افغانستان، سوار بر شانه های ژیوپولیتیک پرتنش و پیچیده منطقه…

نویسنده: مهرالدین مشید روایتی از زنده گی در سایه امید یا…

میراث سکاها، هویت ایرانی و مسئله تورانیان در شاهنامه 

- دکتر بیژن باران شاهنامه، خاطره حماسی سکاهای ایران، جغرافیای اسطوره‌ای…

افغانستان نقطه مرکزی جیو پولیتیک

در سیاست قدرت های مخرب نظم و ثبات ! در بردن…

شور و حال عشق 

رسول پویان  عشق دردام سیاست مرغ بسمل می شود  پـرپـر احسـاس دل بندِ سـلاسـل می شود  تا ز چنگِ بازی ی صیاد مـرغ دل پـرید  عشوه از بهر فریب دل، مشکل…

«سازش» و «سازشکاری» یعنی چه؟

‫ رفیق نورالدین کیانوری ــ پرسش و پاسخ، شمارهٔ ۲۰، دی‌ماه ۱۳۵۹ــ…

دو کلمه؛ همچون دو پرخاش

Eklektism, Dogmatism. آرام بختیاری التقاطی و دگماتیسم؛ دو واژه یا دو سیستم…

«اسپینوزا در ترازوی مکتب من بیش از این نه‌می‌دانم: فیلسوفی،…

تذکر ضروری و تازه و بکر!در پایان هر بخش لینک…

                 یک گرفتاری با مافیا

        و یک دنیا آموزش شرعی، حقوقی، سیاسی و مدنی                          (قسمت دوم)                        چرا…

ژئوپولیتیک ساختار قدرت؛ تنوع قومی و آیندهٔ دولت‌سازی در افغانستان

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان؛ از رویای فدرالیسم تا کابوس بالکانیزه شدن…

آیا محمد اشرف غني د بیا راڅرګندېدو په درشل کې…

نور محمد غفوری لنډیز د ۲۰۲۱م کال د اګست له سیاسي بدلون وروسته…

برگردان، یا همان واژه‌ی شناسای عربی ترجمه

محمدعثمان نجیب نماینده‌ی مکتب دینی-فلسفی من بیش از این نه می‌دانم از گذشته‌‌های…

چرا صدای گاندی ها در کوهستان‌های افغانستان پژواک نیافت ؟

نویسنده: مهرالدین مشید جغرافیای خشونت، سیاست قبیله‌ای و غیبت ماندلاها در…

جمعبندی غیر تحلیلی از جریانات اخیر نظامی و دپلماتیک افغانستان…

آنچه سیاسیون و نظامی های پاکستان پس از حملات هوایی…

                     یک گرفتاری با مافیا

محمد عالم افتخار         و یک دنیا آموزش شرعی، حقوقی، سیاسی و…

فلسفه سیاسی فردوسی و روانشناسی ترس در شاهنامه

دکتر بیژن باران نتیجه‌گیری. شاهنامه فردوسی چیزی بیش از یک…

سناریوی براندازی طالبان؛ از سوی پاکستان و ایران!؟

نویسنده: مهرالدین مشید براندازی طالبان واقعیت ژیوپولیتیک یا توهم تحلیل گران دراین…

دو کنیز در سحرگاه فلسفه یونان

Greece Philosophie.2800j. آرام بختیاری فلسفه یونان؛ افسانه و عرفان، منطق و برهان. در…

جنگی حاجی

آقای "جنگی حاجی" (به کُردی: جەنگی حاجی) با نام کامل…

 شانسی برای نجات افغانستان باقی مانده یا فرصت‌ها از دست…

نویسنده: مهرالدین مشید بیداری وجدان جمعی مردم؛ بازسازی مشروعیت سیاسی این پرسشی…

مارکسیسم قلب جوانان را تسخیر می‌کند

ا. م. شیری «چگونه یک ایدئولوژی غربی مانند مارکسیسم می‌تواند در…

«
»

له مغلګي نه تر سپېرې او له پاکستانه تر تاجيکستانه

عبدالصمد ازهر                                                                     ۱۷ / ۰۴ / ۲۰۲۲

کال ۱۳۲۸ل و، او زه د پغمان نمونې  لومړني ښوونځي د دريم ټولګي زده کوونکی وم. ښه مې په ياد دي چې د اصلاح په رسمي ورځپاڼې کې چې پلار ته مې راتلې، ما د پکتيا په مغلګي باندې د پاکستاني الوتګو د بمبارۍ خبر ولوست.  پلار مې له خپلو همکارانو او ځايي مشرانو سره هم په ډېر خپګان او قهرجنه توګه پر دې پېښې غږېده. هغه بد اثر او ژوره کرکه چې دغې ناوړې پېښې زما پر ماشومو ماغزو پرېښوده، تر اوسه لا په همغه قوت سره پاتې دي.

په تېرې نيمې پېړۍ کې پاکستاني نظاميانو ډېر او نه شلېدونکي تېري او رنګ رنګ جنايتکارانه کړنې زمونږ پر هېواد تر سره کړي دي، خو هغه څه چې دوی نن بيا  درې اويا کاله وروسته له مغلګۍ نه د خوست په سپېرې او د کنړ په شلتن ولسوالۍ کې وکړل هماغه زاړه پرهارونه يې بيا وسپړل. 

د سپېرې په څلورو کليو کې پاکستاني جت الوتکو د سهار په درو بجو، د مبارکې روژې د پېشنمي په مهال، پر ملکي ولس او د وزيرو کډوالو پر کورنيو، کوم چې کلونه پخوا د پاکستاني نظامیانو د نادودو له امله راکډه شوي ول، بمونه وغورځول، لسګونه کسان يې ووژل او لسګونه نور يې ټپيان کړل.

د ډيورنډ پر کرښه ګربزو کې يې هم له طالبانو سره په نښتې کې درې طالب پوله ساتونکي  ووژل. 

ها خوا، د کنړ په شلتن ولسوالۍ کې پاکستاني توپخانې او راکټونو پنځه ماشومان او يوه ښځه وژلي او ډېرۍ نور يې ټپيان کړي دي.

په نيمروز کې هم د پاکستاني ډزو له امله يو افغان وژل شوی او اته نور ټپيان شوي دي.

دا د يوه خپلواک هېواد پر ځمکنۍ بشپړتيا او ملي واکمني باندې بربنډ تېری او له نړيوالو قوانينو نه ستره سرغړونه ده. مونږ د دغو ناوړو تېريو په مقابل کې خپله ژوره کرکه څرګندوو او په کلکه يې غندو. له طالب چارواکو او په متحده ملتونو کې د افغانستان په نامه ناست پلاوي نه هم غواړو چې متناسب غبرګون وښيي او د امنيت شورا ته کلک رسمي شکايت وړاندې کړي.

زه د دې تر شا ستره دسيسه وينم. د امريکې په لمسون د پاکستاني نظاميانو له خوا د پارلمان له لارې له عمران خان نه د باور بېرته اخيستل، امريکې ته د جنرال باجوه او همدا رنګه د شهباز شريف له خوا د وفادارۍ اعلان او د طالب تر واکمنۍ لاندې افغانستان باندې سمدلاسه يرغل او کلکې ضربې وهل، ټول سره په اړيکه وينم. څو ورځې دمخه هم وويل شول چې د نيمروز په فضا کې د بې پيلوټه الوتکو الوتنو د ځايي خلکو پام وراړولی و. دا هم له امکانه ليرې نه ده چې پاکستاني نظاميانوامريکې ته د ښکاره يا پټې اډې په ورکولو هوکړه کړې وي. د عمران خان له تګ سره د طالبانو پر مخ سخت دريځه سياست نيول، خامخا يو بېخ لري.

له بلې خوا، د طالبانو په مقابل کې په رنګ رنګ نومونو د جګړييزو جبهواعلانېدل او په ځانګړې توګه د تاجيکستان له خوا د يونيسف او آغاخان بنياد په مرسته د هغه هېواد په سهيلي څڼده کې د احتمالي (!) افغان کډوالو له پاره د يوه پنډغالي جوړول، کوم چې يوه ښارګوټي ته ورته دی او زما په آند نه د کډوالو بلکه د جګړه مارانو له پاره جوړ شوی دی، د ډېرو بدو پېښو او د نورو تودو جګړو او وينو تويولو پر تابيا دلالت کوي. دا لومړی ځل دی چې د نړيوالو په مرسته په يوه هېواد کې مخکې له دې نه چې کومه جګړه روانه وي، تصوري کډوالو ته ښارګوټي په شان پنډغالی جوړېږي. د دې خبرې مانا دا ده چې د بلې جګړې تابيا نيول شوې ده او که د امريکې پر پلان پرمخ ځي نو پايله يې دا هم کېدای شي چې تاجيکستان له روسيې وربېل کړي.

طالب چارواکو ته لازمه ده چې د ناپوهۍ له خره راښکته شي، د خلکو پر حقونو او انساني آزادي ګانو سترګې پټول بس کړي په واکدارۍ کې له انحصار نه لاس واخلي، قانونيت او ولسواکۍ ته مخه کړي او نړيوالو ارزښتونو ته درناوی ولري، څو ولس ورسره ودرېږي. خدای دې نه کړي چې بيا زموږنږ پر هېواد غوبل پيل شي او دښمنان ګټه ترې واخلي.

۲۷ / ۰۱ / ۱۴۰۱

۱۶ / ۰۴ / ۲۰۲۲