انعکاس هستی در هستی

رسول پویان هست وخواهدبودوژرفای شدن عریان کنید دانـش و انـدیـشـه و تحـقـیـق…

افغانستان؛ جایی که خطاهای راهبردی از مرزها عبور می‌کنند

ناهم‌زمانی تصمیم‌های سیاسی، رقابت قدرت‌ها و پیامدهای امنیتی در نظم…

فریتس هابر؛ دانشمندی میان نجات زندگی و صنعتی‌کردن مرگ

بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  مقدمه تاریخ علم، تاریخ پیشرفت‌های بزرگ انسانی است؛ اما در…

که سیاست نه کوئ، سیاست به درباندې کېږي!

نور محمد غفوري یادونه: دا مقاله د لومړي ځل لپاره د…

 تونل‌های زیرزمینی، دکترین دفاعی یا گسترش زیرساخت‌های پنهان؟

 نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و گسترش شبکه‌های زیرزمینی؛ پیامدهای منطقه‌ای و…

پوهاند محمد بشیر دودیال

د نړېوال او پښتو داستاني ادبیاتو په تړاو له پوهاند…

      اسرار هوش طبیعی یا خالق طبیعت

نوشته : کریم پوپل مورخ ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶ مقالهٔ علمی ـ فلسفی…

۵. د سیاسي سیستم د غبرګون او اصلاح بهیر

نور محمد غفوری  (د لومړي څپرکي، سیاسي سیستم- شپږمه برخه) سیاسي سیستم…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (4)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...عشق و نفرت گاهی به…

د سیاسي سیستم د فعالیت څرنګوالی

نور محمد غفوری (پنځمه برخه) ۴.  د سیاسي سیستم (د سیاسي نظام)…

جهان در آستانهٔ سرنوشت ساز ترین و بی ثباتی بزرگ

 نویسنده: مهرالدین مشید  آیندهٔ انسان در گرو رقابت قدرت‌ها و بحران…

پَسیخانیان؛صدای «اصالت انسان»

علی میرفطروس اَسْتَعِنْ بِنَفْسِكَ الَّذِي لَا إِلٰه إِلَّا هُوَ از خویشتن یاری…

د سیاسي سیستم سرچينې او اداري وړتیا

نور محمد غفوری (د سیاسي سیستم په تیر پسې- څلورمه برخه) ۳.۴.…

!  (   K   ) چگونگی اتخاذ سیاست جنایی…

چکیده : استفاده از مواد مخدر تحت نام تابلیت (k )…

محمد اقبال محمدی

استاد "محمد اقبال محمدی" شاعر، ترانه‌سرا، هایکویست، دبیر بازنشسته و…

افغانستان؛ چهارراه قدرت و معادلات پنهان منطقه‌ای

از جغرافیای راهبردی تا کنترل حرکت، کریدورها و شبکه‌های نفوذ Wahidullah…

افغانستان؛ سرزمین فرصت‌ های ازدست‌ رفته و توطئه‌های پی‌درپی

 نویسنده: مهرالدین مشید از کودتای داوود تا بازگشت طالبان؛ افغانستان در…

سیاسي سیستم– سیاسي فعالان او ډلې

نور محمد غفوری (دریمه برخه) ۳.۳ . سیاسي فعالان او ډلې سیاسي فعالان…

سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری د لومړي څپرکی: سیاسي سیستم(دوهمه برخه) ۳.  د سیاسي…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (3)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...انسان تنها موجودی نیست که…

«
»

د رياض کنفرانس؛ د ترهګرۍ سره د مبارزې او که د ايران لپاره د ګواښ سرمشريزه؟

تيره يکشنبې ورځ په سعودي عربستان کې د ترهګرۍ سره د مبارزې په نوم سرمشریزه کې چې د امریکا ترڅنګ د اسلامي هیوادونو د نېږدې ۵۴ هیوادونو مشرانو ګډون کړی؛ د امريکا متحده ايالاتو ولسمشر ټرمپ د افغان پوځیانو ستاینه کړې او زياته کړې يې ده چې د افغانستان زړور ځواکونه په خپل هیواد کې له طالبانو سره په جګړه دي او له متحد عربي اماراتو مننه کوم چې افغانستان ته یې ځواکونه استولي دي. نوموړې د ياد کنفرانس په ترڅ کې ځينې جالبې او د فکر وړ څرګندونې وکړې.

يوه د مکس او د بحث وړ خبره يې دا ده چې له ايران پرته د کوم بل هيواد نوم  يې ياد نه کړ خو زیاته يې کړه داسې هیوادونه هم شته چې د ترهګرو ملاتړ کوي، هغوی ته په خپله خاوره کې ځای ورکوي. نوموړي همداراز د دوشنبې په ورځ د اسرايلو له ولسمشر سره په ګډ خبري کنفرانس کې هم ایران ته خبرداری ورکړ او زياته يې کړه، ايران باید ترهګرو ته روزنه او د پیسو لیږد فوراً بند کړي. بله د مکس وړ خبره يې ترهګري يواځې د اسلامي هيوادونو پورې منحصرول دي. نوموړي د اسلامي هيوادنو په کنفرانس کې ويلي چې ترهګري په اسلامي هېوادونو کې روانه ده او د دغو هېوادونو مشرانو ته په کار ده چې پر خلاف یې د مبارزې لپاره سره یو لاس شي. همداراز ډونالډ ټرمپ په دغه ناسته کې له اسلامي هېوادونو وغوښتل چې له خپلو سیمو ترهګر وباسي او د مسلمان د کلیمې پر ځای یې د شیعه او سني کلیمې جلا جلا یادې کړې.

په تازه کې د ښاغلي ټرمپ څرګندونو ته د افغانستان پخواني ولسمشر حامد کرزي ويلي چې ترهګر د جوماتونو نه، بلکې د امریکا او د هغې د متحدینو د پالیسیو زېږند دي. ښاغلي کرزي ويلي ترهګر اوس هم په هغو هېوادونو کې مرکزونه لري او ازاد فعالیت کوي چې امریکا یې ملاتړې ده او مالي مرستې ورسره کوي. کرزي د ډونالډ ټرمپ هغو څرګندونو په غبرګون کې چې د مسلمان د کلیمې پر ځای یې د شیعه او سني کلیمې جلا جلا یادې کړې؛ ويلي چې سني او شیعه دواړه لکه په مسیحیانو کې د کاتولیک، ارټو ډوکس او پروټسټانټ په څېر وروڼه دي.

لومړی خو دا چې ترهګري مسلمانان نه کوي بلکې ترهګري د اسلام له سپيڅلي نوم څخه په ګټې اخيستنې د نورو کفري هيوادونو پروژه ده چې د اسلام د بدنامولو په خاطر يې د اسلام د عوده دارانو په لاس ترسره کوي. دا سمه ده چې ترهګر په اسلامي هيوادونو لکه ايران او پاکستان کې روزنځايونه او پناه ځايونه لري خو تغذيه او مالي ملاتړ يې د کفري هيوادونو په لاس کې دی. ښه بېلګه يې له پاکستان سره د امريکا متحده ايالاتو په ميلياردونو کلنۍ مرستې دي چې اوس هم  دوام لري.

دويمه دا چې د رياض په کنفرانس کې ښاغلي ټرمپ يو ځل بيا د امریکا د پخواني ولسمشر په پل پل کېښود او پاکستان چې د ترهګرو اصلي او ستر روزنځای دی؛ له ړندې سترګې لاندې تېر کړ. په دغه کنفرانس کې ډونالډ ټرمپ يواځې د ايران يادونه وکړه چې ترهګر روزي او مالي ملاتړ يې کوي خو پاکستان چې افغانستان، سيمه او ټوله نړۍ ترې په سور تنور کې ولاړه ده؛ هيڅ يادونه هم ونه کړه.

د اسلامي هيوادونو په دغه کنفرانس کې د امريکا ولسمشر ټرمپ يادونه وکړه چې د ترهګرۍ جرړې بايد وباسل شي خو له بده مرغه ويې نه ويل چې د ترهګرۍ جرړې چيرته دي، ترهګري له کومه ځايه تغذيه کيږي او ټوله سيمه چا ناکراره  کړې ده؟

جالبه دا ده په خپله هغه هيوادونه چې په دغه اسلامي کنفرانس کې ګډونه کوي؛ ځينې يې د ترهګرۍ اصلي ملاتړي او سرچينې دي. همدغه پاکستان، سعودي عربستان او متحده عربي امارات هغه لومړني هيوادونه و چې په افغانستان کې يې د طالب نظام ته مشروعيت ورکړ او په رسميت يې وپېژانده. عرب هيوادونه اوس هم په طالب پوره نفوذ لري او عرب شېخان يې لويې مالي سرچينې دي. همدغه پاکستان په ځلونو اعتراف کړی دی چې طالبان د دوی تر نفوذ لاندې دي او د دوی په خاوره کې پناه ځايونه لري. نو بيا ولې ښاغلی ټرمپ د دغو هيوادونو يادونه نه کوي؟

ټرمپ د دې لپاره چې خپل سياسي رقيب (روسيې) سره د خپل غلام (پاکستان) د نوې يارانې باج بايد اخيستلای وای او په زغرده يې د پاکستان نوم ياد کړی وای چې د ترهګرو ملاتړی دی او که خپل دغه کار ته دوام ورکړي نو بايد د خپل عمل سزا وويني. خو له بده مرغه چې داسې ونه شول. اوس ولسمشر غني ته په کار ده چې د خپلې وينا پر مهال دغې اصل ته په پام د ترهګرو د اصلي حامي هيواد له مخه پرده پورته کړي او د پاکستان يادونه وکړي.

لیکنه : خوشحال آصفي