شعرهایی از روناک آلتون

بانو "روناک توفیق محمد"  (به کُردی: ڕووناک تۆفیق محمد)، متخلص به…

زندگی بدون محدودیت یا مرگ ...!

مرگ برخلاف دید صوری٬ چون نیستی تام باور موجه نیست.…

طالبان؛ از سرکوب مخالفان تا مهندسی حذف هویت‌ها

نویسنده: مهرالدین مشید بازگشت طالبان به قدرت در ۱۵ اگست ۲۰۲۱…

فراتر از فروپاشی؛ چگونه ملت‌ها پیش از شکست نظامی، شکست…

Wahidullah Noorzai Former Senior ANCOP/ANP Officer | Field Strategist | Military…

انسان و نیروهای سازندهٔ تمدن( بخش اول)

«انسان معمار روشنایی در دل تاریکیِ جهان» تهیه و تدوین :…

 دشمنی با فارسی؛ بازتاب سیاست زبانی برتری‌جویانه طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید فارسی‌ستیزی؛ چهره پنهان سیاست زبانی طالبان برای بررسی  دقیق…

نسل‌کشی هزاره‌ها یک پروژه چندوجهی بود که ریشه در سیاست‌های…

افغانستان سرزمینی نیست مانند روسیه و یا هند که بزرگ‌تر…

اگزیستنسیالیسم؛ آزادیاست، یا ترس و مرگ؟

Existenzphilosophie. آرام بختیاری فلسفه وجودی انسان؛ آزادی بورژوایی، یا رهایی جامعه؟ آیا انحلال…

۱۱ سپتامبر جهان را تغییر داد؛ زندگی من را نیز…

از صبحی که آمریکا را تغییر داد تا میدان‌های افغانستان؛…

د سیاسي فعالیت لپاره د ایډیا او رهبر جوړول

نور محمد غفوری (هیله من یم چې دا لیکنه د سیاست…

پروفیسور استاد نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد نصیب الله سیماب سره چې د…

کتاب راز هستی

رسول پویان به زندانی که دل دربند آن زنجیر و برپا…

 اسلام سیاسی؛ از اصلاح دینی تا ایدئولوژی قدرت

 نویسنده: مهرالدین مشید اسلام سیاسی یکی از مهم‌ترین پدیده‌های فکری و…

روزهای آخر امین؛ روایت ناگفته از ورود شوروی و تغییر…

https://www.youtube.com/watch?v=K0xOd1gPFV0 تاریخ معاصر افغانستان؛ روزهای آخر حکومت حفیظ‌الله امین. روزهایی که…

وقتی عقل به راز و نیاز رسید

Wahidullah Noorzai — Former Senior ANP/ANCOP Officer | Field Strategist…

شورا در اسلام!

مقدمه  شورا ومشاوره واژه عربی است به معنی ابراز رای ،…

آئوزوف نویسنده‌ی شوروی و قزاقستان

برگردان. رحیم کاکایی نویسنده . روسلان سمیاشکین  ،فرزانه‌ای از شرق و…

۲۰۲۱؛ افغانستان چگونه به نقطه عطف شکست غرب تبدیل شد؟

سقوط یک نظام، پایان یک جنگ یا آغاز یک نظم…

 از بیست سال جمهوریت قلابی تا پنج سال امارت استبدادی…

 نویسنده: مهرالدین مشید مردم افغانستان پس از سرنگونی دور نخست حاکمیت…

 اقلیت های کامران، طردشدگان گناهکار؛ و دفاع میشل فوکو.

Michel Foucault (1926- 1984 ) آرام بختیاری فلسفه فوکو؛ ضرورت انحلال زندان…

«
»

څه رنګه ریس جمهور ته ضرورت دی ؟؟؟؟

لیکونکۍ : دفلسفی دکتور طاوس وردک لندن د جون دوهمه ۲۰۱۷ کال .

هیواد والو افغانستان د تقریبا ۳۰ ملیتو یا قومو هیواد دی ، او هر قوم یا ملیت ځانته خوی ، عادت او خصلت او کرکتر لری ، او بیا هر انسان پدیدو ته د خپل عقل او درک او احساس له مدرکه قیمت ورکوی او هغه وینی ، هیڅوک هیڅکله یو شانته نظر نه لری ، لکه چی موږ وینو دوه ملګری یو رستورانت ته ځی او هلته یو چاینکی فرمایش ورکوی اوبل قابلی ، یعنی ډیر کم خلک یو دبل سره هم نظره لیدل کیژي همدا وجه ده چی جمهورو ریسانو ، پادشاهانو ، امیرانو ،  وزیرانو او والیانو په خپله زمامداری کی ډیر اشتباهات او خطاګانی کړی او نن هم د ( احساساتو او هیجاناتو ، خودخواهیو او حرص او آز) له خاطره یو دبل سره نه جوړیژي ،پرون په یوه قوم کی یو لوی زمیندار وو یا یو لوړرتبه افسر یا جنرال یا والی یا وزیر وو چې پلار او نیکه ېې هم جایداد لرلو ، خو د کودتاچیانو یا انقلابیونو یا مجاهدینو یا طالبانو له خوانه سپک او یا ورباندی ظلم وشوو ، یا د مجاهدینو په صفوف کی داسی کسان ډیر وو چی پرون په یوه ګوله ډوډۍ ماړه نه وو ، خو نن د پلوو او کبابو سره هره لحظه ژوند او عیش کوی ، ډیرو یی حرامی د بیت المال یا منفردو کسانو جایدادونه اوپیسې  غلا کړې ،جایدادونه ، کورونه او اپارتمانونه ېې غصب یا نیولی او نن یو ملیونر دی ،بل ېې ملیاردر دی، خلک یی وژلی ، بندی کړی ، تهدید کړی دخلکو په نجونو او هلکانو ېې تیری کړی او اوس د وسلو انبارونه لری او دولت هم څه نه شی ورته ویلای ، زرهی موټران لری او ډیر زیات سړی وژونکی د ځان د ژوندی پاته کیدو له پاره د یوه معین معاش په بدل کی ساتی، په دولت او ادارو کی ېې هم خپل اولادونه او طرفداران یا مزدوران تعین کړی او ددوی له طریقه خلک نعل کوی او کډ نپوی او وژنی  ؟؟

حکومتی چارواکی په سر ددې چې د خارجی هیوادو له خوانه د ادارو په راس کی ګمارل شوی او خارجی اشغالګرو ته ېې د اشغال زمینه برابره کړی ده ، نن د خارجیانو د مادی او معنوی مرستو او حمایت نه برخورداره دی ، او همدا وجه ده چی ریس جمهوران ېې نه شی صلب صلاحیت کولای ، که ېې صلب صلاحیت هم کړی مجبور دی چی د اشغالګرو نه مرسته او د حل لاره  ورنه وغواړی او مشوره ور سره وکی ، د  دا ډول هیوادو د حکومتونو عمر ډیر کم وی ؟؟ ځکه که یوه ورځ د خارجی په خوله ونه کړی دوهم واری ورته توطیه جوړوی او داسی ېې وژنی یا بد ناموی لکه چی ضیاولحق ته یی جوړه کړه ، یا ېې مرسی ته په مصر کی جوړه کړه یا ېې داود خا ته جوړه کړه، یا ېې ربانی ووژلو یا ېې فهیم تیر کړو ، یا ېې احمد ولی تیر کړو ،یا ېې دوستم ته جوړه کړه   ؟؟

د افغانستان د اداری له پاره په او سنیو شرایطو کې ریاستی نظام یوازنی سیستم بولم ځکه د پارلمانی نظام معنی د ننیو مجاهدینو یا تجزیه طلبو خود خواه ، مقام او څوکۍ غوشتونکو بیسیواده ټوپکسالارانو په وخت کی زهر قاتل دی ،ځکه دوی د صدارتی نظام په ماهیت نه پوهیژي ، صدر اعظم باید موازی  حکومت ونه لری ، یا ۵۰٪ شریک نه وی  زموږ هیواد وال د پوهې هغو حد ته نه دي رسیدلی چی اقلا ( پوهه – حیا – حوصله – صبر – برده باری – تحصیل – تعلیم – تخصص – نظم او اداره – دځان او بل حقوق – د ښځوحقوق – د کار او مزد حقوق –)  او ډیر نور شیان ېې  زده وی اوس له پاره ددی چی د تفرقه اچونکو – تجزیه غوښتونکو – ډ پاکستان او ایران د هیوادو د نوکرانو او مزدورانومخه ونیول شی باید یوه ( مستقل افغان ، یوه اصلی افغان ، یوه بیطرفه افغان ، یوه با جراته افغان ، یوه جدی او ازادی دوسته افغان ، یوه معتدل  مسلمان افغان ، یوه همدیګر پذیر افغان ، یوه دملی وحدت غوشتونکی افغان ، ) د نوی موقتی دوری له پاره وټاکل شی ضرورت دی، او اشرف غنی او عبدالله ته رخصت ورکړی ، ترڅو د داخلی او خارجی ( رنګ په رنګ دشمنانو او دسیسه کارانو ) خوله ورماته کړی اشد ضرورت دی :

ولی او په څه باید داسی ریس جمهور را منځ ته شی ؟؟؟

تر څو ددغو لاندې شیانو مخنیوۍ وکړی ،او اصلی مجرم ددغو ټولو ناخوالو شاغلۍ حامد خان کرزۍ وو چی دغو فاسدو عناصرو ته مخه ورکړه او سر ېې ورته ټیټ کړو ،څوک ېې قهرمانان کړل ، څوک ېې مارشالان کړل ،   او ننۍ اشرف غنی او عبدالله چون خرڅ شوی دی ( با زاغ بودنه ګرفته نمی شود ) ؟؟؟ ددوی دوسه نه ده پوره نو زما په عقیده یوه داسې ریس جمهور ته ضرورت دی ، کوم چی ما دده صفات پورته ولیکل ،  تر څو دغه کارونه تر سره کړی ؟؟؟

اول ::::- دمجاهدینو بیسیواده ، خوار ، بیکاره ، مزدور ، قاتل ، غاصب ، رشوت خواره ، رهبران او قوماندانان چی د جهاد له برکه نن ملیونران شوی غواړی د تل له پاره نسل بن نسل ریس جمهوران ، دجمهوروریسانو معاونین ، وزیران ، معینان ، والیان او قوماندانان او د امنیتی ارګانو مشران ووسېې ؟؟؟؟

دوهم :::- دغه ملیونر شوی ، ملیاردر شوی ، دقصرو او بنګلو خاوندان شوي ، دبلند منزلو خاوندان شوي اود شخصی بانکو او شهرکو خاوندان شوي ، ویریژي چی یوه ورځ به ددوی نه پوشتنه کیژي چې د کومه د کړله دغه آرګاه او بارګاه ، جهاد خولو افغانانو وکړو ، ولی ټول ددغو سرمایی خاوندان نه شول ؟؟؟

دریم :::- پاکستان – ایران – عربستان سعودی او نور عربی هیوادونه لکه قطر، کویټ ، امارات متحده عربی  – چین – هندوستان – روسیه – ( غربی هیوادونه په راس کې ېې امریکا ) ، دیوی خوانه خپلو ستراتیژیکو اهدافو ته درسیدو په خاطراو دبلی خوانه د اقتصادی ګټو په خاطر ، د وسلو او قاچاق او قاچاقبرانو د حمایت او ساتلو په خاطر نه غواړی په افغانستان کې دغه ډیری شدی ورکونکی غوا له لاسه ورکړي ، دوی غواړی همیشه ماجرا جویی وکړی ، انتحار او انفجار وکړی تر څوخپلی اشغالګرې سلطې ته دوام ورکړي  او ددغو  تیورۍ نه په استفادی سره ( سرکوزي – بی ننګه – بی غیرته – خرڅ شوی ـ پردی پرسته پرونی او ننی جهادی مشران په غیږ کی ونیسی  او ددوی نه د خپلو اهدافو د پوره کولو استفاده وکړي ؟؟؟

دپورتنیو موادو د عملی کیدو په خاطر باید یو داسې غیر جهادی مشر ، یو پاک ( چې لاسونه ېې د خلکو په وینو او رشوت ککړ نه وی ) را منځ ته شی ، او داسې اداره جوړه کړی چی ملی – وطنی – مستقله او خودمختاره وې د شرق او غرب ، خاصتا پاکستان – ایران او عربانو نوکره او مزدوره اداره نه وی ، تر څو ملی او مردمی اهداف په ښه توګه او پوره استقلالیت سره عملی کړې دا یوازڼۍ درست او منطقی کار دی چی باید عملی شی ؟؟؟؟