وحدت ملی و حکومت مشروع؛ میان امیدهای فردا و چالش‌های…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان بر سر دو راهی؛ وحدت ملی یا…

بیان ابراهیم

خانم بیان ابراهیم (به کُردی: بەیان ئیبراهیم) شاعر کُرد زبان…

کیف آزادی

رسول پویان لباس غـم برون از قـامت شـادی کنید هردم بـرای شادخـواری…

زنان وجهاد سیاسی علیه ظلم واستبداد

مقدمه  از دید قرآن کریم وسنت نبوی ، زنان دارای شآن…

خیزش زنان هرات؛ آزمون مردانگی فراقومی  و تجلی همبستگی ملی

نویسنده: مهرالدین مشید هتک حرمت به زنان هرات؛ پرده از سیمای…

         چه باید کرد 

چه  با ید  کرد  ها  بسیا  ر گشته  از ینکه  راه …

باسط محمد غریب

آقای "باسط محمد غریب" (به کُردی: باست حەمە غەریب) شاعر…

طالبان نماد خشونت، تبعیض و سرکوب علیه زنان و دختران

شباهنگ راد یکی از مهم‌ترین روایت‌ها در تبیین پدیدهٔ طالبان این…

دیار حلبچه‌ای

شاعر کُرد زبان "دیار حلبچه‌ای" (به کُردی: دیار هه‌له‌بجه‌یی) با…

ایدئولوژی ستیزان؛ خود ایدئولوژی گرایند

ideologie . آرام بختیاری ایدئولوژی انسانی؛ ضروری، مفید و رهایی بخش است.  ایدئولوژی؛…

 پری قره‌داغی

بانو "پری قره‌داغی" (به کُردی: پەری قەرەداخی) شاعر معاصر کُرد،…

از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

«
»

( ميرم لغمان جان د خارج دل مه تنگ شدس)

: درنو لوستونکو سلام ، تهذيب او مينه

 

هو ، دسيمې د شاعرپه ادبي انگړ کې دنورو شته ؤ سره سره دا هم خوږه سندره. چې د سيمې په ژبه راسره خبرې کوي ، داسندره ( ميرم لغمان جان د خارج دل مه تنگ شدس) مې پيدا کړه ، که څه هم لوستونکي به وائي سندره زړه شوله او پيدا دې اوس کړو ، بالکل ډيرۍ زړې سندرې دي چې زړې تندې را ماتوي ، دهرې ماضي تخيل شعوري پرمختگ نوئ رنگ او نوئ خيال سره دتيرو يادونو رنگين تصويرونه جوړوي ، آن تردې چې خلک جنون وار دتيرو خوږو خاطرو يادښتونه تازه کوي، زموږ د عمر دحافظې په آرشيف کې به داسې گلورين يادښتونه داسې مينه ناکې سيرې ولري، چې هره شيبه ترې خوند واخلو او هره يوه يې په ځانگړي توگه دقيصو بڼډارونه جوړولئ شي. چې دادې د همدغو يادښتونو د بيلگو سره دتخيل په هجره گئ کې ستاسې سره يم. – دلته مې د ښاغلي سميع الدين افغاني دمحلي اشعارو له مريو نه دغه يوه سندره چې (ميرم لغمان جان د خارج دل مه تنگ شدس) په داسې حال کې چې سندرغاړئ ښاغلي حفیظ کرونګر هم په ډيره هنري ثقافت دې سندرې سره د زړه تنابونه لڼډ کړي دي چې د ليدونکو او اوريدونکو دزړونو اړيکې يې هم د دې سندرې سره وصل کړي دي د دغې سندرې سيمه ايز تأثيرات يو خو دا چې د توپير او تعصب سټه يې ويستلې ده بله داچې تاسې وگورې له هندوکشه تر ، تر پاميره له بولدکه تر اټکه او په تيره بيا دنړۍ په ټولو هيوادونو کې دافغان په نوم څوک ورته څڼې خوځوي څوک اتڼ او څوک هم مستې نڅاوې کوي ،ترې خوند اخلي آو دوطن مينه پرې ماتوي. او دورځې په تيريدو سره لانور هم مينه وال زياتوي دغه سندره دافغانانو ، فردي او ډله ايزو بڼډارونو ته گرمي ورکوي. همدا وجه ده چې زما د بحث موضوع يې هم اوږد کړ . – دهيواد سيمه ايز ، پرگنيز شاعر ښاغلئ سميع الدين افغاني دخپل شاعرانه احساس موخه د (خاپوړو، مڼډو را مڼډو ، پټپټوني او اور وره کو) له کوڅې نه دچهار باغ ، باغ مرزا ، تيرگړي ، چهاردهي ، قرغه یې ، حيدرخاني ، عمرزئ ، عليشنگ او علينگار چې د لغمان پورې په شنو جامو پوخلي سيمې دي ، د دې سندرې د انځوريز پيغام سره مينه والو ته ور پيژندلئ دی ، او په تيره بياسرشوخه کڼډي باغي لغمانۍ ژبه دغه سندره يې لا مالگينه کړې ده ترمخه له دې چې نوموړې سندره بيا ځلي واورو د گران افغاني صيب د ډير عمر په هيله ، او د ده دنورو کليوالي سيمه ايزو شعرونو په تمه. يو. په درناؤې۰

آرين

 

درنو لوستونکو!راځئ په گډه ددغې کليوالي سندرې دآوريدو لپاره لاندې ټکئ کليک کړو.

https://www.youtube.com/watch?v=XOriRUHm4-Y

 

میروم لغمان جان

میروم لغمان جان د خارج دل مه تنګ شده

ملک بیګانه به مه زندان دیهمزنګ شده

میروم کنر جان درخارج دل مه تنګ شده

میرم کابل جان امریکا دل مه تنګ شده

 

د باغمرزا د قرغه یي مه اشنایا دارم

هم دعمرزایي و الیشنګ قوم وخویشا دارم

باله د چاردی حیدرخانی انډیوالا دارم

از قلای پشه یي والینګار چه خاطرا دارم

میرم در خانې خود دیګه پای فقیر لنګ شده

میرم کابل جان د خارج دل مه تنګ شده

میروم کنر جان اروپا دل مه تنګ شده

 

یاد ګلکی استاد چی یک داستان ها میکرد

یګان شیر جنګی را کتیش پاینده هم یکجا میکرد

یادت است ملا استاد چه یک خاندن ها میکرد

ګل و رحم الله وهفته ګل هم چه سازها میکرد

الی خو ساز ها کلې ګډ وډ و جلترنګ شده

میروم لغمان جان د خارج دل مه تنګ شده

میرم لوګرجان د سدني دل مه تنګ شده

 

یک وخت د بازار ترګړی چه بیرو بار بود

سونې دیګري لب دریا چه واره دار بود

چقه جم جوش دترګړی جمعه بازار بود

زیارت و میله د مهترلام صاحب نامدار بود

یاد او وختا الی خو بخت کی ما د جنګ شده

میروم لغمان جان اروپا دل مه تنګ شده

میروم لغمان جان دلندن دل مه تنګ شده

 

وخت سال نواست لغمان جان چقه زیبا شده

هر رقم میوه و حاصلات اینجه پیدا شده

وخت غریبی داس درو در همه جا شده

ګر و نیشکر کتي بادرنګ هم پر بها شده

چې خوب مردم ها بود حالې دل مردم سنګ شده

میروم لغمان جان د خارج دل مه تنګ شده

میروم لغمان جان کانادا دل مه تنګ شده

 

بیا که لغمان جان بریم بیا دیګه اشتي کنیم

سنګ د جای خود سنګین بیا انډیوالي کنیم

رنګ جنګه ګم کنیم سم وطنداري کنیم

ګم جنګ طلبا شوه رسم افغاني کنیم

مردم وطن دیګه به تنګ از دست جنک شده

میروم ننګرهار د خارج دل مه تنګ شده

میروم لغمان جان د اتریش دل مه تنګ شده

————————————-

سمیع الدین افغاني