انعکاس هستی در هستی

رسول پویان هست وخواهدبودوژرفای شدن عریان کنید دانـش و انـدیـشـه و تحـقـیـق…

افغانستان؛ جایی که خطاهای راهبردی از مرزها عبور می‌کنند

ناهم‌زمانی تصمیم‌های سیاسی، رقابت قدرت‌ها و پیامدهای امنیتی در نظم…

فریتس هابر؛ دانشمندی میان نجات زندگی و صنعتی‌کردن مرگ

بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  مقدمه تاریخ علم، تاریخ پیشرفت‌های بزرگ انسانی است؛ اما در…

که سیاست نه کوئ، سیاست به درباندې کېږي!

نور محمد غفوري یادونه: دا مقاله د لومړي ځل لپاره د…

 تونل‌های زیرزمینی، دکترین دفاعی یا گسترش زیرساخت‌های پنهان؟

 نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و گسترش شبکه‌های زیرزمینی؛ پیامدهای منطقه‌ای و…

پوهاند محمد بشیر دودیال

د نړېوال او پښتو داستاني ادبیاتو په تړاو له پوهاند…

      اسرار هوش طبیعی یا خالق طبیعت

نوشته : کریم پوپل مورخ ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶ مقالهٔ علمی ـ فلسفی…

۵. د سیاسي سیستم د غبرګون او اصلاح بهیر

نور محمد غفوری  (د لومړي څپرکي، سیاسي سیستم- شپږمه برخه) سیاسي سیستم…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (4)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...عشق و نفرت گاهی به…

د سیاسي سیستم د فعالیت څرنګوالی

نور محمد غفوری (پنځمه برخه) ۴.  د سیاسي سیستم (د سیاسي نظام)…

جهان در آستانهٔ سرنوشت ساز ترین و بی ثباتی بزرگ

 نویسنده: مهرالدین مشید  آیندهٔ انسان در گرو رقابت قدرت‌ها و بحران…

پَسیخانیان؛صدای «اصالت انسان»

علی میرفطروس اَسْتَعِنْ بِنَفْسِكَ الَّذِي لَا إِلٰه إِلَّا هُوَ از خویشتن یاری…

د سیاسي سیستم سرچينې او اداري وړتیا

نور محمد غفوری (د سیاسي سیستم په تیر پسې- څلورمه برخه) ۳.۴.…

!  (   K   ) چگونگی اتخاذ سیاست جنایی…

چکیده : استفاده از مواد مخدر تحت نام تابلیت (k )…

محمد اقبال محمدی

استاد "محمد اقبال محمدی" شاعر، ترانه‌سرا، هایکویست، دبیر بازنشسته و…

افغانستان؛ چهارراه قدرت و معادلات پنهان منطقه‌ای

از جغرافیای راهبردی تا کنترل حرکت، کریدورها و شبکه‌های نفوذ Wahidullah…

افغانستان؛ سرزمین فرصت‌ های ازدست‌ رفته و توطئه‌های پی‌درپی

 نویسنده: مهرالدین مشید از کودتای داوود تا بازگشت طالبان؛ افغانستان در…

سیاسي سیستم– سیاسي فعالان او ډلې

نور محمد غفوری (دریمه برخه) ۳.۳ . سیاسي فعالان او ډلې سیاسي فعالان…

سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری د لومړي څپرکی: سیاسي سیستم(دوهمه برخه) ۳.  د سیاسي…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (3)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...انسان تنها موجودی نیست که…

«
»

سوله د کورنيو ښامارانو په خوله کې

خبرو ته د حزب اسلامي حاضريدل او د ځينو کړيو مخالفتونه

په داسې حال کې چې افغان حکومت او حزب اسلامي د سولې په اړه توافق ته نږدې شوي؛ د بلخ ولايت سرپرست عطامحمد نور د افغان سولې اړوند اندېښمن دی او په ياده پروسه کې د پردې تر شاه د پټې معاملې په اړه ولس ته د وضاحت غوښتونکی دی. د بلخ سرپرست والي ويلي، چې ملت ته دې د سولې په سر د پردې تر شا معاملو په اړه معلومات ورکړل شي او زياته يې كړه، چې د افغانستان خلک پټو معاملو ته د نه ويلو حق لري. که څه هم ښاغلي نور په ډاګه نه کړه چې څوک له چا سره او څه ډول معامله کوي خو داسې معلوميږي چې اشاره يي په غير مستقيم ډول له حزب اسلامي سره د حکومت له لوري د سولې خبرې کول دي.

نوموړي همدارنګه وويل، کوم معلومات چې دى يې لري، زيات شمېر وسله وال مخالفين د هېواد شمالي ولايتونو ته ورغلي او نور لا هم دغو ولايتونو ته پر لاره دي. د هغه په وينا، لازمه ده، چې هېوادوال له دغسې وضعيت سره د مقابلې لپاره چمتو واوسي. که څه هم په يادو مراسمو کې اجرايه رييس ډاکټر عبدالله د نور څرګندونو ته په ځواب کې وويل، چې د سولې په اړه به د پردې شاته هېڅ ډول معامله ونه شي؛ خو دلته غواړو د د يو شمير هغو کړيو په اړه چې په جنګ کې خپل سياسي ژوند ويني؛ رڼا واچوو.

سوله د افغانانو اړتيا او لوی ارمان دی. سوله د الله جل جلاله د ټولو مخلوقاتو له پاره اړينه او طبعي غوښتنه ده، سوله يواځي دانسانانو له پاره نه بلکه د هوا د مرغانو ، د ځنګل د حيواناتو، د سمندري ژويو او د ځمکې پر مخ د نباتاتو د ژوند، هوساينې او بقا لپاره يوه اړتيا ده. خو دلته په لوړه کچه کورنۍ کړۍ شته چې په افغانستان کې د جنګ غوښتونکې دي. دغه کړۍ خپل سياسي ژوند او بقا په جنګ کې ويني او نه غواړي چې له طالب سره سوله وشي. دلته ځينې کړۍ دي چې نه غواړي د طالبانو سره سوله وشي ځکه د دوی ګټو او اهدافو ته طالبان ډیر لوی خطر دی او دوی هیڅکله دې خطر منلو ته تیارې ندي. دغه کړۍ په دې فکر کې دي که سوله وشي نو طالبان به هم د افغانستان د حکومت په چوکاټ کې راداخل شي. که چيري طالبان او حزب اسلامي په حکومت کې شريکيږي نو ښکاره ده چې هغه امتيازات او هغه ونډه چې دوی (د سولې مخالفې کړۍ) اوس په حکومت کې لري؛ پرې به قطع او د حکومت مخالف لوري ته به ورکړل شي.

دلته مهمه دا نه ده چې څوک د چا سره د سولې مخالف دي؟ بلکه په وروستيو کې چې د سولې وروستۍ هڅې هیلې بښونکې دي، په ځانګړي توګه د حزب اسلامي لخوا د افغان حکومت سره د سولې خبرو ته چمتووالي ولس ډیر هيله مند کړی دی نو پر وړاندې يي د ځينو کړيو له لوري خنډونه جوړيږي او په غير مستقيم ډول له حزب اسلامي سره سولې ته د حکومت او د مخالف لوري تر منځ د معالمې نوم ورکوي. مهمه دا ده چې په داسې يو حساس وخت کې ولې د سولې د مخالفانو په خېټو کې دردونه پيل شول؟

خبره څرګنده ده چې په نظام کې د ننه شته د جنګونو په پيسو پړسېدلې کړۍ او ډلګۍ به د دې هیلو د ناکامولو لپاره خپلې هڅې کوي او خداي مه کړه دا نوي راټوکېدلې د هیلو غوټۍ د دوي په کرکجنو دسایسو بېرته مړاوې شي. له افغان حکومت سره د خبرو لپاره د حزب اسلامي حاضريدل او پر وړاندې يي مخالفتونه پورته کيدل؛ هماغه پخواني نکل ته ورته کيسه ده چې وايي :

يوه ګيدړه او لېوه يو باغ ته چې لوړ، لوړ دېوالونه يې لرل او دروازه يې هم بنده وه د غلا لپاره تللي وو. خو مخکې له دې چې باغ ته ولاړ شي، ګيدړې د خپلو ګيدړي چلونو له مخې لېوه دې ته اړ کړى و چې د باغ ديوال ته د نيږدې ولاړې ونې له لارې ځان باغ ته وغورځوي او دا (ګيدړه) د ديوال پر سر ورته څوکيداري وکړي. ګېدړې لېوه ته ويلي و چې باغ ته د تګ لار يې ورته وښوده او د بېرته وتلو لار به هم ورته وښيي.

لېوه په باغ کې له يو څه وخت تېرولو وروسته ګيدړې ته ويلي و چې په باغ کې يې سخت زړه تنګ شوى او نور دې د وتلو چل ورته وښيي. ګيدړې په داسې حال کې چې د باغ خاوند له سوټي سره د باغ خوا ته را روان و او دې ليده، ليوه ته وويل :” تر اوسه خو لا ښه يې، زړه خو به دې هلته ډېر تنګ شي چې د باغ څښتن له سوټي سره باغ ته راورسي”

دلته د حزب اسلامي مخالفې ډلې به هم هغه وخت زړه خوړېنې شې چې کله د افغان حکومت او حزب اسلامي تر منځ خبرې په بريا پای ته ورسيږي او حزب اسلامي په حکومت کې شريک شي.

لکه څرنګه چې حزب اسلامي د افغانستان د قضيې له ځينو ښکېلو ډلو سره پخوانۍ دښمنۍ لري. او همداشان وخت ناوخت دغه ګوند د شمال ټلوالې او ځينې نورو مشخصو قومونو په تړاو توندې اعلاميې نشر کړې. او اوسمهال د اشرف غني او عبدالله تر منځ په ګډ حکومت کې هم همدغه دوه ډلې کسان پراخ حضور لري او په لوړيو کليدي پوسټونو ځای پر ځای دي نو که د حزب اسلامي او افغان حکومت خبرې د بريا تر پولې رسي نو پرته له شکه به د يادو ډلګيو او کړيو حضور کميږي، په دوی به امتيازات بنديږي او په همداشان په حکومت کې به يي ونډه کمیږي نو فلهذا ځکه خو د حزب اسلامي پر وړاندې غبرګونونه او مخالفتونه توند دي.

لیکنه : خوشحال آصفي