دین و دموکراسی؛ از سازگاری ها تا چالش ها

نویسنده: مهرالدین مشید پرسش سازگاری دین و دموکراسی یکی از مهم‌ترین…

سه‌ شعر کوتاه از لیلا طیبی

انسان کلام سبز ترحم، جاری از گلوی خدا بود.  از یاد برده…

شب

شب همین نزدیک‌هاست و  ستارگان  گیسویشان را بر صورت ماه افشانده‌اند، در سکوتی…

پیامد های منفی ،تثبیت رتبه نظامی در ساختار های کشفی…

مقدمه . خداوند ( ج) در قرآن کریم چنین می فرماید…

چند شعر کوتاه از لیلاطیبی

انسان کلام سبز ترحم، جاری از گلوی خدا بود.  از یاد برده…

افغانستان؛ سرزمین فرصت‌های از دست‌رفته

نویسنده: مهرالدین مشید از اصلاحات امان‌الله خان تا چالش‌های پس از…

بیست سال امریکا غرب و ناتو درین سرزمین بساط خون…

افغانستان از تنگناهای خونین و ویرانگر عبور داده شده و…

تمنای رهایی

رسول پویان تبسـم حال خـوش در خاطر دل می کند جاری ولی…

بیکس محمد قادر

استاد "بیکس محمد قادر" (بێکەس حەمە قادر) شاعر و نویسنده‌ی…

عشق بود آن !

امین الله مفکر امینی                        2026-22-!06 در ایــن دهری ِ مجاز مجوییـــد ومگویید…

اسلام‌گرایی؛ از رستاخیز ضد استعمار تا چالش افراطیت و امکان…

نویسنده: مهرالدین مشید مطالعه‌ای در اندیشه متفکران مسلمان و تجربه افغانستان،…

لرمانتوف نابغه سرکش ادبیات روسیه

برگردان. رحیم کاکایی «خانه من هر جا که آسمانی باشد، آنجاست...» مترجم: همپای…

افغانستان در چهار راۀ رقابت های ژیوپلیتیک و ا ستراتیژی…

نویسنده: مهرالدین مشید از عمق استراتژیک پاکستان و هند تا عمق…

جنگ های فناورانه وفکری در عصر جدید ، بررسی جایگاه…

مقدمه . إِنْ يَنْصُرْكُمُ اللَّهُ فَلا غالِبَ لَكُمْ وَ إِنْ يَخْذُلْكُمْ…

خطر متافیزیگ نادیده گرفته شد

Metaphisiker. آرام بختیاری فلسفه متافیزیک؛ رونق دین، اعتراض سکولاریسم.  نوع تفکر متافیزیکی در…

مرگ چیست؟

برهان الدین « سعیدی »  به روز مرگ چو تابوت من…

وحدت ملی و حکومت مشروع؛ میان امیدهای فردا و چالش‌های…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان بر سر دو راهی؛ وحدت ملی یا…

بیان ابراهیم

خانم بیان ابراهیم (به کُردی: بەیان ئیبراهیم) شاعر کُرد زبان…

کیف آزادی

رسول پویان لباس غـم برون از قـامت شـادی کنید هردم بـرای شادخـواری…

زنان وجهاد سیاسی علیه ظلم واستبداد

مقدمه  از دید قرآن کریم وسنت نبوی ، زنان دارای شآن…

«
»

د رياض کنفرانس؛ د ترهګرۍ سره د مبارزې او که د ايران لپاره د ګواښ سرمشريزه؟

تيره يکشنبې ورځ په سعودي عربستان کې د ترهګرۍ سره د مبارزې په نوم سرمشریزه کې چې د امریکا ترڅنګ د اسلامي هیوادونو د نېږدې ۵۴ هیوادونو مشرانو ګډون کړی؛ د امريکا متحده ايالاتو ولسمشر ټرمپ د افغان پوځیانو ستاینه کړې او زياته کړې يې ده چې د افغانستان زړور ځواکونه په خپل هیواد کې له طالبانو سره په جګړه دي او له متحد عربي اماراتو مننه کوم چې افغانستان ته یې ځواکونه استولي دي. نوموړې د ياد کنفرانس په ترڅ کې ځينې جالبې او د فکر وړ څرګندونې وکړې.

يوه د مکس او د بحث وړ خبره يې دا ده چې له ايران پرته د کوم بل هيواد نوم  يې ياد نه کړ خو زیاته يې کړه داسې هیوادونه هم شته چې د ترهګرو ملاتړ کوي، هغوی ته په خپله خاوره کې ځای ورکوي. نوموړي همداراز د دوشنبې په ورځ د اسرايلو له ولسمشر سره په ګډ خبري کنفرانس کې هم ایران ته خبرداری ورکړ او زياته يې کړه، ايران باید ترهګرو ته روزنه او د پیسو لیږد فوراً بند کړي. بله د مکس وړ خبره يې ترهګري يواځې د اسلامي هيوادونو پورې منحصرول دي. نوموړي د اسلامي هيوادنو په کنفرانس کې ويلي چې ترهګري په اسلامي هېوادونو کې روانه ده او د دغو هېوادونو مشرانو ته په کار ده چې پر خلاف یې د مبارزې لپاره سره یو لاس شي. همداراز ډونالډ ټرمپ په دغه ناسته کې له اسلامي هېوادونو وغوښتل چې له خپلو سیمو ترهګر وباسي او د مسلمان د کلیمې پر ځای یې د شیعه او سني کلیمې جلا جلا یادې کړې.

په تازه کې د ښاغلي ټرمپ څرګندونو ته د افغانستان پخواني ولسمشر حامد کرزي ويلي چې ترهګر د جوماتونو نه، بلکې د امریکا او د هغې د متحدینو د پالیسیو زېږند دي. ښاغلي کرزي ويلي ترهګر اوس هم په هغو هېوادونو کې مرکزونه لري او ازاد فعالیت کوي چې امریکا یې ملاتړې ده او مالي مرستې ورسره کوي. کرزي د ډونالډ ټرمپ هغو څرګندونو په غبرګون کې چې د مسلمان د کلیمې پر ځای یې د شیعه او سني کلیمې جلا جلا یادې کړې؛ ويلي چې سني او شیعه دواړه لکه په مسیحیانو کې د کاتولیک، ارټو ډوکس او پروټسټانټ په څېر وروڼه دي.

لومړی خو دا چې ترهګري مسلمانان نه کوي بلکې ترهګري د اسلام له سپيڅلي نوم څخه په ګټې اخيستنې د نورو کفري هيوادونو پروژه ده چې د اسلام د بدنامولو په خاطر يې د اسلام د عوده دارانو په لاس ترسره کوي. دا سمه ده چې ترهګر په اسلامي هيوادونو لکه ايران او پاکستان کې روزنځايونه او پناه ځايونه لري خو تغذيه او مالي ملاتړ يې د کفري هيوادونو په لاس کې دی. ښه بېلګه يې له پاکستان سره د امريکا متحده ايالاتو په ميلياردونو کلنۍ مرستې دي چې اوس هم  دوام لري.

دويمه دا چې د رياض په کنفرانس کې ښاغلي ټرمپ يو ځل بيا د امریکا د پخواني ولسمشر په پل پل کېښود او پاکستان چې د ترهګرو اصلي او ستر روزنځای دی؛ له ړندې سترګې لاندې تېر کړ. په دغه کنفرانس کې ډونالډ ټرمپ يواځې د ايران يادونه وکړه چې ترهګر روزي او مالي ملاتړ يې کوي خو پاکستان چې افغانستان، سيمه او ټوله نړۍ ترې په سور تنور کې ولاړه ده؛ هيڅ يادونه هم ونه کړه.

د اسلامي هيوادونو په دغه کنفرانس کې د امريکا ولسمشر ټرمپ يادونه وکړه چې د ترهګرۍ جرړې بايد وباسل شي خو له بده مرغه ويې نه ويل چې د ترهګرۍ جرړې چيرته دي، ترهګري له کومه ځايه تغذيه کيږي او ټوله سيمه چا ناکراره  کړې ده؟

جالبه دا ده په خپله هغه هيوادونه چې په دغه اسلامي کنفرانس کې ګډونه کوي؛ ځينې يې د ترهګرۍ اصلي ملاتړي او سرچينې دي. همدغه پاکستان، سعودي عربستان او متحده عربي امارات هغه لومړني هيوادونه و چې په افغانستان کې يې د طالب نظام ته مشروعيت ورکړ او په رسميت يې وپېژانده. عرب هيوادونه اوس هم په طالب پوره نفوذ لري او عرب شېخان يې لويې مالي سرچينې دي. همدغه پاکستان په ځلونو اعتراف کړی دی چې طالبان د دوی تر نفوذ لاندې دي او د دوی په خاوره کې پناه ځايونه لري. نو بيا ولې ښاغلی ټرمپ د دغو هيوادونو يادونه نه کوي؟

ټرمپ د دې لپاره چې خپل سياسي رقيب (روسيې) سره د خپل غلام (پاکستان) د نوې يارانې باج بايد اخيستلای وای او په زغرده يې د پاکستان نوم ياد کړی وای چې د ترهګرو ملاتړی دی او که خپل دغه کار ته دوام ورکړي نو بايد د خپل عمل سزا وويني. خو له بده مرغه چې داسې ونه شول. اوس ولسمشر غني ته په کار ده چې د خپلې وينا پر مهال دغې اصل ته په پام د ترهګرو د اصلي حامي هيواد له مخه پرده پورته کړي او د پاکستان يادونه وکړي.

لیکنه : خوشحال آصفي