از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

آیینۀ تاریخ

رسول پویان چه خـوش گفت توسیدیـد فیلسوف که بُد جنگ اسپارت وآتن…

زمزمه های بازگشت اشرف غنی به کابل از شایعه تا…

نویسنده: مهرالدین مشید در این روزها زمزمه‌های بازگشت اشرف غنی به…

دستاوردهای خلاق چخوف، نویسنده برجسته رئالیست روسی 

برگردان. رحیم کاکایی پیشگفتار مترجم : رئالیسم بی‌رحمانه‌ی یک راوی غمگین  نویسنده ای…

لحاف مهربان کودکی

ساجده میلاد من به گذشته می اندیشم  من شب ها  در آغوش سبز…

نقش زنان مسلمان در جامعه اسلامی !

مقدمه . بی گمان یکی از مهم ترین مباحث در تبیین…

بدخشان؛ گره کور و پاشنه آشیل حاکمیت طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید بدخشان؛ جرقه های بحران و احتمال خیزش تازه…

شیرۀ جان

رسول پویان شیرۀ جان ازدو چشم خون چکانم می چکد لـؤلــؤی لالا…

            و حدت خواهی 

در عاشقی ،  عشق   نمایی   نمیکنم گنج  ی  محبتیم…

«
»

دپلماسی با ادامه کشتار مردم

غوغای طالبان پس از لغو تویتری مذاکرات با ایشان از جانب ترامپ با سرزدن به هر در ودروازه بیشتر شده است . هیئتی بروسیه وچند تنی به تهران رفته اند ، درمورد آغاز مجدد مذاکرات با امریکاد با احتیاط سخن میگویند و اصل تهدید را نیز بکار میگیرند ، اخیرآ ترامپ خلاف پیامهای گذشته اش با یک نرمش قسمی که طالبان نمیدانند از عمل شان چگونه ندامت کنند گوشه چشمی به انان نشان داده ان عمل را جنایت نگفت .
برخی میگویند بعد از لغو مذاکرات شدت عمل طالبان بیشتر شده است ولی سوال است که چه وقت کم بوده؟
در جریان مذاکرات ودر استانه امضای توافقنامه بد ترین حملات را انجام دادند ، تهدید به تشدید حملات به منظور جلو گیری از تدویر انتخابات ریاست جمهوری در جریان مذاکرات ادامه داشت وعملی میشد که منظور شان از الغای انتخابات وعده های خلیلزاد برای رساندن انها به قدرت بود .
طی سالهای شکل گیری مجدد روزی نیست که در شهرها وولسوالی ها ومراکز ولایات نائره جنگ خاموش بوده باشد. شهر کابل بیشترین قربانی این حملات بوده ، کشته وزخمی میدهد ومردم عام متحمل خسارات ناشی ازان میگردد.
طالبان پس از سقوط با یک تبارز جنگی وارد صحنه شدند وبا عبور از همین مسیر بسوی دپلماسی ومذاکره حرکت نمودند ، نزد انها جنگ، ضربه وکشتار مردم یگانه راه حضور فعال شان در سیاست ودپلماسی تلقی میگردد‌. باپیشبرد چندین سال جنگ ،نزد فدراتیف روسیه ، جمهوری مردم چین وجمهوری اسلامی ایران قابل اعتماد شمرده شدند واین غلطی کلان امریکاددر محاسباتش در مورد منطقه وافغانسنان بود.
همان طوریکه امریکا در اوخر قرن گذشته تروریسم جهادی را به حیث ابزار لجام گسیخته بخدمت گماشت وازان سود برد نخواست از مولود بعدی ان یعنی تروریسم طالبانی در نطفه جلو گیرد بلکه انرا پرورش داد، در خفا حمایت نمود وخواست بحیث ابزار پسا جهادی برای بی ثبات سازی منطقه ورسیدن به اهداف استخباراتی اش که عمدتآ در محور سر نگونی دولت های با ثبات می چرخید بکار گیرد، اما زمان گذشته بود ، توازن قسمی قوا برای حفظ سرحدات کشور های تحت پلان استراتژیکی امریکا به میان امده بود وروسیه از هم پاشیدگی بسوی احیای مجددبحیث ابر قدرت شدن باتوان بزرگ نظامی برای حفظ متحدان حرکت کرد.توان مالی ونظامی اش نمیگذارد متحدین جنوبی ان با صدور تروریسم به بی ثباتی وبحران برده شود ، چین عین درک را از صدور تروریسم به مناطق مسلمان نشین دارد. بنابراین هردو کشور با فعال ساختن شبکه های ضد تروریستی کوشیدند میان این گروهها جای پای دریابند که مسئله تا سرحد تفاهم وحمایت گسترش یافته توانستند قسمتی از ابزار دست داشته امریکارا از دستش بیرون کنند وحالا طالبان میتوانند درمقابل برخی فشارهای کمتر موئثر امریکا به مانور حمایت ازروسیه ، چین وایران متوصل شوند.
پایگاه های شان در پاکستان محفوظ است ، مقامات رهبری در قطر وکابل با ارامش خاطر تروریسم ودپلماسی را شانه به شانه پیش میبرند وافراد شان حمام خون برپا میدارند.
عبور از پیچیدگی های موجود با یک آغاز موئثر از جانب امریکا میتواند صورت گیرد وان اینکه امریکا از بازی با دم مار خودداری کرده به کوبیدن سران بپردازد.
باحفظ اینکه امریکا در بازی آغاز کرده اش دچار مشکل شده اما اقدامات قاطع در برابر پایگاههای تروریسم در پاکستان میتواند راهگشای برتری صلح بر جنگ گردد، به شرط انکه چنین نیت وجود داشته باشد که ندارد.
سرنوشت دولت ضعیف افغانستان بدست امریکاست . امریکا با اپوزیسیون مسلح ان صلح میکند ودر یک چشم زدن انرا برهم میزند ولی دولت را دران نی نقش است و نی غرض.
سران دولت وجریانات تحمت حمایت امریکا مصروف لعن وطعن یکدیگر اند ، طالب میکشد وامریکا نقش رفری میدان خون و اتش را ایفا میکند .
درینجا وحشت است ، حمام خون است وخانه به خانه ماتم است .
رئیس جمهور به مناظره حاضر نمیشود ورئیس اجرائیه اش با ژست هاوحرکات جلف واستعمال کلمات بازاری چون( بی شکش ، گریزی ، بازهم میگریزد) وغیره اورا طعنه باران میکند درحالیکه دربرابر پرسشهای مبنی بر حکومت داری، امور نظامی، جنگ وصلح وکارهای اینده طفره روی میکند .
این چه معجونی بود که جان کیری انرا برما مقرر کرو . این ملت تا این حدبی فرهنگ نبود که کیری چنین ترکیبی را در راس رهبری ان مسلط ساخت.
چاره چه بوده میتواند وراه نجات کدام است؟
درتیوری چاره این کار وحدت مردم است وراه نجات یک حکومت واقعآ ملی وبر خاسته از ارای حقیقی مردم .
مداوای عاجل درد وخون مردم اتش بس سراسری وآغاز مذاکرات صادقانه میان افغانی بوده میتواند.
مراجع بیرونی حاکم بر سرنوشت افغانستان میتوانند با خنثی سازی مراجع حمایت مالی، لوژستیکی و نظامی طالبان انهارا مجبور به گذشت از موضع سختگیرانه سازند. راه وچاره این مشکل توسط خود افغانها وحمایت کشور های درگیر درامور کشور پیدا خواهد شد ، درغیران فاجعه ادامه مییابد ومردم قربانی میشود.

محمدولی