تجربه میدان در غرب افغانستان — از ادرسکن تا شیندند

Wahidullah Noorzai | Former Senior ANCOP/ANP Officer, Military & Security…

روایت اسدالله کشتمند از جنگ افغانستان؛ مجاهدین، شوروی و قدرت‌های…

https://www.youtube.com/watch?v=DGsTJnpdYQk مروز، ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۶، بار دیگر در خدمت رفیق عزیزم،…

غنچه‌های پژمرده

گزیده‌ی اشعار اسعد لُرزاده برگردان به فارسی: زانا کوردستانی شاعر و نویسنده‌ی کُرد…

شعرهایی از روناک آلتون

بانو "روناک توفیق محمد"  (به کُردی: ڕووناک تۆفیق محمد)، متخلص به…

زندگی بدون محدودیت یا مرگ ...!

مرگ برخلاف دید صوری٬ چون نیستی تام باور موجه نیست.…

طالبان؛ از سرکوب مخالفان تا مهندسی حذف هویت‌ها

نویسنده: مهرالدین مشید بازگشت طالبان به قدرت در ۱۵ اگست ۲۰۲۱…

فراتر از فروپاشی؛ چگونه ملت‌ها پیش از شکست نظامی، شکست…

Wahidullah Noorzai Former Senior ANCOP/ANP Officer | Field Strategist | Military…

انسان و نیروهای سازندهٔ تمدن( بخش اول)

«انسان معمار روشنایی در دل تاریکیِ جهان» تهیه و تدوین :…

 دشمنی با فارسی؛ بازتاب سیاست زبانی برتری‌جویانه طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید فارسی‌ستیزی؛ چهره پنهان سیاست زبانی طالبان برای بررسی  دقیق…

نسل‌کشی هزاره‌ها یک پروژه چندوجهی بود که ریشه در سیاست‌های…

افغانستان سرزمینی نیست مانند روسیه و یا هند که بزرگ‌تر…

اگزیستنسیالیسم؛ آزادیاست، یا ترس و مرگ؟

Existenzphilosophie. آرام بختیاری فلسفه وجودی انسان؛ آزادی بورژوایی، یا رهایی جامعه؟ آیا انحلال…

۱۱ سپتامبر جهان را تغییر داد؛ زندگی من را نیز…

از صبحی که آمریکا را تغییر داد تا میدان‌های افغانستان؛…

د سیاسي فعالیت لپاره د ایډیا او رهبر جوړول

نور محمد غفوری (هیله من یم چې دا لیکنه د سیاست…

پروفیسور استاد نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد نصیب الله سیماب سره چې د…

کتاب راز هستی

رسول پویان به زندانی که دل دربند آن زنجیر و برپا…

 اسلام سیاسی؛ از اصلاح دینی تا ایدئولوژی قدرت

 نویسنده: مهرالدین مشید اسلام سیاسی یکی از مهم‌ترین پدیده‌های فکری و…

روزهای آخر امین؛ روایت ناگفته از ورود شوروی و تغییر…

https://www.youtube.com/watch?v=K0xOd1gPFV0 تاریخ معاصر افغانستان؛ روزهای آخر حکومت حفیظ‌الله امین. روزهایی که…

وقتی عقل به راز و نیاز رسید

Wahidullah Noorzai — Former Senior ANP/ANCOP Officer | Field Strategist…

شورا در اسلام!

مقدمه  شورا ومشاوره واژه عربی است به معنی ابراز رای ،…

آئوزوف نویسنده‌ی شوروی و قزاقستان

برگردان. رحیم کاکایی نویسنده . روسلان سمیاشکین  ،فرزانه‌ای از شرق و…

«
»

افغان حکومت د بروکسل ناستې ته کومې لاسته راوړنې لري؟

ټاکل شوې په راتلونکو څو اونيو کې د ملي يووالي د حکومت مشران په لندن کې د بروکسل په کنفرانس کې ګډون وکړي. افغان حکومت بايد په ياد کنفرانس کې نړيوالو مرستندویه هيوادونو ته د هغه څه په اړه چې د ملي يووالي حکومت مشرانو ورسره ژمنه کړې وه؛ قناعت ورکړي تر څو په راتلونکې کې د نورو مرستو جلب و جذب ته زمينه برابره شي. د ملي يووالي د حکومت مشران بايد په ياد کنفرانس کې نړيوالو ته د کړيو ژمنو لکه د ټاکنيز نظام اصلاح، د هيواد د امنيت ښه والي، د هيواد د اقتصادي وضعيت ښه والي، له فساد سره د مبارزې او ښې حکومتولۍ ترسره کولو اړوند قناعت ورکړي څو نړيوال له افغانستان سره په راتلونکې کې هم همکار پاتې شي. خو پوښتنه دا ده چې حکومت څومره له افغان ولس او نړيوالو سره خپلې کړې ژمنې پوره کړې دي او په ياد کنفرانس کې به له کومو لاسته راوړنو سره ګډون وکړي؟

ښه حکومتولي

په هغو ژمنو کې چې حکومت له نړيوالو سره کړې وې تر ټولو مهم يې د کار اهل ته د کار سپارل او د خلکو لپاره د ښه حکومتي خدماتو وړاندې کول دي. دا په داسې حال کې ده چې اوس هم په وزارتونو کې په زرګونو پوستونه خالي پراته دي او بل طرف ته په ټول هيواد کې د بيکارۍ کچه اوج ته رسيدلې ده. د ښې حکومتولۍ په برخه کې هم د حکومت کار له صفر سره ضرب دی. حکومتي مشران په خپل منځي شخړو اخته و او له ولس او نړيوالو سره کړې ژمنې يې هيرې کړې وې. د ملي يووالي حکومت د جوړيدو راهيسې هيڅ کار تر اوسه د کار اهل ته نه دی سپارل شوی بلکې حکومت ځينې داسې کارونه کړي چې د حکومتولۍ په لمن يې تور داغ ايښی دی. ښه بيلګه يې د حکومت له دوه کلنې دورې وروسته د هيواد پلازمينې لپاره د ښاروال نه ټاکل او برعکس د هلمند لپاره دوه ښاروالان ټاکل يادولی شو.

د ملي يووالي د حکومت له جوړيدو راهيسي کابو دوه کاله تيريږي خو په دغه موده کې د ملي يووالي د حکومت شريکان په دې نه دي توانيدلي چې د هيواد پلازمينې لپاره د ښاروال په ټاکلو سلاح شي. خو بل پلو د حکومت په راس کې د واک د دوه جزيرو د شتون او د پنځوس ـ پنځوس سلنې واک ويش له امله د هلمند لپاره په يوه وخت دوه ښاروالان ټاکل کيږي. څه د پاسه پنځه مياشتې وړاندې رسنيو داسې راپورونه خپاره کړل چې ولسمشر اشرف غني د سیمه ییزو ارګانونو د خپلواکې ادارې په وړانديز د انجنیر مطیع الله بهیر په نوم یو کس د هلمند د ښاروال په توګه ټاکلی و . دغه راز اجرایه رییس د یوه مکتوب له لارې د سیمه ییزو ارګانونو خپلواکې ادارې ته سپارښتنه کړې وه چې د حسیب الله سلطاني په نوم کس د هلمند د ښاروال په توګه وګماري. دا د ملي يووالي د حکومت د ښه حکومتولۍ يوه بيلګه ده. قضاوت يې تاسې وکړئ.

له فساد سره مبارزه

د ملي يووالي حکومت مشرانو د افغان ولس تر څنګ نړيوالو ته هم ژمنه ورکړې وه چې په افغانستان کې به د فساد جرړې باسي خو له بده مرغه چې د نورو کلونو په پرتله د ملي يووالي د حکومت په دوه کلنه موده کې د فساد کچه لوړه شوې ده. د ملي يووالي د حکومت له فساد سره د مبارزې يوه بيلګه يې د کابل له ميلوني پوروړي خليل الله فيروزي سره د سمارټ سيټي ښارګوټي د تړون لاسليکول دي. خليل الله فيروزي هغه څوک و چې د محکمې له لوري د کابل بانک په ديوالو کې پړ او په پنځلس کاله بند محکوم شو. خو د ملي يووالي حکومت مشرانو ورسره لکه د يو ازاد شخص په شان د سمارټ سيټي ښارګوټي د بيارغاونې تړون لاسليک کړ. کله چې د حکومت ياد کار په پراخه کچه د خلکو له غبرګون سره مخ شو نو بیا ولسمشر اړ شو چې ياد تړون لغوه اعلان کړي. دا هم د ملي يووالي حکومت د فساد سره د مبارزې يوه بيلګه وه. قضاوت تاسې وکړئ.

ټاکنيز نظام اصلاح

د ملي يووالي د حکومت د جوړيدو په سياسي هوکړه ليک کې هم همدا خبره راغلې وه چې د ملي يووالي حکومت مشران به ټاکنيز کمیسيونونه اصلاح کوي. په همدې موخه د ولسمشر او اجرايه رياست تر منځ د ټاکنيزو کميسيونونو د اصلاح کميسيون د مشر او غړو په ټاکلو څو وارۍ ناندرۍ ترسره شوې. آن دا چې ولسمشر یو ځل شکريه بارکزۍ د دغې کميسيون مشره وټاکله خو د اجرايه رياست د مخالفت له وجې رد شوه او اوس هم د ټاکنيز نظام د اصلاح پر سر وخت ناوخت د ملي يووالي د حکومت د دواړو مشرانو تر منځ ناندرۍ رسنيزي کيږي.

د اقتصاد ښه کول

دواړو حکومتي مشرانو د ټاکنيزو کمپاينونو پر مهال له ولس سره ډیرې غوړې ژمنې کړې وې خو له بده مرغه چې د ملي يووالي حکومت د کاري مودې دوه کاله هم بشپړ شول خو د هيواد اقتصادي حالت د رکود پر لور روان دی. همدا اوس په ميلونونو د کار پر شرایطو برابر هيوادوال له بيکارۍ رنځيږي. د خلکو ورځنی ژوند ډیر په سختي پر مخ ځي، د بيکارۍ له وجې په ميلونونو افغانان له هيواده بهر وتښتيدل. او اوس چې له پاکستانه په زرګونو نور افغانان هيواد ته راستانه شول داسې انګيرل کيږي چې د بيکارۍ په کچه کې به لوړ والی راشي.

نو دا پورته يادې شوې بيلګې د ملي يووالي د حکومت هغه لاسته راوړنې دي چې د ملي يووالي د حکومت مشران يې  د بروکسل ناستې له ځانه سره وړي.

لیکنه : خوشحال آصفي