تجربه میدان در غرب افغانستان — از ادرسکن تا شیندند

Wahidullah Noorzai | Former Senior ANCOP/ANP Officer, Military & Security…

روایت اسدالله کشتمند از جنگ افغانستان؛ مجاهدین، شوروی و قدرت‌های…

https://www.youtube.com/watch?v=DGsTJnpdYQk مروز، ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۶، بار دیگر در خدمت رفیق عزیزم،…

غنچه‌های پژمرده

گزیده‌ی اشعار اسعد لُرزاده برگردان به فارسی: زانا کوردستانی شاعر و نویسنده‌ی کُرد…

شعرهایی از روناک آلتون

بانو "روناک توفیق محمد"  (به کُردی: ڕووناک تۆفیق محمد)، متخلص به…

زندگی بدون محدودیت یا مرگ ...!

مرگ برخلاف دید صوری٬ چون نیستی تام باور موجه نیست.…

طالبان؛ از سرکوب مخالفان تا مهندسی حذف هویت‌ها

نویسنده: مهرالدین مشید بازگشت طالبان به قدرت در ۱۵ اگست ۲۰۲۱…

فراتر از فروپاشی؛ چگونه ملت‌ها پیش از شکست نظامی، شکست…

Wahidullah Noorzai Former Senior ANCOP/ANP Officer | Field Strategist | Military…

انسان و نیروهای سازندهٔ تمدن( بخش اول)

«انسان معمار روشنایی در دل تاریکیِ جهان» تهیه و تدوین :…

 دشمنی با فارسی؛ بازتاب سیاست زبانی برتری‌جویانه طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید فارسی‌ستیزی؛ چهره پنهان سیاست زبانی طالبان برای بررسی  دقیق…

نسل‌کشی هزاره‌ها یک پروژه چندوجهی بود که ریشه در سیاست‌های…

افغانستان سرزمینی نیست مانند روسیه و یا هند که بزرگ‌تر…

اگزیستنسیالیسم؛ آزادیاست، یا ترس و مرگ؟

Existenzphilosophie. آرام بختیاری فلسفه وجودی انسان؛ آزادی بورژوایی، یا رهایی جامعه؟ آیا انحلال…

۱۱ سپتامبر جهان را تغییر داد؛ زندگی من را نیز…

از صبحی که آمریکا را تغییر داد تا میدان‌های افغانستان؛…

د سیاسي فعالیت لپاره د ایډیا او رهبر جوړول

نور محمد غفوری (هیله من یم چې دا لیکنه د سیاست…

پروفیسور استاد نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد نصیب الله سیماب سره چې د…

کتاب راز هستی

رسول پویان به زندانی که دل دربند آن زنجیر و برپا…

 اسلام سیاسی؛ از اصلاح دینی تا ایدئولوژی قدرت

 نویسنده: مهرالدین مشید اسلام سیاسی یکی از مهم‌ترین پدیده‌های فکری و…

روزهای آخر امین؛ روایت ناگفته از ورود شوروی و تغییر…

https://www.youtube.com/watch?v=K0xOd1gPFV0 تاریخ معاصر افغانستان؛ روزهای آخر حکومت حفیظ‌الله امین. روزهایی که…

وقتی عقل به راز و نیاز رسید

Wahidullah Noorzai — Former Senior ANP/ANCOP Officer | Field Strategist…

شورا در اسلام!

مقدمه  شورا ومشاوره واژه عربی است به معنی ابراز رای ،…

آئوزوف نویسنده‌ی شوروی و قزاقستان

برگردان. رحیم کاکایی نویسنده . روسلان سمیاشکین  ،فرزانه‌ای از شرق و…

«
»

سوله د کورنيو ښامارانو په خوله کې

خبرو ته د حزب اسلامي حاضريدل او د ځينو کړيو مخالفتونه

په داسې حال کې چې افغان حکومت او حزب اسلامي د سولې په اړه توافق ته نږدې شوي؛ د بلخ ولايت سرپرست عطامحمد نور د افغان سولې اړوند اندېښمن دی او په ياده پروسه کې د پردې تر شاه د پټې معاملې په اړه ولس ته د وضاحت غوښتونکی دی. د بلخ سرپرست والي ويلي، چې ملت ته دې د سولې په سر د پردې تر شا معاملو په اړه معلومات ورکړل شي او زياته يې كړه، چې د افغانستان خلک پټو معاملو ته د نه ويلو حق لري. که څه هم ښاغلي نور په ډاګه نه کړه چې څوک له چا سره او څه ډول معامله کوي خو داسې معلوميږي چې اشاره يي په غير مستقيم ډول له حزب اسلامي سره د حکومت له لوري د سولې خبرې کول دي.

نوموړي همدارنګه وويل، کوم معلومات چې دى يې لري، زيات شمېر وسله وال مخالفين د هېواد شمالي ولايتونو ته ورغلي او نور لا هم دغو ولايتونو ته پر لاره دي. د هغه په وينا، لازمه ده، چې هېوادوال له دغسې وضعيت سره د مقابلې لپاره چمتو واوسي. که څه هم په يادو مراسمو کې اجرايه رييس ډاکټر عبدالله د نور څرګندونو ته په ځواب کې وويل، چې د سولې په اړه به د پردې شاته هېڅ ډول معامله ونه شي؛ خو دلته غواړو د د يو شمير هغو کړيو په اړه چې په جنګ کې خپل سياسي ژوند ويني؛ رڼا واچوو.

سوله د افغانانو اړتيا او لوی ارمان دی. سوله د الله جل جلاله د ټولو مخلوقاتو له پاره اړينه او طبعي غوښتنه ده، سوله يواځي دانسانانو له پاره نه بلکه د هوا د مرغانو ، د ځنګل د حيواناتو، د سمندري ژويو او د ځمکې پر مخ د نباتاتو د ژوند، هوساينې او بقا لپاره يوه اړتيا ده. خو دلته په لوړه کچه کورنۍ کړۍ شته چې په افغانستان کې د جنګ غوښتونکې دي. دغه کړۍ خپل سياسي ژوند او بقا په جنګ کې ويني او نه غواړي چې له طالب سره سوله وشي. دلته ځينې کړۍ دي چې نه غواړي د طالبانو سره سوله وشي ځکه د دوی ګټو او اهدافو ته طالبان ډیر لوی خطر دی او دوی هیڅکله دې خطر منلو ته تیارې ندي. دغه کړۍ په دې فکر کې دي که سوله وشي نو طالبان به هم د افغانستان د حکومت په چوکاټ کې راداخل شي. که چيري طالبان او حزب اسلامي په حکومت کې شريکيږي نو ښکاره ده چې هغه امتيازات او هغه ونډه چې دوی (د سولې مخالفې کړۍ) اوس په حکومت کې لري؛ پرې به قطع او د حکومت مخالف لوري ته به ورکړل شي.

دلته مهمه دا نه ده چې څوک د چا سره د سولې مخالف دي؟ بلکه په وروستيو کې چې د سولې وروستۍ هڅې هیلې بښونکې دي، په ځانګړي توګه د حزب اسلامي لخوا د افغان حکومت سره د سولې خبرو ته چمتووالي ولس ډیر هيله مند کړی دی نو پر وړاندې يي د ځينو کړيو له لوري خنډونه جوړيږي او په غير مستقيم ډول له حزب اسلامي سره سولې ته د حکومت او د مخالف لوري تر منځ د معالمې نوم ورکوي. مهمه دا ده چې په داسې يو حساس وخت کې ولې د سولې د مخالفانو په خېټو کې دردونه پيل شول؟

خبره څرګنده ده چې په نظام کې د ننه شته د جنګونو په پيسو پړسېدلې کړۍ او ډلګۍ به د دې هیلو د ناکامولو لپاره خپلې هڅې کوي او خداي مه کړه دا نوي راټوکېدلې د هیلو غوټۍ د دوي په کرکجنو دسایسو بېرته مړاوې شي. له افغان حکومت سره د خبرو لپاره د حزب اسلامي حاضريدل او پر وړاندې يي مخالفتونه پورته کيدل؛ هماغه پخواني نکل ته ورته کيسه ده چې وايي :

يوه ګيدړه او لېوه يو باغ ته چې لوړ، لوړ دېوالونه يې لرل او دروازه يې هم بنده وه د غلا لپاره تللي وو. خو مخکې له دې چې باغ ته ولاړ شي، ګيدړې د خپلو ګيدړي چلونو له مخې لېوه دې ته اړ کړى و چې د باغ ديوال ته د نيږدې ولاړې ونې له لارې ځان باغ ته وغورځوي او دا (ګيدړه) د ديوال پر سر ورته څوکيداري وکړي. ګېدړې لېوه ته ويلي و چې باغ ته د تګ لار يې ورته وښوده او د بېرته وتلو لار به هم ورته وښيي.

لېوه په باغ کې له يو څه وخت تېرولو وروسته ګيدړې ته ويلي و چې په باغ کې يې سخت زړه تنګ شوى او نور دې د وتلو چل ورته وښيي. ګيدړې په داسې حال کې چې د باغ خاوند له سوټي سره د باغ خوا ته را روان و او دې ليده، ليوه ته وويل :” تر اوسه خو لا ښه يې، زړه خو به دې هلته ډېر تنګ شي چې د باغ څښتن له سوټي سره باغ ته راورسي”

دلته د حزب اسلامي مخالفې ډلې به هم هغه وخت زړه خوړېنې شې چې کله د افغان حکومت او حزب اسلامي تر منځ خبرې په بريا پای ته ورسيږي او حزب اسلامي په حکومت کې شريک شي.

لکه څرنګه چې حزب اسلامي د افغانستان د قضيې له ځينو ښکېلو ډلو سره پخوانۍ دښمنۍ لري. او همداشان وخت ناوخت دغه ګوند د شمال ټلوالې او ځينې نورو مشخصو قومونو په تړاو توندې اعلاميې نشر کړې. او اوسمهال د اشرف غني او عبدالله تر منځ په ګډ حکومت کې هم همدغه دوه ډلې کسان پراخ حضور لري او په لوړيو کليدي پوسټونو ځای پر ځای دي نو که د حزب اسلامي او افغان حکومت خبرې د بريا تر پولې رسي نو پرته له شکه به د يادو ډلګيو او کړيو حضور کميږي، په دوی به امتيازات بنديږي او په همداشان په حکومت کې به يي ونډه کمیږي نو فلهذا ځکه خو د حزب اسلامي پر وړاندې غبرګونونه او مخالفتونه توند دي.

لیکنه : خوشحال آصفي