برښنايې تذکرې څه ګټې لري؟
له مياشتينې ځنډ وروسته بلاخره د برښنايې تذکرو وېش په رسمي او عملي توګه پيل او ولسمشر غني په ګډون د حکومت لوړپوړو چارواکو نوې برښنايې تذکرې واخيستلې. د ولسمشرغني او لومړۍ مېرمنې رولا غني تر څنګ د ولسمشر دویم مرستیال سرور دانش، د ولسي جرګې رییس عبدالرؤف ابراهیمي، د مشرانو جرګې رییس فضل هادي مسلمیار، د اجرائیه ریاست لومړي مرستیال انجنیر محمدخان، حنیف اتمر، قیام الدین کشاف او یو شمېر نورو چارواکو هم خپلې برښنايې تذکرې ترلاسه کړې. خو بل لور ته بيا د حکومت اجرايه رياست يو ځل بيا له دغه بهير سره مخالفت وښود. اجرايي ريیس عبدالله عبدالله د برښنايې تذکرو له وېش سره مخالفت وکړ او په اوسني حالت او بڼه د تذکرو وېش یې د ولس د تېرایستلو لپاره وباله. عبدالله ويلي د ولس د تېرایستلو او د انتخاباتي تبلیغاتو لپاره د وسیلې په توګه د برښنايې تذکرو وېش له پراخو اعتراضونو سره سره پیل شوی دی.
د برښنايې تذکرو له وېش سره د مخالفت خبره نوې نه ده، آن له هماغه لومړي سره چې کله د پخواني ولسمشر حامد کرزي پر مهال دغه طرحه وړاندې شوه نو ورسره جوخت د يو شمېر کړيو مخالفتونه هم مله ول. آن دا چې په ټول افغانستان کې يې مخالفانو او موافقانو لاريونونه ترسره کړل. نه يواځې د برښنايې تذکرو له وېش سره مخالفتونه کېدل بلکې د تذکرو په بڼه او په کې محتوياتو باندې يې هم د ولس او سياسيونو تر منځ جنجالونه تېر شول. خاصو کړيو هڅه کوله چې دغه بهير له خنډ سره مخ کړي ځکه دوی پوهېدل چې د برښنايې تذکرو په وېش سره به د حکومت دننه اصلاحات رامنځته شي او بيا به دوی ونه شي کولی چې دومره په آسانه غلاوې او چور ته ادامه ورکړي.
اوس چې د مياشتو مياشتو سياسي ناندريو وروسته بلاخره دغه ملي بهير پيل شولو نو په لويه کچه د ولس له هرکلي سره مخ شو. که څه هم اجرايه رياست يې د ولسمشر غني لخوا ټاکنيز کمپاين پیل بولي خو دلته د برښنايې تذکرو ځينو لويو ګټو ته اشاره کوو.
- د برښنايې تذکرو په ترلاسه کولو سره يو شخص نه شي کولی چې په يو ځان څو دانې تذکرې واخلي او يا يې د بل چا لپاره جعلې جوړې کړي چې په دې سره به په نړيواله کچه د افغانستان د پاسپورټونو ارزښت هم لوړ شي. ځکه په تېر کې د هر بل هيواد په ځانګړې توګه ايراني او پاکستاني هم کولی شول چې د تذکرو مامور ته د پيسو په مقابل کې افغاني تذکره ورکړي، خو اوس د دغو ټولو جعل کاريو مخه ونيول شوه.
- يو شخص د برښنايې تذکرې په ترلاسه کول سره نه شی کولی چې په يو وخت کې په څو دولتي پوسټونو کار ترسره کړي. دغه برښنايې تذکرې به د هغو بې کاره ځوانانو په حق کې عدالت تامين کړي چې دوی د لوړو زده کړو په ترلاسه کولو سره سره بيا هم بېکاره او حق يې بل چا پايمال کړی و.
- د برښنايې تذکرو په ترلاسه کولو سره يو شخص نه شي کولی چې په يو وخت کې په ټاکنو کې څو څو ځلي رايه وکاروي. برښنايې تذکرې په روانو ټاکنو کې د شفافيت ضامن بلل کيږي.
- د برښنايې تذکرو په ترلاسه کولو سره د خيالي معلمانو، خيالي ښوونځيو، خيالي سربازانو، خيالي معلولانو او خيالي تشکيلاتو مخنيوی ترسره کیږي. د برښنايې تذکرو په ترلاسه کولو سره يو قوماندان نه شي کولی چې د څو سربازانو معاش خپل شخصي جيب ته واچوي.
- د برښنايې تذکرو وېش د برښنايې حکومتولۍ لپاره اړين ګام دی هغه څه چې په ټوله نړۍ کې د ښې حکومتولۍ اصل بلل کيږي. په اوسني وخت کې چې د ټکنالوژۍ عصر دی يو دولت کولی شي چې د حکومتي چارو په برښنايې کولو سره د هيواد چارې په سمه توګه او له فساده پرته ترسره کړي.
- د برښنايې تذکرو وېش کولی شي چې په ټول هيواد کې د ټولنيز عدالت د تامين سبب شي. ځکه د دغو تذکرو په ترلاسه کولو سره په هيواد کې د هر ميشت قوم دقيق شمېر معلوميدلی شي او بيا به هيڅ قوم په حکومت کې د خپل حق څخه اضافه دحق غوښتلو دعوه نه شي کولی. ځکه د تذکرو له مخې به د هر قوم سهميه معلومه وي او حکومت هم په اسانۍ کولی شي چې په ټول افغانستان کې خلکو ته په عادلانه توګه خدمات وړاندې کړي.
- برښنايې تذکرې کولی شي چې په هيواد کې د پرديو په خوښه د هويت پر سر راپورته شوی جنجال پايته ورسوي. په دغو برښنايې تذکرو کې د هيواد د لويو قومونو نومونه ذکر شوي دي چې هر څوک کولی شي خپل قوميت په کې معلوم کړي. د همدې له مخې کيدلی شي چې په هيواد کې د قومونو د اقليت او اکثريت ستونزه هواره شي.
- د برښنايې تذکرو په ترلاسه کولو سره به په ښارياتو کې د جنايې جرمونو کچه راټيټه شي. ځکه که هر څوک جرم کوي نو د تذکرې له مخې به معلوميږي چې څوک او د چا زوی او د کومې سيمې اوسيدونکی دی.
لیکنه : خوشحال آصفي
