از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

آیینۀ تاریخ

رسول پویان چه خـوش گفت توسیدیـد فیلسوف که بُد جنگ اسپارت وآتن…

زمزمه های بازگشت اشرف غنی به کابل از شایعه تا…

نویسنده: مهرالدین مشید در این روزها زمزمه‌های بازگشت اشرف غنی به…

دستاوردهای خلاق چخوف، نویسنده برجسته رئالیست روسی 

برگردان. رحیم کاکایی پیشگفتار مترجم : رئالیسم بی‌رحمانه‌ی یک راوی غمگین  نویسنده ای…

لحاف مهربان کودکی

ساجده میلاد من به گذشته می اندیشم  من شب ها  در آغوش سبز…

نقش زنان مسلمان در جامعه اسلامی !

مقدمه . بی گمان یکی از مهم ترین مباحث در تبیین…

بدخشان؛ گره کور و پاشنه آشیل حاکمیت طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید بدخشان؛ جرقه های بحران و احتمال خیزش تازه…

شیرۀ جان

رسول پویان شیرۀ جان ازدو چشم خون چکانم می چکد لـؤلــؤی لالا…

            و حدت خواهی 

در عاشقی ،  عشق   نمایی   نمیکنم گنج  ی  محبتیم…

«
»

آزادی

واژه ی «آزادی»، که برخی از نویسندگان آن را از واژه ی اوستایی «آزاته» و یا واژه ی پهلوی «آزاتیه» دانسته اند، در زبان فارسی دري در معانی متعددی از جمله عتق، حریت، اختیار، قدرت بر عمل و ترک عمل، قدرت انتخاب، رهایی، خلاصی، آزادمردی، شادی، خرّمی، خشنودی و رضا به کار رفته است.
كلمه آزادي يكي از پراهميت ترين و مهمترين مقوله هاي است كه از بدو پيدايش انسانها به آن ضرورت مبرم احساس شده است. در قرآن كريم حوا و آدم گندم را ودر انجيل سيب را در بهشت خوردند و سبب تبعيد شان به زمين شدند. آنها تمام لذايذ و خوبي ها و حتي زندگي جاودانه را از دست دادند اما در بدل، آزادي را در زمين بدست آوردند.
انسانها براي دريافت آزادي به دوره هاي جنگ، اسارت، برده داري، خون ريزي ، ويراني و ….. تا امروز روبرو اند. 
به روايتي آزادي و حقوق انسانها بر ميگردد به دوران رنسانس یا دوره نوزایی ، قبل از آنوقت که پاپ خودرا نماينده خدا در زمين و پادشاه شخص قابل قبول پاپ بود و تمام قدرت را ، آزادي را از مردم گرفته وبرأي خودشان تقسيم كرده بودند. اما انقلاب رنسانس كه ٣٠٠ سال دوام كرد سبب رشد فکر و اندیشه دانشمندانی چون توماس هابز ، رسو ، ماكياولي و …………… ميشود كه بعد از انقلاب كبير فرانسه وخلق ملت و حاکمیت سبب ميشود تا آزادي را از پاپ و پادشاهان اش بگيرند. يعني آزادي را از آسمان بزمين برگردانند و براي آن مشروعيت بدهند.
اعلامیه حقوق انسان و شهروند یا Declaration of the Human rights یکی از اسناد بنیادین انقلاب فرانسه است که حقوق فردی و اجتماعی را جهان شمول میکند. در این اعلامیه که تاثیر پذیرفته از حق طبیعی انسانها است حقوق آدمی، جهان شمول و توصیف میشود تا در هر زمان و مکان محترم شمرده شود.
آزادی انسانها برای اولین بار به شکل بین الملل آن تعریف میشود.

• آزادی عبارت است از آزاد بودن برای انجام هر کاری که به شخص دگری صدمه نرسانند.
• انسان ها آزاد به دنیا آمده اند وبا حقوق برابر باقی خواهند ماند.
• قانون نمایانگر خواست همگانی است و باید برای همگان در هر زمان و مکان یکسان باشد…..
به تعقیب آن میثاق های بین المللی در مورد آزادی بیان ، آزادی فکر و اندیشه، آزادی مطبوعات، دسترسی به معلومات و غیره تا امروز بشکل جهانی آن از طرف سازمان ملل متحد که بازیگران اصلی آن دولت ها و ملت ها میباشند برای آزادی و رفاه هرچه بیشتر انسانها وضع میگردد و مورد قبول قرار میگیرد.
آزادي ارزشي والاي براي انسانها دارد تا آن جايكه انسانها تمام ارزش ها را حتي جاودانگي را در بدل آزادي بي ارزش ميدانند. در دنياي امروزي يك تعداد زياد انسانها حاضر اند تا به تمام ماديات و معنويات ، صلح و امنيت و همه دار ندار شان نه بگويند ولي آزاد باشند.

در افغانستان آزادي نسبي به زور B52 به وجود آمده را به فال نيك ميگيريم اما تا رسيدن به سرمنزل مقصود بسيار بايد زجر كشيد و بسياري ها را بايد تحمل كرد. 
مجرمين جنگي بيش از چهار دهه را بايد تحمل كرد. 
پرچم داران آزادي و حقوق بشر را كه يك تعداد زياد شان فقط و فقط بخاطر رسيدن أهداف شخصي و نفع بردن ، شهرت و به دست آوردن ديگر زهر مارهاتنها و تنها براي خودشان تمثيل و دول ميزنند بايد تحمل كرد. 
دولت ها كه بايد باني آزادي و حقوق بشري در اين كشور باشند اما برخلاف مصروف زد و بند و هزاران معامله و خيانت ها و دزدي هاي خودشان هستند رابايد تحمل كرد.
آدمك هايكه از حقوق بشر و جامعه مدني ما استفاده ميكنند به سفر هاي خارجي ميروند و پناهندگي ميدهند را بايد تحمل كرد. 
بسيار چيز هارا بايد تحمل كرد اما مبارزه براي بدست آوردن آزادي و حقوق بشري را نبايدبخاطر يك چند خيانتكار خودپرست كنار گذاشت. نبايد بأخت را قبول كرد بلكه براي بدست آوردن آزادي و يك جامعه إنساني و برابري به پيش بايد رفت و مبارزه كرد.

تمامی ابنای بشر آزاد به دنیا می‌آیند و از لحاظ منزلت و حقوق با هم برابرند. به آن‌ها، موهبت عقل و وجدان عطا شده است، و باید نسبت به یکدیگر روحیهٔ برادری داشته باشند.

— ماده یک اعلامیه جهانی حقوق بشر