محکومیت تجاوز نظامی پاکستان بر افغانستان

اعلامیه و فراخوان انجمن سراسری حقوقدانان افغانستان بنام خداوند حق و…

وزیر دفاع پاکستان؛ از ناگفته های ساختاری تا راهبرد های…

نویسنده: مهرالدین مشید سیاست ابهام استراتژیک پاکستان؛ ازاعتراف‌های تاکتیکی تا ناگفته‌های…

بمناسبت روز های جهانی عدالت اجتماعی و زبان مادری

بنام خداوند حق و عدالت هموطنان گرامی، ۲۰ و ۲۱ فبروری روز…

مارکوس تولیوس سیسرو

هغه د لرغوني روم فیلسوف، سیاستوال، وکیل، ویناوال، شاعر او…

مبانی نظری عدالت اجتماعی

نور محمد غفوری بررسی نظریه‌ها و رویکردهای معاصر چکیدهعدالت اجتماعی از بنیادی‌ترین…

اینشتین؛ جمهوری خواه، سوسیالیست احساسی

Albert Einstein (1879-1955) آرام بختیاری آلبرت اینشتین: دانشمند، فیلسوف، هومانیست، جهان وطن.  آلبرت…

آموریم خود کفایی !

امین الله مفکر امینی                    2026-16-02! هـــر که آمد در این خطه ی…

آگاهی، عدالت و دموکراسی؛ سه رکن تحول پایدار

نور محمد غفوری تحول سیاسی و اجتماعیِ پایدار، نه با شعار…

بحران روایت ملی در افغانستان؛ غلبه گفتمان‌های قومی و ایدئولوژیک

نویسنده: مهرالدین مشید  بحران داعیهٔ ملی و جست‌وجوی رهبری راستین در…

نمونه های اشعار کهن فارسی، بخش دوم با اضافهء اشعار…

******** در ادامه مطالب فبلا ارايه و نشر شده در سایتهای…

پارادوکس انرژی در افغانستان: زغال‌سنگ یا آب؟

​تحلیلی بر گذار از سوخت‌های فسیلی به توسعه پایدار ​ ​افغانستان در…

افتضاح اپستین و فروپاشی وجدان بشریت در سرمایه‌داری پسین

نویسنده: مهرالدین مشید در دهه‌های اخیر، مطالعات انتقادی قدرت و جرم…

«او با تلخی، بیهوده‌گویی و خودپسندی را تمسخر می‌کرد…»

 به مناسبت دویستمین سالگرد تولد م. ای. سالتیکوف- شچدرین برگردان: رحیم…

مرگ ارزش و اخلاق

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

از دوری ی میهن سوزم!

امین الله مفکر امینی     2026-01-02! چنان از دوری ی میهن سوزم بجان…

        یک نـامـه به تاریخ؛ و یک نـخوانـدنی ترین!

با هدیه سلام ها و احترامات قلبی و وجدانی؛ این…

افغانستان؛ از کانون تروریسم فراملی تا عرصه‌ی مانورهای ژئوپلیتیک قدرت‌های…

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در دو دهه‌ی اخیر به یکی از…

گلهای خشم کلان شهرهای بورژوایی

Baudelaire, Charles (1821-1867) آرام بختیاری شعر نو بودلر میان: نیما، هدایت، و…

                                            واقعیت چیست

واقعیت با نظریات مختلف و دید گاه ها ی متنوع…

هزیان تب آلود!

شدت تب تروریسم که بیش از نیم قرن استبلشمنت پاکستان…

«
»

په خپل ځان عريضه کول

د هيواد د بهرنيو چارو سلب اعتماد شوی وزير او د جمعيت اسلامي ګوند مشر صلاح الدين رباني چې تېره ورځ بدخشان ولايت ته د خپل پلار برهان الدين رباني د وژل کېدو د شپږم تلين غونډه کې د ګډون لپاره تللی و؛ يو ځل بيا عجيبې او غريبې څرګندونې کړي. نوموړي يو ځل بيا پر هغه حکومت نيوکې کړي چې دی يې د ولسي جرګې لخوا د سلب اعتماد کېدو سره سره بيا هم په څوکۍ کېنولی او د وزارت امتيازات اخلي. رباني په ملي يووالي حکومت نېوکې کړي چې ګويا واک يې انحصار کړی او ټينګار يې وکړ چې چې په نظام کې انحصار باید پای ته ورسیږي.

بدخشان ولايت ته د رباني سفر ولې جالبه دی؟

لومړی خو دا چې بدخشان ته د نوموړي شخصي او ګوندي سفر د ټولو اصولو خلاف د ملي اردو په هغه الوتکه کې شوی چې د امریکا لخوا یواځې د امنيتي ځواکونو د مرستې لپاره ځانګړې شوې. په داسې حال کې ده چې د ملي اردو پولیسو ډيری ټپي سرتېري د الوتکو د کموالي له کبله د درملنې لپاره روغتونونو ته نه رسول کېږي او ډيری وختونه د وینې د ضایع کېدو له کبله په سنګرونو کې سا ورکوي. خو صلاح الدين بيا د خپل ګوندي فعاليت لپاره له خپلو ملګرو سره يو ځای د ملي اردو په الوتکه کې سفر کوي. تر دې هم بده يې لا دا چې بيا د حکومت په دې دومره لوی امتياز سره چې ده ته يې ورکړی دی؛ سترګې پټوي او دوباره پر حکومت نيوکې کوي چې ګويا واک يې انحصار کړی دی.

دويم دا چې بدخشان ته د صلاح الدين رباني سفر او کړې څرګندونې يې په دې جالبې دي چې نه د بهرنيو چارو وزارت په چوکاټ کې راځي او نه هم د حکومت د يو برحاله وزير په چوکاټ کې. يو خو دا چې نوموړی په داسې حال کې د بهرنيو چارو سرپرست وزير دی؛ په دغه غونډه کې يې ټولې خبرې او څرګندونې د بهرنيو چارو د وزير په توګه نه بلکې د حکومت د يو ګوندي مخالف او اپوزيسيون په توګه دي. دی د بهرنيو چارو سرپرست وزير دی خو خبرې يې د راتلونکو ټاکنو او په حکومت کې د نوموړي په باور د انحصار په اړه دي. له رباني څخه دا ډول خبرې اورېدل کوم نوی کار او لومړی ځل نه دی بلکې په هر وار چې نوموړي فرصت پيدا کړی؛ پر حکومت يې د سياسي مخالف په توګه ګوزار کړی دی.

رباني څنګه په ځان عريضه کړې؟

راځو د صلاح الدين لخوا پر حکومت د انحصارګرايې تور ته. بدخشان ته د سفر په لړ کې چې ښاغلي رباني په حکومت تور پورې کړی چې ګويا واک يې انحصار کړی او باید په جوړښت کې يې بدلون راوړل شي؛ اصلاً پر خپل ځان يې عريضه کړې ده. په خپل ځان يې عريضه کول په دې معنا ، په داسې حال کې په خپله صلاح الدين د ولسي جرګې لخوا سلب اعتماد شوی دی خو نوموړي بيا پر څوکۍ ځان سرېښ کړی او پرېښودلو ته هيڅ زړه نه کيږي. له دې ورهاخوا که د بهرنيو چارو وزارت داخلي تشکيلاتو ته وکتل شي؛ واک حکومت نه بلکې پخپله وزير صاحب رباني په بهرنيو چارو وزارت کې انحصار کړی دی. تاسې ورشئ وګورئ چې په بهرنيو چارو وزارت کې او په نورو هيوادونو کې د سفارت خانو کارکوونکي اتيا سلنه څوک دي؟

په خپله بهرنيو چارو وزارت کابو ټول کار کوونکي د جمعيت ګوند اړوند او د يو ځانګړي ولايت او قوم خلک دي. همداراز په بهرنيو هیوادونو کې د افغانستان ټولې سفارت خانې هم د جمعيت ګوند له ځرو او د يو ځانګړي قوم له افرادو ډک دي. په دغو سفارت خانو کې ډيری هغه څوک دي چې د جمعيت ګوند او د خپل قوم ګټې ورته لومړيتوب لري او نور که د هرې ژبې او قوم يو څوک سفارت خانې ته خپل مشکل وړاندې کوي؛ دوی يې په قيصه کې نه دي. ښه بېلګه يې په سويډن کې د افغانستان په سفارت کې د يو کارکوونکي رويه يادولی شو چې د هيواد لوی قوم او ژبه يې د هیواد خلک او ملي ژبه نه و بللي او برعکس سپکې سپورې يې ورته ويلې وې.

له دې ټولو بدتر يې دا چې ښاغلي رباني د بهرنيو چارو وزارت څخه سم د جمعيت ګوند سياسي دفتر جوړ کړی دی، د ګوند اړوند غونډو پلانونه او هماهنګي يې له همدې ځايه پر مخ وړي. د دې تر څنګ مالي او اداري فساد په دغه وزارت کې خپل اوج ته رسېدلی دی. همدا تېره ورځ هم سرخط ورځپاڼې د بهرنيو چارو وزارت له ستر مالي فساده پرده پورته کړه. سرخط په يو خبر کې ويلي و چې د دغې وزارت اداري او مالي مرستيال نصير اندېشه د اسټراليا له سفير سره د ملاقات له‌پاره، دوه بيرغونه په يو سل او څلور دېرش زره او اووه سوه او پنځوس افغانۍ پېرلي. همداراز په کابل کې د سولې کنفرانس لپاره يوازې دوه بېنرونه په څلور سوه او پنځه اويا زره افغانۍ چاپ شوي دي. په داسې حال کې چې په بازار کې دغسې بېنرونه چې نرخ يې بېخي اسمان هم ته ورسېږي، ايله پنځه زره افغانۍ کېږي.

نو هيله ده د بهرنيو سلب اعتماد شوی وزير ښاغلی صلاح الدين رباني که په حکومت کې د واک انحصار او فساد له منځه وړل غواړي نو لومړی دې له خپل ځان او شاوخوا څخه پېل وکړي. که رباني صاحب بايد په دې پوه شي چې که يوه ګوته بل ته نيسي نو درې ګوتې يې په خپل لور راتاويږي.

لیکنه : خوشحال آصفي