طالبان، تی‌تی‌پی و چرخش به سوی هند؛ رمز یک رقابت…

 نویسنده: مهرالدین مشید یکی از پرسش‌های مهم و پیچیده در تحولات…

میدان، فشار و خطای پیروزی: چه زمانی هزینه به قدرت…

Wahidullah Noorzai | Noorzai International Doctrine Academy (NIDA) تز مقاله در منازعات…

سیستم څه ته وایي؟

نور محمد غفوری سریزه سیستم (System) د انسان د ژوند، طبیعت، ټولنې،…

آیا زمان همگرایی نیروهای سیاسی افغانستان فرا نرسیده است؟

 نویسنده: مهرالدین مشید از راست و چپ تا طالبان؛ ضرورت توافق…

آته ایسم؛ ضرورت انقلاب و روشنگری است؟

Atheism: خدا ناوری  آرام بختیاری 2600 سال بحث و جدل خونین؛ آته…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواریهای عصر ساسانی

(بخش۳)،علی میرفطروس -«من فرزندِ جامم؛ از آن شیر می‌نوشم  و تا روز رستاخیز،…

شرحی بر شعر اخلاق و تمدن

شرحی بر شعر اخلاق و تمدن

زورا سورونبایوا  شاعر، نویسنده و نمایشنامه‌نویس قرقیزی شوروی

برگردان. رحیم کاکایی زورا سورونبایوا  نخستین نویسنده زن در قیرقیزستان شوروی،…

افغانستان؛ وقتی دخالت خارجی سرنوشت یک انقلاب را تغییر داد

https://www.youtube.com/watch?v=cX5Rlj8weaA از ورود شوروی تا فاجعه نجیب‌الله؛ چه بر سر افغانستان…

خاطرات امین الله مفکر

خاطرات اینجانت امین الله مفکر امینی شاعر و نویسنده درچـــاربــــــخش مختصرا…

افغانستان در دوراهی تاریخ؛ تداوم بحران یا گذار به حاکمیت…

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان امروز در نقطه‌ای حساس از تاریخ معاصر…

بی تفاوتی جهان در برابر تروریزم جهادی در افغانستان!

القاعده و طالبان دو رویی یک سکه اند! جهان در برابر…

اخلاق و تمدن

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیـطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

مشروعیت‌زدایی قومی طالبان؛ خلع سلاح قومی این گروه

 نویسنده: مهرالدین مشید یکی از مهم‌ترین موانع در مسیر حل بحران…

آن کارسون، برنده نوبل ادبیات ۲۰۲۶؛ از ادبیات کلاسیک تا…

      بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  آکادمی سوئد روز پنج‌شنبه ۸ اکتبر ۲۰۲۶، جایزه نوبل…

رمانتیسم؛ عطر شانل آیدا، یا سیگار اشنو شهلا ؟

Romantik . آرام بختیاری رمانتیک، مکتبی چند وجهی؛ خردگریز، اتوپیستی، هومانیستی. رمانتیک واژه…

رساله‌ای در باب تخیل (3)

« آزادی و هراس انسان از خلوت خویش » تهیه و…

جنگ ایران، محاسبات ترامپ و بازتعریف آسیب‌پذیری در جغرافیای منطقه

وحیدالله نورزی جنگ‌ها را نمی‌توان تنها با شمار حملات، میزان خسارات…

دو یاداشت !

1-- افغانستان و اثرات موقعیت جغرفیایی ان . 2-- چاره اساسی…

تعلق بر انسانیت بجا است !

امین الله مفکر امینی              2026-08-10! بــه هر طرف مینگرم بوی تعلقات…

«
»

وزیر خارجه بوش پدر:‌ چنی و بوش شرایط را برای خیزش داعش فراهم آوردند

وزیر امورخارجه پیشین آمریکا گفت: استراتژی رئیس‌جمهور سابق آمریکا و معاونش درجنگ عراق باعث شد تا شرایط به گونه ای برای خیزش داعش فراهم شود.

به گزارش  پایگاه خبری هافینگتون پست،‌ جیمز بیکر،‌ وزیر امور خارجه دوران جورج بوش پدر، رئیس‌جمهوری پیشین آمریکا گفت: پس از آنکه جورج بوش پدر در سال 1991 صدام را از کویت بیرون انداخت جورج بوش پسر به همراه دیک چنی، معاونش در یک جنگ غیرضروری به عراق حمله کرد و همین امر شرایط را برای تشکیل گروه تروریستی دولت اسلامی عراق و شام موسوم به داعش ایجاد کرد.

بیکر گفت: البته این تنها جنگ عراق نبود که زمینه را پس از 12 سال برای خیزش این گروه تروریستی فراهم کرد بلکه تنش‌های شدید فرقه‌ای در خاورمیانه یکی دیگر از عوامل زمینه ساز بود.

وی ادامه داد: برنامه ” بعثی‌زدایی” بوش پسر تمامی قدرت سنی ها را در جامعه عراق نابود کرد و زمینه را برای شورش آنها علیه اشغالگری آمریکا و دولت جدید شیعه عراق فراهم آورد. بوش تمامی بروکراسی و ارتش تحت نفوذ سنی ها را در عراق از میان برد. بنابراین ، اصلاً‌ اتفاقی نیست که امروز دو تن از فرماندهان ارشد داعش همان فرماندهان سابق ارتش عراق در دوران صدام باشند.

ژنرال دیوید پترائوس، فرمانده سابق نیروهای آمریکایی در عراق و افغانستان سعی کرد اوضاع را تا حدودی تغییر دهد بنابراین برنامه‌های ” آماده باش سنی‌ها ” را به اجرا گذاشت؛ قبایل اهل تسنن را در برنامه‌هایی علیه القاعده در عراق به مشارکت گرفت. اما برنامه وی با شکست مواجه شد.

به گفته بیکر، اما این تنها ابتدای کار بود. جنگ عراق که درزمان آغاز هیچ کاری برای مقابله با تروریسم انجام نداد،‌ تعداد زیادی تروریست را پروراند که حتی تمایلی برای پیوستن به سازمان‌های افراط‌گر را نداشتند. این تروریست‌ها به دنبال کشتار گسترده مردم عراق،‌ آوارگی صدها هزار نفر ، زندانی شدن‌های افراد بی شمار و متقاعد شدن مردم خاورمیانه به این داستان و روایت تروریستی به وجود آمدند که آمریکا و غرب آمده‌اند تا سرزمین‌های مسلمانان را اشغال کنند.

بیکر می گوید: ارزیابی مضحک دیک چنی در این باره که نیروهای آمریکایی در عراق به عنوان نیروهای آزادی بخش مورد استقبال قرار گرفته‌اند و نه ملتی خارجی که کشور عراق را اشغال کردند،‌ باعث شد تا این تروریست ها قوت بگیرند. این جنگ بیش از هر مبلغی برای رادیکال کردن جوانان موثر بود و پس از اتمام این جنگ بود که موجی از تنش‌های قومی به وجود آمد که هرگز فراموش نخواهد شد.

وزیر امور خارجه پیشین آمریکا ادامه داد: جنگ عراق و خلاء قدرت سنی ها که نخستین بار توسط سیاست های نادرست آمریکا و سپس المالکی رخ نمود، شرایطی خاص را ایجاد کرد که به افراط گرایان اجازه داد تا مناطق گسترده‌ای را در کنترل خود در آورند و امروز بسیاری از همین افراد که این سیاست خارجی را عامل فاجعه می دانند به انتقاد از اقدامات اوباما می‌پردازند و اغلب هم خودشان راه حلی برای مشکلات وحشتناکی که ایجاد کردند،‌ در نظر ندارند.

جیمز بیکر ادامه داد:‌ این مطالب برای شما یادآور آتش‌زن هایی است که در صحنه حریق ایستاده اند و تکنیک هایی را که توسط آتش‌نشانان برای اطفای حریق استفاده می شود، مورد انتقاد قرار می دهند و می گویند: اگر نیروهایی را پس از خروج سربازان آمریکایی باقی می گذاشتید همه چیز خوب پیش می رفت. آیا آن ها فکر می‌کنند که برجای گذاشتن هزاران نیروی آمریکایی به واقع حل کننده مشکلات عراق است به ویژه زمانی که صدها هزار سرباز نتوانستند این مشکلات را حل و فصل کنند؟ و البته آنها کاملاً‌ فراموش کردند که نه رای دهندگان عراقی و نه آمریکایی خواهان استقرار نیروهای مازاد در عراق نبودند. آن ها فراموش کردند که دولت بغداد با شرایطی که مجوز باقی ماندن این نیروها بود،‌مخالفت کرد. یا شاید آنها امیدوار بودند که سربازان آمریکایی منزل به منزل در عراق بگردند و وابستگان به داعش را از میان بردارند. تنها افراد معدودی از نئو محافظه کاران خواهان استقرار نیروهای مازاد آمریکایی در خاورمیانه هستند. در اینجا مطلبی مطرح می شود مبنی بر اینکه اوباما باید خیلی بیشتر مخالفان میانه روی سوری را مسلح کرد. اجازه دهید به یاد بیاوریم اگر او خیلی پیشتر این کار را انجام می داد،‌الان این تسلیحات به دست داعش می افتاد پس ما باید بسیار دقیق عمل کنیم تا از به وجود آمدن چنین مشکلاتی جلوگیری به عمل آوریم.

بیکر ادامه داد: واکنش اوباما به داعش با حمایت دوسوم آمریکایی ها مواجه بود چرا که به نظر می رسد این تنها واکنش قابل قبول در شرایطی است که درمان بدتراز بیماری نیست. به نظر می رسد که مشکل به وجود آمده توسط داعش باید در ابتدای امر با سایر سنی ها در منطقه حل و فصل شود و ائتلافی بین‌المللی برای تضعیف و بلافاصله نابود کردن توانایی این گروه تروریستی که تهدیدی برای مردم خاورمیانه یا سایر نقاط است،‌ شکل گیرد. این امر به قدرت هوایی آمریکا در تقویت توانایی‌های سایر نیروهای سنی برای تحقق این هدف بستگی دارد. اما بسیاری از آمریکایی ها درک کردند که دستیابی به این امر آسان نیست و حق هم دارند. آسان نیست که این خرابکاری و افتضاح بزرگ را که به واسطه سیاست های بوش / چنی در خاورمیانه ایجاد شد، به همین راحتی پاک کرد.

وزیر امور خارجه دوران بوش پسر ادامه داد: به صراحت بگویم من فکرنمی کنم که هیچ یک از معمارهای جنگ عراق در مصاحبه‌های تلویزیونی خود کلمه‌ای از سیاست خارجی به زبان رانده باشند- و به ویژه درباره خاورمیانه. اظهارات آن ها قابل قبول نیستند. آن ها بارها و بارها اشتباه کرده اند و شرایطی را به وجود آورده اند که باعث به وجود آمدن و گسترش مشکلاتی شده که ما امروز با آن ها مواجهیم. اما اگر آن ها را برای مصاحبه دعوت کنند مصاحبه کنندگان باید حداقل به گام‌های نادرست آنها اشاره کنند و ازآ نها بخواهند تا کارهای بیشتری را برای پاک کردن و جبران خطاهای بزرگ خود به جای انتقاد از باراک اوباما انجام دهند.آنها باید برای ما توضیح دهند که دقیقا‌ً‌ چه کاری را برای اصلاح و جبران خطاهایشان انجام می دهند و اگر در حقیقت پیشنهاداتی را برای این کار دارند ،‌می توانید مطمئن باشید که این پیشنهادها بر مبنای سوابق گذشته شان است . بنابراین این اقدامات نادرست است.