نیهلیسم؛ محصول شکست سیاسی یا فردی؟

Nihilism. آرام بختیاری نیهلیسم یعنی پوچی، انفعال، زوال، بطالت، و فاقد هدف.  نیهلیسم…

گزیده‌ی اشعار شرمین ولی

اشعار کتاب اندوه ارغوانی یک سیب گزیده‌ی اشعار شرمین ولی مترجم: زانا کوردستانی (۱) پاییز…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت اول: مسئله فقط امیر نیست وقتی درباره طالبان صحبت می‌کنیم،…

بعد از ضربه چه می‌ماند؟

افغانستان و منطقه در عصر جنگ‌های فرسایشی Wahidullah Noorzai — Former…

دل دادن و دل بردن!

امین الله مفکر  امینی                2026-25-09 دلـــــدادن ودل بردن ودل بستن نباشد…

ایدئولوژی سایه ای سنگین برفراز اندیشه ها

 نویسنده: مهرالدین مشید              زنجیر های ناپیدای ایدئولوژی  انسان موجودی معناجو است. او…

علم ګل سحر

له ګران علم ګل سحر سره، چې د علم او…

فاصله میان قدرت و اثر

Wahidullah Noorzai — Former Senior ANP/ANCOP Officer | Field Strategist…

چند شعر کوردی با ترجمه 

چوون خەم و پەژارە  وڵاتمی داگیرکرد دەسوری داکوو دڵخۆشیان خەسان. ◇ در این سرزمین  غم حاکم…

نورستان؛ از خاطره یک جنگ تا آغاز یک دوره تاریخ

 نویسنده: مهرالدین مشید آغاز دوباره درگیری‌ها در منطقه کامدیش نورستان، خاطره…

افغانستان میان مهندسی قدرت و بازی امنیتی طالبان و پاکستان

 نویسنده: مهرالدین مشید درگیری طالبان  با مردم؛ فرار از حل بحران…

اتهامات جرایم جنگی توسط بریتانیا

طرح دوسیه ۹۷ ملیونی اتهامات جرایم جنگی توسط بریتانیا شامل…

ابو نواس اهوازی؛ نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی

(بخش 1)، علی میرفطروس ۳۱٫ شهریور ۲۵۸۵ شاهنشاهی هم باده، گوارا وُ هم…

نگاهی هنری و زیبایی‌شناختی

به آثار آیبک (موسی تاش‌محمدوف)  نویسنده بزرگ ازبکستان دوران شوروی برگردان. رحیم…

افغانستان؛ وقتی دخالت خارجی سرنوشت یک انقلاب را تغییر داد؛…

https://www.youtube.com/watch?v=cX5Rlj8weaA از ورود شوروی تا فاجعه نجیب‌الله؛ چه بر سر افغانستان…

دیوانگان نفت و ثروت

رسول پویان از خواب بخیز که دشمنان بیدار اند غافل منشین که…

میان مبارزه طبقاتی- و هنر عشق ورزیدن

Erich Fromm (1900- 1980 ). آرام بختیاری اریش فروم؛ التقاط مکاتب جهت…

  تاریخ در آینهٔ نویسنده؛ از حقیقتِ روایت تا روایتِ حقیقت

 نویسنده: مهرالدین مشید باور بر این بوده است که نویسندگان داستان‌ها…

وقتی بحران دیگر در مرز متوقف نمی‌ماند

Wahidullah Noorzai | NIDA Former Senior ANCOP/ANP Officer | Field-Based Strategic…

از فارسی‌ستیزی استعمار بریتانوی در هند تا دگرگونی نام‌های فارسی…

سلیمان کبیر نوری دوست ای ویدیویی برایم فرستاد که از جهات…

«
»

ډالري ملا صبور؛ بیا مست شوی

وروسته له هغې چې افراطي ملا او د جمعيت اصلاح سياسي جريان مشر ملا صبور تير کال د افغانستان د خپلواکۍ اتل ستر غازي امان الله خان باندې د کفر فتوا ورکړه او نوموړی يې بې دينه ياد کړ؛ اوس يې يو ځل بيا ستر غازي پسې؛بد رد ويلي دي. په ټولنيزو رسنيو کې د ملاصبور بيلابېلې څرګندونې رااخيستل شوي چې له پراخو غبرګونو سره مخ شوې. ملا صبور ويلي چې د انګريزانو په مقابل کې د امان الله خان جنګ غزا، نه بلکې بغاوت و. همدارنګه صبور زياتوي؛ د امان الله خان کافر محبوبیت ورځ تر بلې مخ په ډېرېدو دی او خلک یې خپل ملي اتل او غازي بولي، په مونږ ټولو فرض ده چې مخه یې ونیسو. د ټولنيزې ميډيا ځينې کارونکي بيا د ملا صبور له خولې وايې چې ويلي يې دي څوک چی د خپلواکۍ جشن لمانځي مرګ يې روا ده ځکه چی امان الله خان کافر وو.

له نېکه مرغه تيره ورځ په ارګ کې افغان ولسمشر غني يو ځل بيا د افراطي ملا صبور په خولې د افغانیت کلک ګوزار ورکړ او د ځوانانو د نړيوالې ورځې په لمانځغونډه کې غازي امان الله خان د ټول ولس قهرمان او د تاريخ اتل ياد کړ. دا د جمعيت اصلاح سياسي جريان د مشر ملا صبور په خولې کلک ګوزار و چې غني ورکړ او ثابته يې کړه چې غازي امان الله خان تر هغې ډير لوړ دی کوم چې ملا صبور او يا د هغې همنظره يې فکر کوي.

د ستر غازي او د افغانستان د خپلواکۍ د اتل امان الله خان شخصيت، علميت او همت خو د افغانستان په ګډون ټولې نړۍ ته ښکاره دی او کال په کال د زمري ۲۸ نېټه په افغانستان کې د خپلواکۍ د ورځې په توګه لمانځل کيږي چې د نور مجاهد ولس په مرسته غازي امان الله خان د وخت له ستر ځواک انګريز څخه ترلاسه کړې. د ستر غازي مېړانه زمونږ د ولس د فرد فرد په ذهن کې شته او د تاريخ په زرينو کرښو ليکل شوې ده. د سپې په خوله سيند نه مرداريږي، دلته که د آی ايس آی په پيسو چليدونکی افراطي ملا صبور د ستر غازي پسې هر څه وايې؛ د خلکو په زړونو کې د غازي محبوبيت لا زياتيږي او ورځ تر بلې د ملا صبور اصلي څېره خلکو ته معلوميږي.

وایی چی یوه ملا د سهار لمونځ جماعت ورکاوه نو د اول رکعت په سجده کې ترې باد ولاړل او نری اواز یې وکړ. په لومړي صف کې ولاړو مقتديانو يې اواز واوريد خو ملا فکر وکړ چې چا به اوریدلی نه وي. په ډاډه زړه يې جماعت ته دوام ورکړ او ښه اوږده سورتونه یې په کې وویل. کله چې جماعت خلاص شو نو یو سړي ملا ته وویل چې واه ملا صیب واه ، څه کمال دې وکړ. په پنچر ټاير دې د کلي ټول خلک راورسول. نو اوس افراطي ملا صبور هم په دغه ډول کرغېړنو څرګندنو غواړي په پنچرو ټايرونو ستر غازي امان الله خان ته ځان ورسوي او هماغه ډول په خلکو کې شهرت پيدا کړي. چې اصلاً دا خوب و خيال دی چې د ملا صبور په شان پردي جاسوسان دې ګويا حتی په خوب کې هم د ستر غازي امان الله خان په شان د نوم او منزلت خاوندان شي.

که څه هم د ملا صبور ايمان له وړاندې خلکو ته معلوم و خو دا چې په وروستيو کې يې د انګريزانو په خلاف د ستر غازي امان الله خان مبارزه او جنګ بغاوت ياد کړ نو پر ځان يې پښه ټاپه ووهله چې دی (ملا صبور) اصلاً د انګليس جاسوس دی او د انګريزانو په غوښته د ډالرو په مرسته د افغانستان د ستر ملي شخصيت سپکاوی کوي. دا ځکه چې امان الله خان د مجاهد او غيور ولس په مرسته د وخت زبر ځواک انګليس پسې راواخيستله او ورته يې غاښ ماتوونکی ځواب ورکړ او افغانستان ته يې د خپلواکۍ وياړ ورپه برخه کړ. اوس چې ملا صبور دانګريز په مقابل کې د امان الله خان جګړې او مبارزې ته بغاوت وايې؛ معنا يې همدا شوه چې ملا صبور د انګليس جاسوس او لاسپوڅي دی او څه چې ورته انګريز امر کوي هماغه ترسره کوي.

خو اصلي خبره دا ده چې ملا صبور ولې دومره زړور شو چې يو ځل بيا د افغانستان د خپلواکۍ ستر اتل غازي امان الله خان پسې خپله بوينه خوله راخلاصه کړي او پسې بد رد ووايې؟

تير کال هم ملا صبور ورته څرګندونې کړې وې او امان الله خان يې کافر بللی و، خو له بده مرغه چې هاغه مهال د ملا خبرې يواځې د ولس تر کچې وغندل شوې خو حکومت په کې خپل رول ادا نه کړ. حکومت بايد تير کال ملا صبور د افغانستان ملي نواميسو او تاريخي شخصيتونو ته د سپکاوي په تور د زندان تورو تمبو شا ته غورځولی وای خو له بده مرغه چې ولس قضايې او اداري ارګانونو او دا ارګانونو حکومت ته په تمه و، خو حکومت بېچاره خولو ته غټ سنګين قفلونه اچولي و او په غوږونو يې پردې ښکته کړې وې. نه يې ملا صبور ته څه وويل او نه يې د نوموړي سياسي جريان ته څه وويل. هماغه و چې ملا صبور زړور شو او يو ځل بيا يې د خپلواکۍ د ستر اتل په مقابل کې خپله بوينه خوله راخلاصه کړه. دا ځل باید حکومت د ملا صبور خبرې بابيزه ونه بولي ګنې خدای مه کړه سبا ته به يو ملا صبور په لسګونو ملا صبوران شي او بيا به مو د تاریخ هر ستر شخصيت د دغو وايروسونو له ضرره په امان نه وي پاتې.

لیکنه : خوشحال آصفي