د سعوديانو او تر دوی بر لاسونه هم بيا د…

عبدالصمد ازهر                 …

چهل و یکمین سالگرد وفات مولانا داکتر استاد محمد سعید…

روز پنجشنبه مورخ « هفت حوت سال ۱۴۰۴ هجری شمسی…

محکومیت تجاوز نظامی پاکستان بر افغانستان

اعلامیه و فراخوان انجمن سراسری حقوقدانان افغانستان بنام خداوند حق و…

وزیر دفاع پاکستان؛ از ناگفته های ساختاری تا راهبرد های…

نویسنده: مهرالدین مشید سیاست ابهام استراتژیک پاکستان؛ ازاعتراف‌های تاکتیکی تا ناگفته‌های…

بمناسبت روز های جهانی عدالت اجتماعی و زبان مادری

بنام خداوند حق و عدالت هموطنان گرامی، ۲۰ و ۲۱ فبروری روز…

مارکوس تولیوس سیسرو

هغه د لرغوني روم فیلسوف، سیاستوال، وکیل، ویناوال، شاعر او…

مبانی نظری عدالت اجتماعی

نور محمد غفوری بررسی نظریه‌ها و رویکردهای معاصر چکیدهعدالت اجتماعی از بنیادی‌ترین…

اینشتین؛ جمهوری خواه، سوسیالیست احساسی

Albert Einstein (1879-1955) آرام بختیاری آلبرت اینشتین: دانشمند، فیلسوف، هومانیست، جهان وطن.  آلبرت…

آموریم خود کفایی !

امین الله مفکر امینی                    2026-16-02! هـــر که آمد در این خطه ی…

آگاهی، عدالت و دموکراسی؛ سه رکن تحول پایدار

نور محمد غفوری تحول سیاسی و اجتماعیِ پایدار، نه با شعار…

بحران روایت ملی در افغانستان؛ غلبه گفتمان‌های قومی و ایدئولوژیک

نویسنده: مهرالدین مشید  بحران داعیهٔ ملی و جست‌وجوی رهبری راستین در…

نمونه های اشعار کهن فارسی، بخش دوم با اضافهء اشعار…

******** در ادامه مطالب فبلا ارايه و نشر شده در سایتهای…

پارادوکس انرژی در افغانستان: زغال‌سنگ یا آب؟

​تحلیلی بر گذار از سوخت‌های فسیلی به توسعه پایدار ​ ​افغانستان در…

افتضاح اپستین و فروپاشی وجدان بشریت در سرمایه‌داری پسین

نویسنده: مهرالدین مشید در دهه‌های اخیر، مطالعات انتقادی قدرت و جرم…

«او با تلخی، بیهوده‌گویی و خودپسندی را تمسخر می‌کرد…»

 به مناسبت دویستمین سالگرد تولد م. ای. سالتیکوف- شچدرین برگردان: رحیم…

مرگ ارزش و اخلاق

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

از دوری ی میهن سوزم!

امین الله مفکر امینی     2026-01-02! چنان از دوری ی میهن سوزم بجان…

        یک نـامـه به تاریخ؛ و یک نـخوانـدنی ترین!

با هدیه سلام ها و احترامات قلبی و وجدانی؛ این…

افغانستان؛ از کانون تروریسم فراملی تا عرصه‌ی مانورهای ژئوپلیتیک قدرت‌های…

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در دو دهه‌ی اخیر به یکی از…

گلهای خشم کلان شهرهای بورژوایی

Baudelaire, Charles (1821-1867) آرام بختیاری شعر نو بودلر میان: نیما، هدایت، و…

«
»

  افغانستان از کنفرانس بن تاامروز وضرورت ایجاد دولت قدرت مند ودموکراسی کارا

دوکتور حبیب منگل

      (۲۷) نوامیر ۲۰۰۱ به برگذاری کنفرانس بین المللی( بن ) (۲۰۰۱)درباره کشو رما افغانستان مصادف است . این کنفرانس که اندکی پس از حمله نظامی آمریکا به افغانستان و فروپاشی  حاکمیت قرون وسطایی طالبان ؛به گردانندگی سازمان ملل متحد واشتراک  نماینده گان  کشور های (۲+۶) و  هیات های تنظیم های جهادی  شامل انمارشی وجنگ داخلی  و نماینده گان طرفداران پادشاه سابق  محمد ظاهرشاه و تعدادی ازشخصیت های سیاسی موثرکشور؛برگذارشد؛ پس از ۹ روز بحث  های داغ وتبادل نظر یک توافقنامه ء صادار نمودند که نکات عمده ان را  « ختم جنگ و تراژیدی در افغانستان و ايجاد آشتی ملی ، صلح و ثبات پایدار ، شناسایی حقوق مردم در انتخاب آینده ء سیاسی شان مطابق اساسات اسلام و دموکراسی؛حضور احزاب سیاسی ، تحکيم مجدد استقلال ، حاکمیت ملی و تمامیت ارضی کشور؛  احترام به حقوق بشر وتامین عدالت اجتماعی ؛مسایل و ساختار های دوره انتقال ؛ ایجاد حکومت موقت و وسیع البنیاد  ونماینده مردم ؛ اداره سالم دولتی ، طرح و تدوین قانون اساسی جدید، تدویر لویه جرگه اضطراری ؛ تصویب قانون اساسی و انتخابات ریاست جمهوری وپارلمانی  ؛ عادی ساختن اوضاع وتامین ثبات  سیاسی وتوسعه اقتصادی واجتماعی وتحکیم موقعیت بین المللی کشور…  » احتوا می کرد .  و در پی ان برای تطبیق  توافق نامه  کنفرانس متعددی بین المللی دیگری دایرگردید ومیلیارد ها دالر ازسوی جامعه ء جهانی به افغانستان سرازیر شد  و تدابیری معین از سوی جامعه جهانی و دولت افغانستان روی دست گرفته شد واقدامات معین به عمل امد .

. اینک  درست ۱۷سال از برگزاری این کنفرانس وتوافق نامه ان سپری میگردد . برغم اینکه که درراستای تحقق فیصله ها واهداف  کنفرانس متذکره و کنفرانس های متعدد دیگری مساعی معین به عمل امد  وبرخی دست اوردهای ان نیز دیده میشود که برای نهادینه ساختن ان باید مبارزه شود و اجازه داده نه شود که در کشور تراژیدی ؛انارشی وجنگ های داخلی تکرار گردد .

      اما ؛ وضعیت بحرانی کشور وچالش های عمده از جمله عدم توانایی دولت درتامین حاکمیت ملی و استقلال سیاسی کشورو نبود حاکمیت  دولت بر سراسر قلمروخویش ؛  ادامه جنگ وتروریسم  وبحران امنیتی ؛بحران مشروعیت سیاسی  و دولت – ملت  ناشی ازفساد سیاسی – انتخاباتی ؛انتخابات تقلب امیز وبحران زا  وتحمیل پی در پی حکومت های غیر مشروع برمردم  ؛بحران بی قانونی ونقض سیستیما تیک قانون اساسی ؛ فساد اداری ؛ مالی واقتصادی و سو استفاده از علایق قومی برای حفط وکسب قدرت وثروت وتضعیف بی سابقه وحدت ملی ؛ فقر وبیکاری اکثریت قاطع مردم و بی عدالتی های اجتماعی ؛ ادامه دخالت ومداخلات خارجی وخطر مبدل شدن کشور به مقابله کشور های منطقه وقدرت های جهانی وچالش های بی شمار دیگر ی در حیات ملی کشور ؛ مبین این حقیقت  است ؛ که هیچکدام از توافقات کنفرانس متذکره به طور بایسته وشایسته عملی نه شده است واوضاع کشور هم چنان بحرانی با  پیامد های فاجعه بار ان باقی مانده است .

     دلایل وعوامل عدم تحقق توافقات کنفرانس متذکره و وضعیت  کنونی بحرانی کشور متعدداند . ولی  اساسی ترین  ان را سلطه سیاسي نیروهای شر وفساد ؛ مافیایی قدرت وثروت ؛ وحلقات بیناد گرا واقتدار گرا ؛ قوم گرا یان وجنگ سا لارن و فساد پیشه گان  تکنوتکرات تشکیل میدهند  که  در کنفرانس بن و پروسه ء سیاسی  ما بعد ان ازطریق انتخابات تقلب امیز وغیر قابل قبول ؛ یکی پی دیگری بر مرد م افغانستان  تحمیل ساخته شدند و اینک کشور مارابه چالش های ویران گر روبروساخته است . «خشت اول گرنهد معمارکج تا ثریا میرود دیوار کج»

       در چنین وضعیت سیاسی بحرانی کنونی  ؛  ضرورت مبرم ایجاد یک بدیل سیاسی دموکراتیک ؛ متشکل از نیروهای ملی ؛ دموکراتیک ؛ ترقی خواه وطرفدار عدالت اجتماعی در یک جبهه ء وسیع سیاسی  ملی – دموکراتیک به میان می اید . بدیلی که ازطروق قانونی ومسالمت امیزبه اقتدار سیاسی دست یابد وبا ایجاد یک دولت قدرت مند ملی وحکومت یک پارچه؛ حاکمیت و استقلال سیاسی کشور را به‌صورت کامل تأمین نماید ؛ به بحران نا امنی ؛ تروریسم وبغاوت درکشور نکته پایان بگذارد ؛ دموکراسی کارامد را استقرار وپروسه ءساختن یک دولت – ملت   را تحقق بخشد؛ حاکمیت قانون را تامین وفساد سیاسی ؛انتخاباتی ؛ اداری ؛ اقتصادی ومالی را ریشه کن سازد ؛ استراتیژی انکشاف ملی کشور را به طور بایسته وشایسته تطبیق نماید وسطح زندگی مردم را ارتقا بخشد ؛ به دخالت ومداخلا ت خارجی درامور کشور پایان بدهد واز مبدل شدن کشور به مقابله کشور های ذیدخل منطقوی وقدرت های جهانی جلوگیری کند و منافع ملی و مصالح علیای کشور را حفظ و حراست و جایگاه افغانستان را به مثابه دولت دموکراتیک و دارای حاکمیت ؛ آزاد ؛ مستقل ودوست کشور های منطقه وجهان در عرصه مناسبات بین المللی اعاده وتحکیم نماید .