از قهرمان‌سازی تا نقد تاریخی؛ بازخوانی کارنامه رهبران در شش…

 نویسنده: مهرالدین مشید بزرگ‌نمایی رهبران؛ ناسپاسی به آرزو های مردم افغانستان رخدادهای…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی(بخش۲)

علی میرفطروس -« عربِ بادیه نشین را رها کن و او…

پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب سره، چې د…

پیام هستی

رسول پویان ز قلب هستی پیامی بـه گوش دل گفتند چه خوش…

افغانستان در آستانه بحران چند لایه؛ ابتکار خروج از جنگ

 نویسنده: مهرالدین مشید چه کسی باید ابتکار خروج از جنگ را…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت دوم: از هویت تا قدرت؛ چگونه یک سازمان خود…

نیهلیسم؛ محصول شکست سیاسی یا فردی؟

Nihilism. آرام بختیاری نیهلیسم یعنی پوچی، انفعال، زوال، بطالت، و فاقد هدف.  نیهلیسم…

گزیده‌ی اشعار شرمین ولی

اشعار کتاب اندوه ارغوانی یک سیب گزیده‌ی اشعار شرمین ولی مترجم: زانا کوردستانی (۱) پاییز…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت اول: مسئله فقط امیر نیست وقتی درباره طالبان صحبت می‌کنیم،…

بعد از ضربه چه می‌ماند؟

افغانستان و منطقه در عصر جنگ‌های فرسایشی Wahidullah Noorzai — Former…

دل دادن و دل بردن!

امین الله مفکر  امینی                2026-25-09 دلـــــدادن ودل بردن ودل بستن نباشد…

ایدئولوژی سایه ای سنگین برفراز اندیشه ها

 نویسنده: مهرالدین مشید              زنجیر های ناپیدای ایدئولوژی  انسان موجودی معناجو است. او…

علم ګل سحر

له ګران علم ګل سحر سره، چې د علم او…

فاصله میان قدرت و اثر

Wahidullah Noorzai — Former Senior ANP/ANCOP Officer | Field Strategist…

چند شعر کوردی با ترجمه 

چوون خەم و پەژارە  وڵاتمی داگیرکرد دەسوری داکوو دڵخۆشیان خەسان. ◇ در این سرزمین  غم حاکم…

نورستان؛ از خاطره یک جنگ تا آغاز یک دوره تاریخ

 نویسنده: مهرالدین مشید آغاز دوباره درگیری‌ها در منطقه کامدیش نورستان، خاطره…

افغانستان میان مهندسی قدرت و بازی امنیتی طالبان و پاکستان

 نویسنده: مهرالدین مشید درگیری طالبان  با مردم؛ فرار از حل بحران…

اتهامات جرایم جنگی توسط بریتانیا

طرح دوسیه ۹۷ ملیونی اتهامات جرایم جنگی توسط بریتانیا شامل…

ابو نواس اهوازی؛ نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی

(بخش 1)، علی میرفطروس ۳۱٫ شهریور ۲۵۸۵ شاهنشاهی هم باده، گوارا وُ هم…

نگاهی هنری و زیبایی‌شناختی

به آثار آیبک (موسی تاش‌محمدوف)  نویسنده بزرگ ازبکستان دوران شوروی برگردان. رحیم…

«
»

محمود بریالی شیر مرد سیاست ومبارزه

وقتی از یک شخصیت سیاسی بیان میکنیم در واقع از یک مکتب سیاسی ، از یک کانون روشنگری واز یک بنیاد وطنپرستانه بحث میکنیم که همه ی اینها بمثابه ی معیار شخصیت انسانی بوده که بزرگی و اندیشه ی عالی از آن تجلی می یابد.

درباره شخصیت ، کار ومبارزه ی زنده یاد محمود بر یالی علما دانشمندان تحلیلگران سیاسی سروران قلم ، کتاب واندیشه اثر های زیادی زا بنگارش گرفته اند که در مطبوعات داخلی وخارجی بازتاب گسترده ی یافته است.

اما در بحث حاضر مرور کوتاهی در رابطه به ابعاد مشخص شخصیت زنده یاد محمود بریالی داریم .

 محمود بریالی یکی از همرزمان نزدیک واخلاصمند زنده یاد ببرک کارمل رهبر فرزانه ی حزب دموکراتیک خلق افغانستان بود . او یکی از پرورش یافتگان مکتب وطنپرستی با آموزه های انساندوستی خدمتگذار مردم رنجدیده ی افغانستان وعضو هیات رهبری ، مسُول شعبه روابط بین المللی ح د خ ا ومعاون صدراعظم جمهوری دموکراتیک افغانستان بود .

زنده یاد محمود بریالی در آغاز جوانی ودوران تحصیل بر بنیاد مطالعه وتحلیل اوضاع افغانستان وجهان بخاطر دفاع از منافع وحقوق زحمتکشان کشور سرنوشت خود را با سرنوشت مردم افغانستان رقم زد وپرچم مبارزه را برای عدالتخواهی وترقی بدفاع از حقوق ومنافع علیای زحمتکشان افغانستان بر افراشت و بر ضد ارتجاع ، استبداد وآمپریالیزم شجاعانه وتا آخر رزمید .

زنده یاد محمود بریالی از همان آغاز با عزم قوی وفولادین در مبارزه بخاطر رنجهای بیکران خلق ستمدیده ی افغانستان بیهراس از تهدید مستبدین ومرتجعین واستبداد سلطنتی 

جریان مبارزات خروشان روشنفکری وسیاسی را رهبری میکرد . باری بخاطر مبارزه ی سیاسی وشکل دهی تظاهرات ضد سلطنتی ومقابله با سفر اسپیرو اگنیو معاون ریاست جمهوری ایالات متحده ی امریکا بکابل زندانی گردید . 

محمود بریالی پس از تحصیلات عالی با پشت کار ومبارزه بزودی پله های علم ودانش سیاسی را پیمود ومنحیث قوی ترین دانشمند جهانبینی علمی وتیوری انقلابی آموزه ها واندوخته های خود را بدیگر همرزمان انتقال میداد . محمود بریالی کار وسیع روشنگرانه را در میان روشنفکران ترقی خواه وعدالت پسند پایتخت کشور وولایات موفقانه بثمر رساند که محصولش تربیت وپرورش هزاران کادر جوان پرورش یافته مکتب عالی انسانیت در دامان ح د خ ا بود.

 زنده یاد محمود بریالی در زمان رهبری پرمسُولیت شعبه روابط بین المللی ح د خ ا مردم روشن ضمیر افغانستان را با افکار واندیشه های ترقی خواهانه ی حلقهای جهان پیوند داد . افغانستان وجنبش نوین دموکراتیک خلق افغانستان را به جهانیان معرفی کرد کمکهاوروابط دوستانه را با آنها برقرار نمود .

محمود بریالی  زمانی هم در مقابله با خود خواهی های حفیظ اله امین مجبور به تبعید از وطن گردیده بود و درراستای مبارزات درون حزبی زندان دوران رهبری جزبی وحزب برسر اقتدار خود را نیز بارها تجربه کرد ولی زندان ، شکنجه وتهدید هیچگاه غرور وعزم آهنین این شخصیت فولادین را هرگز خدشه دار نساخت بلکه با تجارب از دوران تلخ روزگار آبدیده تر گردید ودر مبارزه با هرمهای قدرتهای استبدادی سربلندانه مقابله ومبارزه کرد.

محمود بریالی در زمان تصدی معاونیت صدارت عظمی در دولت جمهوری دموکراتیک افغانستان منحیث مرد مدبر،  کاردان ، ، متواضع ، مهربان ، کارا وعملگرا بود.  زنده یاد بریالی در کارنو سازی کشور نبوغ خاصی داشت او همراه با کارگران ، مهندسان وانجنیران در میدان کار در احداث سرکها ، بند انهار وساختمانهای رهایشی دوش بدوش کارگران قدم میگذاشت واز کار عالی ساخت وساز وطن تقدیر بعمل می آورد . محمود بریالی مرد جنگ عادلانه وصلح وصفا بود .

آقای بهزاد کریمی رهبر سازمان فداییان خلق ایران در رابطه به شخصیت زنده یاد بریالی چنین میفرماید . 

محمود بریالی شخصیت برجسته جنبش ترقی خواهانه وعدالت پژوهانه افغانستان وچهره ی ماندگار ودموکراتیک افغانستان یکی از کادر های اندیشورز وسازمانگرا واز رهبران توانمند وتاثیر گذار نهضت ترقی خواهانه وعدالت جویانه معاصر افغانستان بود . در ذهن ما رفیق بریالی مظهر وفا داری به آرمانهای چپ وعدالتخواهی بود .

همچنان رفیق کریم یکی از رهبران حزب توده ضمن صحبت در باره ی شخصیت رفیق بریالی گفته است .

 رفیق بریالی در مرکز مبارزه بود مرد آزادی خواه برجسته بود .

سلطان علی کشتمند عضو بیوروی سیاسی ح د خ ا وصدراعظم ج د ا در مراسم وداع با پیکر زنده یاد مخمود بریالی ضمن سخنرانی مفصل در رابطه به شخصیت زنده یاد محمود بریالی چنین گفت .

نام محمود بریالی بعنوان یک تن از رهبران شناخته شده آن حزب بعنوان یک تن از ادامه دهنده گان پیشتاز مبارزات در تاریخ جنبش چپ ودموکراتیک درافغانستان ثبت گردیده است وعلاوه کرد . 

محمود بریالی انسان متواضع ، خوش قلب ، خوش برخورد،  دوست واقعی روشنفکران دور اندیش ، با نشاط ، مصمم ، با اندیشه واراده ی خدشه نا پذیر وانقلابی بود .

زنده یاد محمود بریالی پس از فروپاشی حزب ودولت توسط عمال ارتجاع وآمپریالیزم در کشور ودر شرایط جنگ وشعله ور شدن آتش جنگ در پایتخت کشور باز هم در کنار مردم بیدفاع وبخصوص همشهریان کابل با قی ماند وبا مردم غمشریکی مینمود.

زنده یاد محمود بریالی  پس از چند سالی با رفتن به خارج از وطن در کشور هند وکشورهای اروپایی تمام سعی وتلاش خود را بخاطر دوباره سازی واحیای مجدد حزب دموکراتیک خلق افغانستان بکار بست که در نتیجه ی آن جزایر فروپاشیده ی حزبی دوباره در هندوستان وکشور های اروپایی با یک تشکل جدید سیاسی در چوکات نهضت دموکراتیک میهنی بسیج گردید وجنبش را در امر مبارزه اهدافی وسازمانی سمت وسو بخشید که سازمانهای چپ دموکراتیک از بازمانده گان تشکل نوین سیاسی کارکرد های زنده یاد محمود بریالی وافتخارات مکتب جاودانه ی رهبر فرزانه ی جنبش دموکراتیک ومردمی افغانستان زنده یاد ببرک کارمل میباشد که بمثابه وارثان راه جنبش دیروزی برای فرداها ی روشن مبارزه تجلی یافته است  .

روحش شاد نامش جاودان 

 خاطراتش گرامی .

با عرض حرمت

عبدالوکیل کوچی