اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

آیینۀ تاریخ

رسول پویان چه خـوش گفت توسیدیـد فیلسوف که بُد جنگ اسپارت وآتن…

زمزمه های بازگشت اشرف غنی به کابل از شایعه تا…

نویسنده: مهرالدین مشید در این روزها زمزمه‌های بازگشت اشرف غنی به…

دستاوردهای خلاق چخوف، نویسنده برجسته رئالیست روسی 

برگردان. رحیم کاکایی پیشگفتار مترجم : رئالیسم بی‌رحمانه‌ی یک راوی غمگین  نویسنده ای…

لحاف مهربان کودکی

ساجده میلاد من به گذشته می اندیشم  من شب ها  در آغوش سبز…

نقش زنان مسلمان در جامعه اسلامی !

مقدمه . بی گمان یکی از مهم ترین مباحث در تبیین…

بدخشان؛ گره کور و پاشنه آشیل حاکمیت طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید بدخشان؛ جرقه های بحران و احتمال خیزش تازه…

شیرۀ جان

رسول پویان شیرۀ جان ازدو چشم خون چکانم می چکد لـؤلــؤی لالا…

            و حدت خواهی 

در عاشقی ،  عشق   نمایی   نمیکنم گنج  ی  محبتیم…

فیلسوفان یهودی تبار؛ آته ایسم ناتمام،سوسیالیسم احساسی

Hermann Cohen (1842- 1918 ) آرام بختیاری هرمان کوهن؛ میان کانت و…

حماسه هایی که به بهای خیانت نخبگان به سوگواره تبدیل…

نویسنده: مهرالدین مشید روایت تراژدی ملتی که بهای جاه‌طلبی نخبگان را…

د دموکراسۍ د ناکامو تجربو انتقادي ارزونه

نور محمد غفوری سریزه  د تحمیلي جمهوریت او تقلبی دموکراسۍ تجربې موږ ته…

«
»

اخگر خاورستان بار سفر بست از این خاکستان

بنام خدا

اسدالله جعفری

شاید هیچ فردی از اهل قلم ومطالعه ای را در افغانستان و کشور ایران و پاکستان نتوان یافت که با نام قسیم اخگر آشنا نباشد و از او سخنی  نشنیده باشد.

اما علی رغم این حضور فرهنگی در اقلیم جان جویندگان حق واندیشه وران پژوهنده، قصمت قسیم اخگر این بود که ناشناخته بماند و با فقر و در گمنامی اخگر شب های دیجور گردد و خنجر بر حنجر استبداد نهد و افق آزادی را شفق نشاند و مصلح مشفق باشد.

او آزاده مردی بود که آزادی در رگ رگ جانش ودر شراشر وجودش آبشارگون شراره داشت.

اگر قسیم اگر هیچ سخنی نگفته بود وکلمه ی ننوشته باشد، همان آزادگی وپارساگونه زیستنش تفسیر روشن وگویا از آزادی خواهی اوبود.

یکی ازبرجستگی های بارز اخگر آزادگی او در حوزه معرفت شناسی بود.

اخگر بحق یک روشنفکر دینی وملی بود. درست است که اخگر درس خوانده حوزه علمیه قم ونجف ودانشگاه های مشهور جهان نبود، اما با تعلیم خودبنیاد و عقل خداداد و ذهن وقاد و سینه پرسوز و اندیشه روشن و چشم شبنم زده  در سپیده دم اندیشه که داشت انسان بالغ و بلیغ بود.

امروزه بسیاری از روشنفکر نمایان حوزه علمیه قم که دو زیسته های حوزه ودانشگاه هستند وبه افغانستان برگشته اند برای اثبات روشنفکر بودن خود با دین و اندیشه های دینی و مظهر عالی اندیشه های دینی عصر یعنی ولایت فقیه، مخالفت می کنند و این در صورتی هست که همین روشنفکر نمایان مخالف دین و اندیشه های بالیده در حوزه های علمیه، خودشان با همان بودجه حوزه ها و اندیشه های  دینی به این مراحل از سواد رسیده اند و به قول معروف نمک خورده نمکدان شکسته اند.

قسیم اخگر  دو دهه قبل که در ایران حضور داشت و حضور او همزمان بود با حاکمیت مطلق اندیشه  ولایت فقیه در  مراکز آموزشی ایران و گروه های جهادی افغانستانی مستقر در ایران.

اما اخگر در همان جوفرهنگی حاکمیت مطلق اندیشه ولایت فقیه، اندیشه ولایت فقیه و راهکار های برخواسته از آن را نقد می کرد و همین باعث اخراج او از ایران شد.

ولی او با اخراج از ایران، آزاد اندیشی واندیشیدن برای اندیشیدن را عقال عقد نبست و چون دو زیسته های امروزه  از نام و نان را به ننگ نیالود ومروت پیشه کرد و همچنان و حق براساس تحقیق و تدقیق گفت.

آنچه برای من اخگر را اخگر کرد و برای او بسیار حرمت قائل بودم و بر این باورم که اخگر در افغانستان بی نظیر و بی بدیل و بی  همانند و یکدانه بود و او تنها کسی بود که گوهر وجودش را گوهرین نگهداشت وسنگی بر گوهر وجود کسی نزد.

یادش گرامی، خدایش ازاو راضی، و او در رضوان حق جاودان باد.

(( انا لله و انا الیه راجعون ))
در اینجا لازم است از طریق این رسانه این مصیبت دردناک را خدمت خانواده محمد قسیم اخگر نویسنده و پژوهشگر معروف افغانستان تسلیت گفته و آرزوی مغفرت و آمرزش برای مرحوم و صبر جزیل برای بستگان وی از درگاه خداوند متعال مسئلت نماییم
روحش شاد و یادش گرامی باد

حمیرا ایوبی نماینده منتخب مردم در ولسی جرگه