد، اسفنديار ولي خان د چا ګټي پالي؟

 

په داسې حال کې ولسمشر غني د ملګرو ملتونو په ۷۲ غونډې کې د ګډون لپاره نيويارک ته تللی او تمه کېدله چې غني به د ملګرو ملتونو غړو هيوادونو ته او امريکا ته د پاکستان څېره لا هم بربنډه کړي؛ په پاکستان کې د عوامي نشنل ګوند مشر اسفندیار ولي خان ویلي چې د امریکا نوې ستراتېژي د افغانستان او پاکستان دواړو لپاره تباهي ده. ولي خان ويلي واشنګټن دې دلته پر بل شوي اور تېل نه پاشي، ډونالډ ټرمپ که د درېیمګړي رول نه شي لوبولی، لږ تر لږه دې داسې پالیسۍ نه خپلوي چې دلته پر وار دمخه بل شوي اور تېل وپاشي.

د افغانستان او جنوبي اسیا لپاره د امریکا نوې ستراتېژۍ ته د پاکستان د عوامي نشنل ګوند مشر اسفندیار ولي خان غبرګون په داسې مهال دی چې تيره ورځ د پاکستان لومړي وزير په افغانستان کې د څه مودې وړاندې ترسره شوي خونړي بريد کې د پاکستانيانو په لاس لرلو اعتراف وکړ. شاهد خاقان عباسی، منلې چی د کابل زنبق څلور لارې ځانمرګی بريدګر افغانستان ته په احتمالی توګه د پاکستان څخه داخل شوی دی. د زنبق څلور لاري برید کی ۱۵ زره کیلوګرامه چاودیدونکي توکي کارول شوي وو او د ۱۵۰ تنو څخه ډیر يې شهیدان او ۵۰۰ څخه ډیر نور يې ټپیان کړل.

اوس پوښتنه دا ده چې اسنفنديار ولي خان د افغانستان او جنوبي اسیا لپاره د امریکا نوې ستراتېژۍ ته ولې غبرګون ښودلی دی؟

نوموړی له څه ډاريږي چې وايې د امریکا نوې ستراتېژي د افغانستان او پاکستان دواړو لپاره تباهي ده؟

اسفنديار ولي خان که دومره د افغانستان په درد درديږي او د افغانانو غم ورسره وي نو بيا ولې په افغانستان کې د زنبق څلور لاري د بريد اړوند د شاهد خان عباسي پر اعتراف چوپه خوله پاتې شو؟

ولې يې د عباسي له اعتراف وروسته د پاکستاني حکومت پر دوه مخي، منافقانه او د افغانانو د وژلو په سياست نيوکه ونه کړه؟

د ټولو پوښتونو ځواب يواځې همدا کيدلی شي چې اسفنديار ولي خان هم د آی آیس آی له پيسو خړوبه کيږي او کله هم چې ظاهراً د افغانستان په ګټه کومه خبره کوي تر شاه يې د پاکستان لويې ګټې نغښتې وي. ځکه پاکستان هميشه له ډيورنډ کرښې هاغاړي پښتانه مشران د افغانستان او پاکستان تر منځ د ترينګلو اړيکو د رغولو د يوې سترې وسيلې په توګه کارولي دي او کله هم چې پاکستان خپل هدف ترلاسه کړی دی نور يې پښتانه مشران لکه د پيپسي خالي بوتل شاته غورځولي دي.

کله چې په افغانستان کې د شاه شهيد خونړی بمي بريد ترسره شو چې په کې په سلګونو ملکيان شهيدان او ټپيان شول؛ ولسمشر غني پاکستان ته تند غبرګون وښود او په دغه پيښه کې يې مستقيماً پاکستان پړ کړ. له دغې پيښې وروسته د کابل او اسلام آباد اړيکې بيخي سړې شوې چې پاکستان يې د رغولو لپاره ډيرې هڅې وکړې. د افغان ولسمشر غني د پخلا کولو لپاره د پاکستان پارلماني پلاوی راغی خو ناهيلی بيرته ولاړ، د ژورناليستانو پلاوی يې راغی خو ناهيلی ولاړ، د پوځ مشر يې کابل ته راغی خو ناهيل ولاړ، بلاخره پاکستان د «پښتو» له کارد څخه ګټه واخيستله او د کوزې پښتونخوا پښتانه مشران يې ولسمشر غني ته جرګه کړل. هماغه و چې غني هم د پښتنو مشرانو بلنه ومنله او د کابل او اسلام آباد اړيکې بيا ځلي نورمالې شوې.

دا چې په دې وروستیو کې پاکستاني چارواکي د امریکا نوې تګلارې سخت اندېښمن کړي دي او د خپل ځان د ژغورلو لپاره یې په هرې ممکنې لارې چې وي لاس پورې کړی دی. نو په همدې اساس ويلی شو چې د امریکا نوې ستراتيژۍ ته د اسفنديار ولي خان غبرګون هم د آی ايس آی په لارښوونه ترسره شوی او يواځې د پاکستان ګټې تعقيبوي. ځکه له يوې خوا د پاکستان حکومت په دې هڅو بوخت دی چې په نوې ستراتيژۍ کې پر پاکستان د امريکا شته فشار څخه د تيښتې لار پيدا کړي او له بلې خوا د آی ايس آی په پيسو خړوبه کيدونکي مذهبي او سياسي ګوندونو مشران.

نه يوازې اسفنديار ولي خان بلکې له ډيورنډ کرښې هاغاړې ټول پښتانه مشران يا له مجبورې ورځې او يا هم په شعوري توګه د پاکستان ګټې تعقيبوي او هغه څه کوي، کوم چې ورته د پاکستان پوځ يا هم د استخباراتو له خوا امر شوی وي.

لیکنه : خوشحال آصفي