د سعوديانو او تر دوی بر لاسونه هم بيا د…

عبدالصمد ازهر                 …

چهل و یکمین سالگرد وفات مولانا داکتر استاد محمد سعید…

روز پنجشنبه مورخ « هفت حوت سال ۱۴۰۴ هجری شمسی…

محکومیت تجاوز نظامی پاکستان بر افغانستان

اعلامیه و فراخوان انجمن سراسری حقوقدانان افغانستان بنام خداوند حق و…

وزیر دفاع پاکستان؛ از ناگفته های ساختاری تا راهبرد های…

نویسنده: مهرالدین مشید سیاست ابهام استراتژیک پاکستان؛ ازاعتراف‌های تاکتیکی تا ناگفته‌های…

بمناسبت روز های جهانی عدالت اجتماعی و زبان مادری

بنام خداوند حق و عدالت هموطنان گرامی، ۲۰ و ۲۱ فبروری روز…

مارکوس تولیوس سیسرو

هغه د لرغوني روم فیلسوف، سیاستوال، وکیل، ویناوال، شاعر او…

مبانی نظری عدالت اجتماعی

نور محمد غفوری بررسی نظریه‌ها و رویکردهای معاصر چکیدهعدالت اجتماعی از بنیادی‌ترین…

اینشتین؛ جمهوری خواه، سوسیالیست احساسی

Albert Einstein (1879-1955) آرام بختیاری آلبرت اینشتین: دانشمند، فیلسوف، هومانیست، جهان وطن.  آلبرت…

آموریم خود کفایی !

امین الله مفکر امینی                    2026-16-02! هـــر که آمد در این خطه ی…

آگاهی، عدالت و دموکراسی؛ سه رکن تحول پایدار

نور محمد غفوری تحول سیاسی و اجتماعیِ پایدار، نه با شعار…

بحران روایت ملی در افغانستان؛ غلبه گفتمان‌های قومی و ایدئولوژیک

نویسنده: مهرالدین مشید  بحران داعیهٔ ملی و جست‌وجوی رهبری راستین در…

نمونه های اشعار کهن فارسی، بخش دوم با اضافهء اشعار…

******** در ادامه مطالب فبلا ارايه و نشر شده در سایتهای…

پارادوکس انرژی در افغانستان: زغال‌سنگ یا آب؟

​تحلیلی بر گذار از سوخت‌های فسیلی به توسعه پایدار ​ ​افغانستان در…

افتضاح اپستین و فروپاشی وجدان بشریت در سرمایه‌داری پسین

نویسنده: مهرالدین مشید در دهه‌های اخیر، مطالعات انتقادی قدرت و جرم…

«او با تلخی، بیهوده‌گویی و خودپسندی را تمسخر می‌کرد…»

 به مناسبت دویستمین سالگرد تولد م. ای. سالتیکوف- شچدرین برگردان: رحیم…

مرگ ارزش و اخلاق

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

از دوری ی میهن سوزم!

امین الله مفکر امینی     2026-01-02! چنان از دوری ی میهن سوزم بجان…

        یک نـامـه به تاریخ؛ و یک نـخوانـدنی ترین!

با هدیه سلام ها و احترامات قلبی و وجدانی؛ این…

افغانستان؛ از کانون تروریسم فراملی تا عرصه‌ی مانورهای ژئوپلیتیک قدرت‌های…

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در دو دهه‌ی اخیر به یکی از…

گلهای خشم کلان شهرهای بورژوایی

Baudelaire, Charles (1821-1867) آرام بختیاری شعر نو بودلر میان: نیما، هدایت، و…

«
»

ولي د افغانستان خلک په لر او بر وويشل شول

ولي زموږ هيواد وال تل داستعمار چيانو تر لاس لاندي ژوند وکړو اوکوي يي

هر پاد شاه يا امير چي د افغانستان د خاوري او خلکو مشري يا زعامت په لاس کي نيولي ،

هرو مرو يي په اول قطار کي ( غدار ، خونخوار ، بيسيواده ، ظالم ، بيرحمه ، قاتلين ، زورمندان ، غله ، رشوت خواره ، چپاولګران ، زنکه بازان او بچه بازان ، پيسه دوسته حرام خواره ، مقامپرسته ، ملان ، آخوندان ، طالبان ، روحانيون ، خانان ، بايانو  غونته ) کسان معاونين ، وزيران ، معينان ، ريسان ،او مديران ، ولسوالان او واليان تعينول سيواد مهم نه وو ، ټاپه يا مهر يي د امضا په ځاي استعمالولو ؟؟

په دغو تعيناتو کي د انګريزانو نقش ډير مشهود وو ، بلي يوه ډيره جالبه خبره ياد ته راغله ، ۵ کاله پخوا د انګلستان سفارت په پذيرايي دفتر کي د راجستر کولو په خاطر ناست وم ، چي د سفارت يوه پکتيا وال يو جهادي ګوډ سړي د “” بدرکي “” په نامه چي قواره  او لباس يي سقو ته ورته وو او يوه پښه يي داوسپني وه او ما هم پيژندو ځکه غياث وردک ماته معرفي کړي وو د ځدرانو يا منګلو د قوم نه وو ، دايي مهمه نه ده زموږ وزير دفاع رحيم وردک هم د ( آي اس آي )، اجنټ وو ، خير هدف مي داوو چي د انګريزانو وظيفه تل دا وه چي شاه او ګدا د افغانستان د ځان نوکر او مزدور وګرزوي او په ډير آساني افغانان هر قوم او مليت ته چي مربوط وي د ډالرو او مقام په خاطر د ناموس نه هم تيريژي ، البته يو ه ډير ه کمه فيصدي يعني ۱۰٪ مستثني دي چي د هيڅ شي په مقابل کي ځان نه خرڅوي  ؟؟؟؟؟؟

زموږ خلک په دي په لر او بر وويشل شول چي د سر سړي نه په بر او نه په لر افغانستان کي موجود وو ، دوه سره خانان ، سپينګيري ، متنفذين ، بايان ، وو خو هر يو يي د مقام او څوکي شايق وو ، اصلي علت يي عموما بيسيوادي او تحصيلاتو نه شتون وو ، زموږ د خلکو واکداران او خوله ور او فيصله کونکي نسل (( آخندان ، طالبان ، ملان او موليان ، روحانيون ، دهزاره طايفي سيدان ، خليفه ګان ، ميران ، مقتداصاحبان ، مياګل خيلان ، ميران ، خواجګان وو ))، چي د جوماعت نه يي سپاره بغدادي ، پنج کتاب ، خواجه حافظ ، خلاصه ، قدري ، کنځ ، مستخلص ، مراح ، صرفه مير زده کړي او لوستي وو؟؟؟

تاسي ته معلومه ده چي هغه وخت چي انګريزانو (هند برطانوي )،په هندوستان پوره حاکميت لرلو ، انګريزانو تل د افغانانو له تعرض او حملاتو نه ډيره ويره لرله نو څو واري يي د افغانستان سره جګړه وکړه اول جنګ په ۱۸۳۹-۱۸۴۲ پوري دري کاله دوام وکړو چي ۴۵۰۰ انګريزي سربازان او ۱۲۰۰۰ د انګريزانو دکورنيو غړي ووژل شول ، خو د کابل په جنګ کي انګريزان بريالي شول او دوست محمد خان هند ته لاړو او شاه شجاه په بالا حصار کي پادشاه شوو ، دا جنګ د بازي بزرګ په نوم هم ياديزي چي د تزاري روسيي او انګريزانو مقابله وه د اسياي مرکزي له پاره ؟؟

——-

دوهم جنګ د لومړي جنګ ادامه وه چي د ۳۵ کالو متارکي په موده کي دواړو خواوو د جنګ د پاره تياري نيوله ، دلته انګريز ته د ستلج د ساحله تر قندهاره ۴۰۰ مايله په اوشانو تګ او راتګ سخت وو نو په دريمه د سپتامبر ۱۸۷۹ کي چي کيوناري د هملتن په مشري کابل ته راغي او په بالا حصار د کابل کي د يعقوب خان له خوا بدرقه شو ، خو دوي هم د مکناتن غونته د افغانانو په کارو کي مداخله کوله چي د کابل خلکو قيام وکړو او مداخله يي رد کړه ، لکه نن چي  د کرزي او اشرف غني په کارو کي ټول فرامين د امريکا تطبيقيزي عين باد شاهي د يعقوب خان ده ، شاه شجاه اشرف غني به ډير زر مردار شي ؟؟

دريم جنګ هم د انګريزانو سره په څلورم د مي ۱۹۱۹ شروع شو او تر ۲۶ م د مي ۱۹۱۹ دوام وکړو او د ( ټل )، د جنګ په نامه مشهور دي او انګريزانو د افغانستان ازادي او استقلال د امان الله خان په مشري په رسميت و پيژندو ؟؟؟؟

يعني چي که يي خلاصه کړو زموږ د هيواد پادشاهان – اميران – سلاطين – جمهور ريسان – اميرالمومنين ، ديوه سره “” خود خواه ، د سياسي سيواده محروم – چوکي او مقام پرست – زباني ، سمتي ، قومي ، مذهبي ، خانواده ګي تعلقاتو لرونکي کسان وو ، چي وطن ( لوي افغانستان)  پا برجا پاتي نه شو او زموږ خلک د ( طالب ، اخوند ، ملا ، روحاني ، خليفه او پير ، دوه سره خانانو )، تر امر او فرمان لاندي پاتي شول او نتيجه يي لراو بر پاتي شول او تر ننه پوري د اسلامي او ديني ټيکه دارانو خاصتا مجاهدينو او طالبانو دغه د پاکستان سربازانو اسير او غلامان د برده غونته ژوند کوي او اشغالګران به تل ورباندي حکومت کوي .