زنان وجهاد سیاسی علیه ظلم واستبداد

مقدمه  از دید قرآن کریم وسنت نبوی ، زنان دارای شآن…

خیزش زنان هرات؛ آزمون مردانگی فراقومی  و تجلی همبستگی ملی

نویسنده: مهرالدین مشید هتک حرمت به زنان هرات؛ پرده از سیمای…

         چه باید کرد 

چه  با ید  کرد  ها  بسیا  ر گشته  از ینکه  راه …

باسط محمد غریب

آقای "باسط محمد غریب" (به کُردی: باست حەمە غەریب) شاعر…

طالبان نماد خشونت، تبعیض و سرکوب علیه زنان و دختران

شباهنگ راد یکی از مهم‌ترین روایت‌ها در تبیین پدیدهٔ طالبان این…

دیار حلبچه‌ای

شاعر کُرد زبان "دیار حلبچه‌ای" (به کُردی: دیار هه‌له‌بجه‌یی) با…

ایدئولوژی ستیزان؛ خود ایدئولوژی گرایند

ideologie . آرام بختیاری ایدئولوژی انسانی؛ ضروری، مفید و رهایی بخش است.  ایدئولوژی؛…

 پری قره‌داغی

بانو "پری قره‌داغی" (به کُردی: پەری قەرەداخی) شاعر معاصر کُرد،…

از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

«
»

انتظارا ت مردم افغا نستان ازهفتا دمین اجلاس مجمع عمومی ملل متحد .

 

عبدالاحمد فیض

بتاریخ (۲۸) سپتامبرسالروان ، سا زمان ملل متحد میزبا نی بزرګترین ګردهما ئی جها نی را درشهرنیویارک مقرسازمان بعهده دارد . درین اجلاس نوبتی ، سران دول ، حکوما ت وذوات بلند پایه دیپلوماتیک (۱۹۳) کشورمستقل جهان حضوربهم خواهند رسانید تا درین اجلاس با اعتبا رجها نی یعنی هفتا دمین جلسه سالیانه مجمع عمومی سا زمان ملل متحد ، ازدولتهای متبوع شان نما یندګی نما یند .

اسا مبله عمومی ، مهمترین ارګان ملل متحد محسوب میګردد که کلیه دولتها ی عضو ملل متحد عضویت انرا دارند . این ارګا ن رهبری ومدیریت کلی سا ختا رهای این سا زمان جها نی ، موسیسا ت وسازما نهای مرتبط بدان را بدوش داشته و هردولت عضو حق داشتن پنج نما ینده درین نها د را دا راست که تنها ازحق یک رای برخوردارمیګردند.

مجمع عمومی سالانه یکبا رجلسه عمومی خود را به اشتراک همه دولتها ی عضو دایر که اجندا ی مهم انرا بحث وبررسی پیرامون عمده ترین وبنیا دین وظا یف سا زمان منجمله مسا یل مربوط به صلح وامنیت بین المللی ، موضوعا ت مالی وبودجوی ، پذیرش ویا اخراج اعضاء ، رسیدګی به کانونها ی تشنج وبی ثبا تی درسطح منطقه وجها ن ، بررسی شکا یا ت و پیشنها دات دولت های عضواحتوا میکند .به باورم هفتا دمین اجلاس اسا مبله عمومی بعلت حسا سیت اوضاع پرمخا طره جها نی ، ازمبرمیت ویژه برخوردارګردیده که نقش وموضع ګیریهای سا زما ن را درپیوند با پرونده های متفا وت تهدید کننده صلح وامنیت بین المللی نسبت به دوره های قبل متما یز می سازد . بحران افغا نستان ، جنګ داخلی جمهوری عربی سوریه وحضورقدرتمند مخوف ترین ګروه تروریستی یعنی داعش درقلمرو ان کشوروارتکا ب هولناکترین جنا یات ضدبشری بوسیله این ګروه تروریستی علیه غیرنظا میا ن ، نبردخونین ایتلاف عرب برهبری سعودی علیه نیروهای مقاومت یمن ، بحران عراق ، سودان جنوبی ، اریتریا ، سومالی ، جنګ درشرق اکرایین ، تقا بل وتعارض راهبردی بازیګران منطقوی وجها نی درین تحولات ، افراطیت ، بحران پنا هندګی ، قاچاق وترافیک مواد مخدر ، کامپلکس ازمسایل حاد ومبرم تهدید کننده صلح وامنیت جمعی است که مسلما ء دردستورکارمجمع عمومی قرارخوا هند داشت . که اینک با این پیشګفتارفشرده سعی خواهد شد تا توقعا ت وانتظا رات ملت مظلوم وتحقیرشده افغا ن راازهیا ت افغا نی اشتراک کننده درین اجلاس جها نی ، مسولیتهای حقوقی واخلاقی مجمع عمومی را درقبال رنجها ، الام ومصایب بیکران ونا محدود مردم افغا نستا ن ناشی از مداخلا ت وتجا وزات ګسترده خا رجی درامورکشورما مورد بررسی موجزقرارمیدهیم .

درهفتادمین اجلاس مجمع عمومی ، ریس اجرائیوی حکومت وحدت ملی ازافغا نستا ن نما یندګی خواهند نمود ، حضورهیا ت عالرتبه دولتی کشورما درین اجلاس باعظمت جها نی درچنا ن شرایط حساس تاریخی صورت میګیرد ، که افغا نستا ن مرحله دشوارواما با افتخار دفاع واحد ازاستقلال ، امنیت وتمامیت خاک کشوررا پشت سرګذاشته ونیزموازی بدان مداخلات وتجا وزات سا زمان یافته تروریستی برخا سته ازانسوی خطاستعما ری دیورند درامور داخلی کشورما دامنه وسیع وګسترده کسب نموده ونیروهای دهشت افرین مزدور، با داشتن مکا نهای امن وحتی سنګرهای مطمین درقلمروپاکستا ن بعد از کسب حمایتهای بیدریغ تسلیحا تی ، اطلاعاتی ، ما لی ولوژیستکی ، قلمرو افغا نستا ن وبخصوص محلات غیرنظا می ومردما ن بیدفاع ملکی را به هدف ایجا د فضای رعب ، وحشت ،تضعیف حاکمیت افغا نستا ن وتحقق امیا ل ظالمانه وتجاوزکارانه اسلام ابا د مورد هدف قرار میدهند که این حملات مسلحا نه علیه افغا نستا ن با ګذشت هرروز ابعا د وسیع وفاجعه بار کسب نموده است .

لذا معتقد هستم که هیا ت افغا نی درین اجلاس بین المللی با استفا ده موثر ازفرصت که دردست قرا ردارد ، پرونده ننګین وطویلی ازجنا یات سا زما ن مبعوض وبدنام (ای-اس-ای) واداره مرتجع نظامی اسلام اباد که بوسیله سربازان اجیر وبی و قا ر انها درکشورما درقالب جنګ نیا بتی تعمیل میګردد ، دربرابر نما یندګان دول وسران حکوما ت ازسراسرجها ن قرارمیدهد ونیزا زتربیون مجمع عمومی نه بمثا به وسیله بیا ن صرفاء ارزشهای تیوریک جها نی ، بلکه بحیث تریبیون دادخواهی استفا ده شایسته نموده ، ندای دادخواها نه وصدای نفرت وانزجار میلیونها هموطن بیدفاع ما ن را به سمع جها نیان خواهندرسا نید . مردم افغا نستا ن با این باورهستند که هیا ت نما یندګی شان دراسامبله عمومی ، با کاربرد روشهای معمول ومتعا رف دیپلوماتیک واستفا ده ازابزار دیپلوماسی چند جانبه حقا نیت ادعای افغا نستا ن را به جهان با اراییه اسنا د ومدارک انکا رنا پذیر علیه تجا وزخشن پاکستا ن به اثبا ت رسا نیده ونیزدرمذاکرات دوویا چند جا نبه درحا شیه اجلاس مجمع عمومی ، تصویر واضحی از استمرارجنا یات اسلام ابا د ارائیه خواهند داشت . مسلم مینا ید که هیا ت میتواند وباید بتواند حما یت بین المللی ازداعیه برحق کشورما راکسب نما ید. هکذا هیات افغا نی سعی خواهند نمود تاتوجه جهان را ازتوسعه وګسترش فزاینده تولید وترافیک مواد مخدردرمنا طق تحت کنترول مخا لفان مسلح دولت جلب نموده وافکا رعمومی جهانی را درمبارزه مشترک ،پیګیر وصادقانه علیه این پدیده مرګ افرین که بخش قابل ملاحظه ئی منا بع مالی پیکا رجویان مخالف دولت افغا نستا ن را تامین مینما ید وازان درګسترش روند بی ثبا تی ورادیکا لیزم استفا ده میګردد،جلب نماید.

مردم افغا نستا ن ازنما ینده کشوردرمجمع عمومی مصرانه متوقع هستند که این هیا ت نه بمثا به وارث سیا ستهای موقتی ، غیرعملی وانفعالی ګذشته دولت افغا نستا ن نسبت به اسلام اباد عمل نموده ،بلکه باعبورازمرزهای انتظا ر برای اوردن صلح که پاکستان خودرا مجری ان معرفی میدارد ، اداره نظامی وجاسوسی ان کشوررا عامل ویرانیها ، قتل وکشتا ر میلیونها افغا ن به جامعه جها نی معرفی خواهند داشت وتردیدی نیست که نما یندګا ن جهان دراسامبله عمومی درکنا ردولت ومردم افغا نستا ن قرا رګرفته و طبق صلاحیت بند سوم ماده دهم منشور ، پرونده اسلام اباد را بمثابه کشوریکه ازتروریزم بعنوان بخش ازسیاست خارجی خود علیه افغا نستا ن ،کشورهای منطقه وبی ثباتی جهانی استفاده مینماید به شورای امنیت ارجاع خواهند نمود.

ارجاع موضوع به شورای امنیت ازمنظرحقوقی ا زان جهت صورت خواهد ګرفت که تصامیم اتخاذ شده درمجمع عمومی حا وی کرکترتوصیوی بوده ، لذاء شورا امنیت صلاحیت مییابد تا با صدورقطعنامه الزامی نسبت به اسلام اباد یکی ازدوتصامیم را دردستورکار قرارخواهند داد : صدورقطعنامه مبنی برمحکومیت سیاسی ان کشورازمجرای اعما ل تعزیرات ( اقتصادی ) ، فشاردیپلوماتیک وتوسل به زور( که توسل بزورانقدرعملی وممکن بنظرنمیرسد) ویا ارجاع شکایت افغا نستا ن به هدف حل وفصل حقوقی ویا جنا ئی به محاکم ذیصلاح بین المللی .

ازانجائیکه زیا دمحتمل خواهدبود که شکایت افغا نستا ن درشورای امنیت مورد ویتوی احتمالی قرارګیرد ، لذا میکا نیزم حقوقی دیګری نیز دراختیا راسامبله عمومی قراردارد که ان ارګا ن را قا درمیسا زد تا با درنظرداشت مبرمیت واستعجا لیت موضوع وبمنظورکاهش خطرات ناشی ازویتوی دعوی کشورما درشورا امنیت ا زان استفا ده نماید وا ن عبا رت ازقطعنا مه شما ره (۳۷۷) اکتوبر(۱۹۵۰) مجمع عمومی ملل متحد است که به قطعنا مه اتحا د برای صلح ویا قطعنامه احسن معروف است . ګرچه درپراکتیک روابط جها نی ،استفا ده ا زمفا د این قطعنامه کاربرد زیادی نداشته وبیشترینه محصول جنګ سرد است واما تاکنون هیچ تصمیم با اعتبا رحقوقی مبنی برلغوان بمقصد جلوګیری ازمحدودیت های فرضی صلاحیتهای حقوقی شورای امنیت اتخا ذ نګردیده است ، بنا بران تنها دیپلوماسی قدرتمند وفعال جانب کابل دراجلاس مجمع عمومی خواهند توانست بیک تصمیم استثنا ئی دران مجمع منجرګردد، زیرا ارزشهای مندرج درسندفوق به این نهاد صلاحیت میدهد که بدون ارجاع برخی قضا یای مهم جها نی به شورای امنیت ملل متحد به هدف جلوګیری ا زویتو احتما لی ان ، به اتخا ذ یکی ازتدابیربا زدارنده که حتی مشمول کا ربرد زورنیزمیګردد ، مبا درت ورزد . لازم به تذکراست تا ازتغیرکادررهبری درمجمع عمومی ملل متحد نیزبحیث یک چا نس نیک برای افغا نستا ن درین برحه حساس نامبرد . اخیراء یکتن از چهره های درخشا ن مدافع حقوق بشروحامی صلح وتشنج زدائی ویکتن ازرهبران سوسیال دموکراسی دنمارک درسمت ریس مجمع عمومی ملل متحد تقررحاصل نموده است ، این شخصیت اقای موګنس لیکتوفت است ، شنا خت محدود که ازوی دارم توقع میرود تا مجمع عمومی ، تلاش جها نی درراستای رسیدګی به معضل بی ثبا تی جها نی ، ایجا د هما هنګی وتشریک مسا عی بین المللی درمبا رزه علیه دهشت افګنی ، نقض حقوق بشری ، جنا یات سا زما ن یا فته فرا ملی ، مسئله تجا وزویا تهدید به تجا وز بمثا به جنا یت علیه صلح وبخصوص داستا ن غم انګیزجنګ وتجا وزدرسرمین ویرانه ما تحرک بیشتربخشند.

درفرجام با اذعان به اینکه رسیدن به صلح ودستیا بی به ثبا ت پا یدار ، توسعه وانکشاف همه جانبه اقتصا دی ، فرهنګی واجتما عی ازاصول خدشه نا پذیر درمنشوروحقوق بین المللی دا نسته میشود ، لذاء به اداره ملل متحد بمثا به یګا نه نها د مسوول ، با اعتبا ر ، غیرجا نداروحافظ صلح وامنیت جها نی است تا افغا نها را درختم منا زعه طولانی داخلی وقطع حملات وتجا وزات بی رویه ومستمر خا رجی یاری رساند ، درغیراین صورت هرګونه تسا مح ، سطحی نګری ، اغفا ل وبی توجهی دربرابر درد ، الام ومصائب ملت مظلوم افغا نستا ن خود جنا یت بیش نخواهد بود .